Cannonbal Adderley


Oprac. Ewa Kałużna


Dzisiaj, 15 września przypada 91. rocznica urodzin słynnego amerykańskiego jazzowego saksofonisty altowego epoki hard bopu, który wziął udział w nagraniu sześciu płyt Milesa Davisa.
Odszedł przedwcześnie, w wieku zaledwie 46 lat, pozostawiając po sobie 55 albumów autorskich i wiele płyt z jego udziałem w roli sidemana,

JULIAN "CANNONBALL" ADDERLEY

(właśc. Julian Edwin "Cannonball" Adderley; ur. 15 września 1928, zm. 8 sierpnia 1975).
Był starszym bratem trębacza jazzowego, Nata Adderleya.
Przydomek-pseudonim "Cannonball" pochodzi od słowa "kanibal". Julian Adderley został tak nazwany przez kolegów w szkole, w związku z jego żarłocznym apetytem.
Adderley jest pamiętany ze swojego soulowego singla jazzowego z 1966 "Mercy, Mercy, Mercy", który niespodziewanie stał się hitem na popowych listach przebojów.
Współpracował z Milesem Davisem przy swoim własnym albumie "Somethin' Else" z 1958, a także przy przełomowych albumach Davisa - "Davis Milestones" (1958) i "Kind of Blue" (1959) oraz czterech innych.

Zarówno Cannonball, jak i jego brat Nat, bawili się w dzieciństwie razem z Rayem Charlesem, w czasie gdy Charles mieszkał w Tallahassee, na początku lat 40. W 1948, po ukończeniu studiów muzycznych na Florida A&M, Cannonball przeniósł się do Broward na Florydzie.
Został kierownikiem big-bandu w Dillard High School w Fort Lauderdale. Stanowisko to zajmował do 1950.
Stał się lokalną legendą muzyczną w południowo-wschodniej Florydzie, jeszcze zanim przeprowadził się do Nowego Jorku w 1955.

Pierwotnie opuścił Florydę, by udać się na studia w nowojorskich konserwatoriach. Ale pewnej nocy w 1955 zabrał ze sobą saksofon do Café Bohemia.
"The New York Times" tak po latach opisał początek kariery Cannonballa:
"Kiedy 26-letni Cannonball Adderley przyjechał do Nowego Jorku z Florydy w lipcu 1955, by zbadać, co dzieje się w jazzie, jego pierwszym przystankiem był klub Cafe Bohemia w Greenwich Village, gdzie basista Oscar Pettiford prowadził mały zespół".

Adderley był wówczas kierownikiem zespołu muzycznego w Dillard High School w Fort Lauderdale na Florydzie, a jego reputacja jazzowa ograniczała się do Południowej Florydy, a także Waszyngtonu, gdzie prowadził combo podczas służby w armii w 1952.
W noc, kiedy Cannonball poszedł do Cafe Bohemia, saksofonista Pettiforda, Jerome Richardson, spóźniał się do pracy.
Adderley przyjął prośbę Pettiforda, by zagrać z zespołem zanim przybędzie Richardson.
Ale Pettiford nie cierpiał amatorów i, w oczywisty sposób, by zawstydzić Adderleya, poprowadził zespół w utworze "I'll Remember April" we wściekłym tempie.

Jednak Adderley przepłynął długie solo na saksofonie altowym z taką łatwością, że dosłownie stał się gwiazdą z dnia na dzień.
Następnego dnia mówił o nim cały jazzowy świat w Nowym Jorku.
W ciągu tygodnia podpisał umowę z EmArcy Records, a w niespełna miesiąc po swoim przypadkowym występie, nagrał swój pierwszy album dla EmArcy (drugi w karierze), z zespołem, w skład którego wchodził "spóźnialski" Jerome Richardson, na saksofonie tenorowym i flecie.

Ten pierwszy dla EmArcy album nosił tytuł "Julian 'Cannonball' Adderley", a wystąpił tam nonet muzyków, w większości o znanych już wówczas nazwiskach:
Cannonball Adderley - alto saxophone
Nat Adderley - cornet
Jerome Richardson - tenor saxophone & flute
Cecil Payne - baritone saxophone
J.J. Johnson / Jimmy Cleveland - trombone
John Williams - piano
Paul Chambers - bass
Kenny Clarke / Max Roach - drums



Aranżerem był sam Quincy Jones.
W 1956 Cannonball nagrał trzeci album dla EmArcy - "In the Land of Hi-Fi with Julian Cannonball Adderley", z dużym, 11-osobowym składem (Nat Adderley, Jerome Richardson, Ernie Royal, Bobby Byrne, Jimmy Cleveland, Danny Bank, Junior Mance, Keter Betts, Charles "Specs" Wright)



W 1957, po podpisaniu kontraktu z wytwórnią jazzową Savoy Records, Cannonbal założył swój pierwszy autorski kwintet, z bratem Natem w składzie. Zespół ten nie przysporzył mu sukcesów.

Wkrótce Cannoball został zauważony przez Milesa Davisa. W obliczu braku osobistego sukcesu, Adderley dołączył do zespołu Davisa w październiku 1957, po tym jak John Coltrane odszedł na kilka miesięcy do grupy Theloniousa Monka.
W 1958 Pierwszy Wielki Kwintet Milesa Davisa reaktywował się jako Miles Davis Sextet, ponownie z Coltrane'em, i tym razem - z dodatkowym udziałem Cannonballa na saksofonie altowym.

Cannonball Adderley uczestniczył w nagraniach dwóch przełomowych płyt Milesa Davisa -
"Milestones" (1958)
Muzycy:
Miles Davis - trumpet, piano
Cannonball Adderley - alto saxophone
John Coltrane - tenor saxophone
Red Garland - piano
Paul Chambers - double bass
Philly Joe Jones - drums



oraz "Kind of Blue" (1959)
Miles Davis - trumpet
Cannonball Adderley - alto saxophone
John Coltrane - tenor saxophone
Bill Evans / Wynton Kelly - piano
Paul Chambers - double bass
Jimmy Cobb - drums



a także czterech innych:
"Porgy and Bess" (1958)
Miles Davis - trumpet, flugelhorn
Cannonball Adderley - alto saxophone
Ernie Royal, Bernie Glow, Johnny Coles, Louis Mucci - trumpet
Dick Hixon, Frank Rehak, Jimmy Cleveland, Joe Bennett - trombone
Willie Ruff, Julius Watkins, Gunther Schuller - horn
Phil Bodner, Jerome Richardson, Romeo Penque - flute, alto flute, clarinet
Danny Bank - alto flute, bass flute, bass clarinet
Bill Barber - tuba Paul Chambers - bass
Philly Joe Jones, Jimmy Cobb - drums
Gil Evans - arranger, conductor



"1958 Miles" (1958)
Miles Davis - trumpet, leader
Cannonball Adderley - alto saxophone
John Coltrane - tenor saxophone
Bill Evans - piano
Paul Chambers - bass
Jimmy Cobb - drums



"Miles & Monk at Newport" (1958; także wydany jako "Miles Davis at Newport 1955-1975: The Bootleg Series Vol. 4")
Miles Davis - trumpet
Cannonball Adderley - alto saxophone
John Coltrane / Charlie Rouse - tenor saxophone
Bill Evans / Thelonious Monk - piano
Paul Chambers / Butch Warren - bass
Jimmy Cobb / Frankie Dunlop - drums
Pee Wee Russell - clarinet



"Jazz at the Plaza" (1958)
Miles Davis - trumpet
John Coltrane - tenor saxophone
Cannonball Adderley - alto saxophone
Bill Evans - piano
Paul Chambers - bass
Jimmy Cobb - drums



Niektóre z najlepszych wykonań Davisa można znaleźć na autorskim albumie Adderleya - "Somethin' Else", który został nagrany krótko po spotkaniu tych dwóch gigantów, Davisa i Adderleya, w 1958.
Na albumie wystąpili:
Cannonball Adderley - alto saxophone
Miles Davis - trumpet
Hank Jones - piano
Sam Jones - bass
Art Blakey - drums



Album "Somethin' Else" został nagrany w czasie, gdy Adderley był członkiem Miles Davis Sextet.
Jest to jeden z niewielu występów Milesa Davisa w roli sidemana po 1955.
Davis gra tu kilka pierwszych solówek, skomponował także bluesowy utwór tytułowy, i wybrał większość materiału na album.
"Autumn Leaves" pozostało w stałym repertuarze Davisa



"Love for Sale" zostało także nagrane dwa miesiące później przez Miles Davis Sextet



Dwunastotaktowy blues "One for Daddy-O" został napisany przez brata Cannonbala, Nata Adderleya.
Pod koniec tego utworu można usłyszeć, jak Davis przemawia do producenta Alfreda Liona, mówiąc: "Czy tego właśnie chciałeś, Alfred?"



Na ten sam okres przypada współpraca Adderleya z Billem Evansem, która doprowadziła do nagrania dwóch albumów -
"Portrait of Cannonball" (1958) -
Cannonball Adderley - alto saxophone
Blue Mitchell - trumpet
Bill Evans - piano
Sam Jones - bass
Philly Joe Jones - drums



oraz "Know What I Mean?" (1962), nagrany z Evansem i sekcją rytmiczną Modern Jazz Quartet:
Cannonball Adderley - alto saxophone
Bill Evans - piano
Percy Heath - bass
Connie Kay - drums



Pierwszy autorski kwintet Cannonballa z 1957 nie był udany.
Po opuszczeniu grupy Davisa, Cannonball założył kolejną formację autorską, ponownie ze swoim bratem, Natem.
Nowy kwintet, który później stał się sekstetem, oraz innymi kombinacjami i grupami, obejmował m.in. takich znanych muzyków, jak saksofoniści Charles Lloyd i Yusef Lateef, pianiści Bobby Timmons, Barry Harris, Victor Feldman, Joe Zawinul, Hal Galper, Michael Wolff i George Duke, basiści Ray Brown, Sam Jones, Walter Booker i Victor Gaskin oraz perkusiści Louis Hayes i Roy McCurdy.

W 1959 kwintet Adderleya nagrał album "Cannonball Adderley Quintet in Chicago" z udziałem Johna Coltrane'a.
Album ukazał się ponownie w 1964, jako "Cannonball & Coltrane". Na płycie wystąpili:
Cannonball Adderley - alto saxophone
John Coltrane - tenor saxophone
Wynton Kelly - piano
Paul Chambers - bass
Jimmy Cobb - drums



Krótko po sesji nagraniowej do albumu Adderleya, Cannonball, John Coltrane, Wynton Kelly, Paul Chambers i Jimmy Cobb, a także Bill Evans, wzięli udział w nagraniu słynnego albumu "Kind of Blue" Milesa Davisa.

W 1966 ukazał się album kwintetu Adderleya "Mercy, Mercy, Mercy! Live at 'The Club'", nagrany w składzie:
Cannonball Adderley - alto saxophone
Nat Adderley - cornet
Joe Zawinul - piano, Wurlitzer electric piano
Victor Gaskin - bass
Roy McCurdy - drums.
Album otrzymał Grammy w kategorii Best Instrumental Jazz Performance - Group or Soloist with Group.
Płyta została nagrana w Club DeLisa w Chicago, który później został przemianowany na The Club, i ta nazwa znalazła się na okładce płyty.
Ku zaskoczeniu samego Adderleya i pozostałych muzyków, tytułowy utwór "Mercy, Mercy, Mercy", skomponowany przez Joe Zawinula, stał się hitem, osiągając 11 miejsce na liście popowej Billboard Hot 100



Na tym albumie Joe Zawinul grał na pianinie elektrycznym Wurlitzer, jednak późniejsze występy zespołu na żywo spowodowały, że zmienił go na nowy, brzmiący lepiej, Fender Rhodes.

Cover przeboju grupy Pops Staples "Why Am I Treated So Bad?" w wykonaniu kwintetu Cannonballa również trafił na listy przebojów pop w 1967



Pod koniec lat 60. gra Adderleya coraz bardziej zaczęła odzwierciedlać wpływ elektrycznego jazzu. W tym czasie wydał albumy "Accent on Africa" (1968)



i "The Price You Got to Pay to Be Free" (1970)



Album "Accent on Africa" jest o tyle ciekawy, że poza Cannonbalem, jego bratem, Natem Adderleyem, oraz perkusistą Earlem Palmerem, w sesji wzięło udział pięciu niezidentyfikowanych muzyków, grających w sekcji rytmicznej oraz śpiewających:
Nieznany - brass, reeds and vocals
Nieznany - piano, harpsichord
Nieznany - guitar
Nieznany - bass
Nieznany - percussion.

W przeglądzie Allmusic napisano: "Jest to jedna z najlepszych i najbardziej pomijanych płyt Cannonballa Adderleya, nagrana dla Capitolu. Dudniąca, żywiołowa sesja, gdzie Adderley bucha radością z powodu pracy z nieznaną, ale bardzo istotną dla całości albumu sekcją rytmiczną".
Z kolei album "The Price You Got to Pay to Be Free" skomentowano w Allmusic: "Cannonball jest w głębi duszy ludystą, a hojność jego serca lśni na tym, często rozkosznie zróżnicowanym, albumie, który rozciąga się dziko od soulu, przez muzykę brazylijską, aż po ostrożne muśnięcie awangardy.
To fascynująca migawka z twórczości kwintetu Adderleya, którą współcześnie zbyt swobodnie odrzucono
".

Krótka scenka z występu kwintetu Cannonballa podczas Monterey Jazz Festival w Kalifornii w 1970 została uwieczniona w thrillerze psychologicznym "Play Misty for Me" z 1971, z Clintem Eastwoodem (2:20 - 3:20 min)



W 1971 kwintet Cannonballa pojawił się na Newport Jazz Festival w Rotterdamie



W 1975 Cannonball wystąpił w roli filmowej, obok José Feliciano i Davida Carradine'a, w odcinku "Battle Hymn" serialu telewizyjnego "Kung Fu"



Mimo krótkiego życia, Cannoball Adderley zdążył nagrać jako lider aż 55 albumów.
Jako sideman nagrywał z Milesem Davisem (6 albumów), ze swoim bratem, Natem Adderleyem (7 albumów), a także z Kennym Clarke'em, Sarah Vaughan, Dinah Washington, Gilem Evansem, Paulem Chambersem, Philly Joe Jonesem, Rayem Brownem, Oscarem Petersonem, Joe Williamsem, Raulem de Souzą i innymi. Jego wykonania pojawiły się też na 11 różnych kompilacjach.

Dyskografia:

https://en.wikipedia.org/wi…/Cannonball_Adderley_discography

W lipcu 1975 Cannonbal Adderley doznał wylewu krwi do mózgu, który spowodował paraliż i utratę mowy.
Cztery tygodnie później, 8 sierpnia 1975, Adderley zmarł w szpitalu St. Mary Mercy Medical Center, w Gary w stanie Indiana. W chwili śmierci miał zaledwie 46 lat.
Został pochowany na cmentarzu Southside w Tallahassee.
R.I.P. [*]

W tym samym roku Adderley został pośmiertnie wprowadzony do Down Beat Jazz Hall of Fame.
Kompozycja Joe Zawinula "Cannon Ball" z albumu Weather Report "Black Market" jest hołdem dla Cannonballa



Pepper Adams i George Mraz poświęcili Cannonballowi album "Julian" z 1975, nagrany kilka dni po śmierci Adderleya



Wpływ Cannonballa Adderleya na hip hop jest widoczny m.in. w piosenkach "1nce Again" grupy A Tribe Called Quest



"She Said (The Pharcyde Song)" zespołu The Pharcyde



czy "Long Run" grupy Fly Union



Posłuchajmy:
Cannonball Adderley feat. Miles Davis - "Autumn Leaves" (from the album "Somethin' Else" 1958)



Miles Davis Sextet - "Love for Sale" 1958
Miles Davis - trumpet
Cannonball Adderley - alto sax
John Coltrane - tenor sax
Bill Evans - piano
Paul Chambers - bass
Jimmy Cobb - drums



Miles Davis Sextet @ Plaza Hotel, NYC 1958
Miles Davis - trumpet
Cannonball Adderley - alto sax
John Coltrane - tenor sax
Red Garland - piano
Paul Chambers - bass
Jimmy Cobb - drums



Miles Davis Quintet - "So What", Radio Broadcast, Chicago 1959: Miles Davis - trumpet
Cannonball Adderley - alto sax
Wynton Kelly - piano
Paul Chambers - bass
Jimmy Cobb - drums



Cannonball Adderley Quintet - "Jeannine", Live in Paris, 1962
Cannonball Adderley - alto sax
Nat Adderley - cornet
Victor Feldman - piano
Sam Jones - bass
Louis Hayes - drums



Cannonball Adderley Sextet - "Jive Samba", Live in Switzerlad 1963



Cannonball Adderley Sextet - "Jessica's Birthday", Live in Germany 1963



Cannonball Adderley Quintet - "Work Song", Live 1963:
Cannonball Adderley - alto sax
Nat Adderley - cornet
Joe Zawinul - piano
Sam Jones - bass
Louis Hayes - drums



Cannonball Adderley Quintet - "Mercy, Mercy, Mercy" 1966:
Cannonball Adderley - alto sax
Nat Adderley - cornet
Joe Zawinul - piano, electric piano
Victor Gaskin - bass
Roy McCurdy - drums



Cannonball Adderley Quintet feat. Joe Zawinul, Live in Oslo, 1969:
Cannonball Adderely - alto sax
Joe Zawinul - piano
Nat Adderley - cornet
Victor Gaskin - bass
Roy McCurdy - drums



7th Newport Jazz Festival, Doelen Concert Hall, Rotterdam, The Netherlands, Live 1971: 00'00'' Jimmy Smith Band
05'37'' Cannonball Adderley Quintet (Cannonball Adderley, Nat Adderley, George Duke, Walter Booker, Roy McCurdy)
22'50'' Dave Brubeck Trio
49'33'' Charles Mingus Sextet



Fot. Miles Davis i Cannonball Adderley na okładce płyty "Somethin' Else. The Stereo & Mono Versions", która ukazała się 6 kwietnia 2018, jako wznowienie albumu Cannonballa "Somethin' Else" z 1958, nagranego z udziałem Davisa

https://www.ibs.it/somethin-else-stereo-mon…/e/8436563182006