Al Jarreau

Oprac. Ewa Kałużna

Al Jarreau
fot. Amazon Music


12 marca 2019 obchodziłby 79. urodziny wokalista jazzowy, nazywany "człowiekiem z orkiestrą w głosie", 7-krotny laureat Grammy, jedyny wykonawca, który otrzymał Grammy w trzech różnych dziedzinach - jazz, pop i R&B...

AL JARREAU

(właśc. Alwyn Lopez Jarreau; ur. 12 marca 1940, zm. 12 lutego 2017).
Al Jarreau nie był tylko muzykiem, ale i artystą estradowym. Podczas występów mówił do swoich fanów, rozmawiał z nimi, świetnie bawił się ze swoim zespołem. To wszystko tworzyło wspaniałą, żywą atmosferę. Swoją muzykę nazywał "Youmbination music" lub "Jarreau-Music".
Jego albumy są mieszanką jazzu, popu, funku, soulu, R&B i salsy.

Al Jarreau był synem pastora, piątym z szóstki dzieci. Cała rodzina Jarreau interesowała się muzyką, ale do rozpoczęcia muzycznych improwizacji zachęcił Ala jego brat. Al chciał zostać pastorem, jak jego ojciec. Jako dziecko był bardzo religijny. Zaczął śpiewać w kościelnym chórze, a ponieważ w latach 60. modne były wokalne kwartety, dla zabawy założył kwartet z koleżanką i kolegami z college'u w Wisconcin. Nazywali się The Indigos. Jednak Al nie od razu rozpoczął muzyczną karierę, skupił się przez jakiś czas na nauce. Ukończył studia psychologiczne, a potem rehabilitację na Uniwersytecie Stanowym Iowa. W 1964 uzyskał tytuł magistra rehabilitacji zawodowej. Pracę rehabilitanta znalazł w San Francisco, a wieczorami śpiewał w klubach.
Tak trafił na trio pianisty George’a Duke’a, z którym zaczął wykonywać jazzowe standardy. Nagrania z tego okresu, wykonane w czerwcu 1965 w Studio Four Rock Island, ukazały się na - poszukiwanym przez fanów Ala - albumie "1965", który został wydany dopiero w 1983, i zawiera takie standardy, jak "My Favorite Things" czy "Sophisticated Lady" https://www.youtube.com/watch?v=xRNhO5ntWo0

Wówczas Al przekonał się, że śpiewanie jest jego powołaniem. Od 1968 zaczął zarabiać na życie jako wokalista zawodowy. Początkowo współpracował z Julio Martinezem w Sausalito. Duet stał się główną atrakcją małego klubu nocnego o nazwie "Gatsby's". Sukces ten przyczynił się do decyzji Jarreau o uczynieniu profesjonalnego śpiewu sposobem na życie. Pod koniec 1968 przeniósł się do Los Angeles. Wiedział jednak, że prawdziwym centrum jazzowego życia jest Nowy Jork. Mimo gościnnych występów w klubach nowojorskich nie udawało mu się przez dłuższy czas osiągnąć sukcesu, pozostawał niezauważony. Rozszerzył swoje występy o kluby nocne, występując m.in. w "The Improv", między popisami takich wschodzących gwiazd, jak Bette Midler, Jimmie Walker czy John Belushi.
Będąc w Nowym Jorku Al poznał Quincy'ego Jonesa.
W następnych latach Al próbował podpisać kontrakt z wytwórnią płytową. Jednak był to czas ogromnej popularności rock and rolla i nikt nie był zainteresowany jazzem ani muzyką, jaką wykonywał Jarreau. W 1971 przeprowadził się ponownie - tym razem do Kalifornii.
Zimą 1974 pracował z pianistą Tomem Canningiem w klubie "Troubadour" w Hollywood. To tam dwóch łowców talentów z wytwórni Warner Bros. Records usłyszało jego występ. Byli zachwyceni talentem i charyzmą Jarreau, w efekcie czego Al podpisał kontrakt z Warner aż na 20 lat.
Jeszcze w 1975 wydał swój pierwszy album - "We Got By". Miał wtedy 35 lat, i był to dopiero początek jego wielkiej kariery https://www.youtube.com/watch?v=VYW_VgEXlj8

Album spotkał się z uznaniem krytyki, lecz większym zainteresowaniem cieszył się w Europie niż w USA. Płyta zdobyła nagrodę Echo Award - niemiecki odpowiednik Grammy.
Tę samą nagrodę otrzymał także za swój drugi album - "Glow" z 1976, na którym pojawili się m.in. Joe Sample i Tom Canning na klawiszach https://www.youtube.com/watch?v=V1fFIfUT2-4

Prawdziwą sławę przyniósł Alowi legendarny koncert w Hamburgu, który odbył się w 36. urodziny Jarreau, i na który zaprosił go Siegfried "Siggi" Loch. Po koncercie i późniejszej europejskiej trasie koncertowej, Al zebrał niezwykle przychylne głosy krytyków. Był nazywany "człowiekiem z orkiestrą w głosie" i "cudownym głosem z USA". Improwizował, naśladując głosy instrumentów i różne melodie.
Wtedy też powstała jego wersja utworu "Take Five", którego odtąd domagali się fani na wszystkich koncertach - Al Jarreau in Hamburg, Full Concert Live 1976 https://www.youtube.com/watch?v=PVsdSuKaQzQ

Występy wokalisty należały do największych festiwalowych atrakcji od czasu słynnego tournée "Look To The Rainbow" z 1976.
Koncertowe nagrania znalazły się na dwupłytowym albumie o tym samym tytule. Wokalista pokazał na nim swój kunszt improwizatora, a partie instrumentów zaśpiewane w standardzie "Take Five" dały mu palmę pierwszeństwa wśród wokalistów jazzowych.

W 1978 zdobył swoją pierwszą nagrodę Grammy za najlepszy jazzowy występ wokalny na albumie "Look To The Rainbow. Live in Europe" https://www.youtube.com/watch?v=M2khpUxscpk

Drugi album live, "In London", nagrany podczas koncertu na stadionie Wembley, został wydany w 1984 https://www.youtube.com/watch?v=QBGtsmyFTRg

W 1987 powstała piosenka "Moonlighting", z muzyką Lee Holdridge'a - tytułowy utwór popularnego serialu o tym samym tytule (polski tytuł: "Na wariackich papierach"), z Bruce’em Willisem i Cybill Shepherd https://www.youtube.com/watch?v=mkrawE4dE5c

Al znalazł się także wśród wykonawców piosenki charytatywnej "We Are the World" z 1985, obsypanej nagrodami Grammy https://www.youtube.com/watch?v=txVYTM5fVjc

Podczas kiedy wytwórnia Warner Bros widziała w nim wokalistę R&B, on wolał śpiewać jazz. Kiedy zaproponował wytwórni ambitny projekt - album z jazzowymi standardami - spotkał się z odmową. Na płycie "Tenderness" ("Czułość") z 1994 znalazły się tylko dwa standardy: "My Favorite Things" - genialny duet ze śpiewaczką operową Kathleen Battle https://www.youtube.com/watch?v=t6V11hxADIk
i "Summertime (from 'Porgy and Bess')" m.in. z Marcusem Millerem https://www.youtube.com/watch?v=XTIpdFmK1m0
Zaśpiewał także współczesne hity: "Your Song" Eltona Johna https://www.youtube.com/watch?v=H0FM0qGxd74 i "She’s Leaving Home" Lennona i McCartneya https://www.youtube.com/watch?v=iinIIW-TM_4
Co ważne, kilka tematów na ten album Al skomponował sam. Tak czy siak, spełniło się wówczas jego marzenie - nagrał album ze swoimi ulubionymi muzykami. Skład na płycie tworzyli artyści, których nazwiska mówią same za siebie:
Al Jarreau - lead vocals, backing vocals, vocal percussion
Joe Sample - acoustic piano, Fender Rhodes
Marcus Miller - bass guitar
Michael "Patches" Stewart - trumpet
Steve Gadd - drums
Paulinho da Costa - percussion
David Sanborn, Kenny Garrett - saxophone
i inni.
Płyta została nagrana w studio The Hit Factory w Nowym Jorku, z udziałem zaproszonej publiczności, więc jest oficjalnie traktowana jako album live - Full Album https://www.youtube.com/watch?v=MqJSJJPobTc

W 1996 został wydany kolejny album - pierwszy z serii "Best Of", ale ostatni wydany przez Warner Bros https://www.youtube.com/watch?v=aHWThWkP98o

Po zakończeniu kontraktu, Al Jarreau grał wiele koncertów w różnych miejscach i z wieloma muzykami.
1998 podpisał umowę z Verve/GRP. Ten kontrakt dał mu nowe możliwości, nowe znajomości, ale też pozwolił współpracować ze starymi przyjaciółmi, jak Tommy Li Puma.
Na początku 2000 Al Jarreau wydał swój pierwszy album w wytwórni Verve/GRP - "TomorrowToday" https://www.youtube.com/watch?v=xaHCfLI4uRs

6 marca 2001 Jarreau otrzymał swoją gwiazdę na Hollywood Walk of Fame, przy 7083 Hollywood Boulevard, na rogu Hollywood Boulevard i La Brea Avenue.

Jarreau znany był z tego, że na koncertach dawał z siebie wszystko. Widzowie zapamiętali, jak - ociekający potem, wycieńczony kolejnym bisem - śpiewał na festiwalu North Sea Jazz 2002 w Hadze, leżąc na scenie, bo nie miał już sił stać https://www.youtube.com/watch?v=IZv_6VPGSLg

W trakcie swojej kariery Al Jarreau występował i nagrywał z takimi sławami muzyki, jak Joe Sample, Chick Corea, Kathleen Battle, Gregor Praecht, Miles Davis, George Duke, David Sanborn, Rick Braun czy George Benson.
"Chciałbym nagrać kiedyś płytę z jazzowym big bandem" - mówił w rozmowie z magazynem "Down Beat". "Muszę zrealizować wreszcie projekt, w którym przemówiłaby moja brazylijska dusza. Wracam też myślą do mojej pierwszej płyty, nagranej z triem George’a Duke’a. Kiedyś przyjdzie czas i na taki album". W 2014 ukazała się płyta "My Old Friend: Celebrating George Duke", którą poświęcił zmarłemu przyjacielowi https://www.youtube.com/watch?v=6xiUbHeb-vs

Niestety, brazylijskiego albumu już nigdy nie nagra.
Przez dłuższy czas artysta chorował, miał problemy z oddychaniem. 23 lipca 2010 doniesiono, że Al Jarreau przebywa w szpitalu we Francji, po występie w Barcelonnette. Był leczony z powodu problemów z układem oddechowym i arytmią serca. Jarreau był przytomny, w stanie stabilnym, przebywał na oddziale kardiologii szpitala La Timone w Marsylii. Pozostał tam przez tydzień na obserwacji.
W czerwcu 2012 zdiagnozowano u Jarreau zapalenie płuc, co spowodowało odwołanie kilku koncertów we Francji. Artysta jednak doszedł wówczas do zdrowia, choć nie w pełni. Kontynuował intensywną trasę koncertową przez następne 5 lat. W lutym 2012 został zaproszony na słynny włoski festiwal w San Remo, aby śpiewać z włoską grupą Matia Bazar.

Efektem tej gigantycznej 5-letniej trasy koncertowej jest album "Al Jarreau and The Metropole Orkest: Live" z 2012 https://www.youtube.com/watch?v=8--NTj3ar3k
"Al Jarreau and the Metropole Orkest - Live 2" https://www.youtube.com/watch?v=phtIJvq4dCU

8 lutego 2017, po hospitalizacji w Los Angeles z powodu ogólnego wyczerpania, Jarreau odwołał swoje pozostałe koncerty, zaplanowane na tamten rok. W tym też czasie Montreux Jazz Academy ogłosiła, że Jarreau nie wróci jako mentor dziesięciu młodych artystów, jak to zrobił w 2015.

12 lutego 2017 nad ranem Al Jarreau zmarł w wieku 76 w Los Angeles na niewydolność oddechową i krążeniową, zaledwie dwa dni po ogłoszeniu swojego przejścia na sceniczną emeryturę i na miesiąc przed swoimi 77. urodzinami.
Jest pochowany w Forest Lawn Memorial Park na wzgórzach Hollywood Hills w Los Angeles.
R.I.P. [*]

Al Jarreau był 19-krotnie nominowany do Grammy, wygrał 7 nagród w trzech różnych dziedzinach muzycznych:
1977 "Look to the Rainbow" - Best Jazz Vocal Performance
1978 "All Fly Home" - Best Jazz Vocal Performance
1981 - "In Harmony: A Sesame Street Record" - Best Recording for Children
1982 "(Round, Round, Round) Blue Rondo à la Turk" - Best Jazz Vocal Performance, Male
1982 "Breakin' Away" - Best Pop Vocal Performance, Male
1993 "Heaven and Earth" - Best R&B Vocal Performance, Male
2007 ""God Bless the Child" (feat. George Benson & Jill Scott) - Best Traditional R&B Vocal Performance.

Ostatni album studyjny Jarreau ukazał się w 2014 - "My Old Friend: Celebrating George Duke", z udziałem takich znakomitości, jak George Duke, Stanley Clarke, Marcus Miller, Dianne Reeves, Lalah Hathaway czy Jeffrey Osborne https://www.youtube.com/watch?v=vgozksLVxsg

Dyskografia Ala Jarreau: https://www.discogs.com/artist/63628-Al-Jarreau
Nagrody i nominacje Grammy: https://www.grammy.com/grammys/artists/al-jarreau

Posłuchajmy:
"Take 5" Live 1976 https://www.youtube.com/watch?v=hhq7fSrXn0c

"Moonlighting", Live 1987 https://www.youtube.com/watch?v=rdhbmYTu5Gs

"Boogie Down", Official 1983 https://www.youtube.com/watch?v=eL8vHOAp9E8

"Tenderness", Full Concert 1994 (Al Jarreau, Marcus Miller, Joe Sample, Steve Gadd, Eric Gale, Paulinho da Costa, Philippe Saisse, Michael Patches Stewart, Neil Larsen, Sharon Young, Jeffery Ramsey, David Sanborn) https://www.youtube.com/watch?v=XTIpdFmK1m0

Al Jarreau and Band, Live in Munich, Germany 1998
Ross Boltin - guitar
Freddie Ravel - keyboards, vocals
Chris Walker - bass
Jota Morelli - drums
Klaus Kreuzeder - saxophone https://www.youtube.com/watch?v=m9WqDyM5aE4

North Sea Jazz Festival 2002, Full Concert Live https://www.youtube.com/watch?v=IZv_6VPGSLg

"My Favorite Things" / "Just to Be Loved" - Live @ Nice Jazz Festival 2000 https://www.youtube.com/watch?v=9QN-riHWBGI

"Mornin' ", Live 2007 https://www.youtube.com/watch?v=iT6uDBi_vtc

Al Jarreau Live in Olympia 2015
Joe Turano - keyboard, saxophone
John Calderon - guitar
Mark Simmons - drums
Chris Walker - bass
Larry Wililams keyboard - flute https://www.youtube.com/watch?v=lyKUE5UGn0M

Al Jarreau & Chick Corea - "Take 5" Live 2016 https://www.youtube.com/watch?v=nodQdFeAxbo

W 2018 ukazał się singiel "All One" z udziałem Alexandry Jackson, Ala Jarreau, Larry'ego Williamsa i Oscara Castro-Nevesa https://www.youtube.com/watch?v=Ozid_bY4VM8