Clifford Brown

Jedyne dostępne na YouTube nagranie Cliffa Browna Live: Clifford Brown – „Oh, Lady Be Good”, Live @ TV Show 1955

Oprac. Ewa Kałużna. Fot. Herman Leonard, Morrison Hotel Gallery, All About Jazz

Clifford Brown

Brown & Roach 1954
Fot. Herman Leonard

Clifford Brown, Max Roach, Richie Powell et G.Morrow, New York, 1954
Fot. Morrison Hotel Gallery

Clifford Brown
Fot. All About Jazz

 

91 lat temu urodził się CLIFFORD BROWN

(ur. 30 października 1930, zm. 26 czerwca 1956),
legendarny amerykański trębacz jazzowy, związany z nurtami bebopu i hard bopu.

Zginął tragicznie w wieku zaledwie 25 lat, pozostawiając po sobie bogatą schedę muzyczną. W ciągu zaledwie czterech lat na rynku fonograficznym, nagrał ponad 25 płyt autorskich, wystąpił także jako sideman na wielu innych.

Pomimo wczesnej śmierci, Brown wywarł olbrzymi wpływ na kształtowanie się bebopowego prądu w amerykańskim jazzie, i zyskał szerokie grono naśladowców, wśród których znaleźli się Donald Byrd, Lee Morgan, Booker Little, Freddie Hubbard, Wynton Marsalis, Terell Stafford czy Nicholas Payton.

Dzieląc wirtuozowską technikę i błyskotliwość inwencji swojego guru, Fatsa Navarro, Brown opracował własne, ciepłe i okrągłe brzmienie, spójne w całej skali instrumentu. Potrafił wyartykułować każdą nutę – nawet w bardzo szybkich tempach, które wydawały się nie sprawiać mu żadnych trudności. Posłużyło to wzmocnieniu wrażenia szybkości jego wykonań. Poczucie harmonii Browna było wysoko rozwinięte, pozwalając mu na odważne wypowiedzi, poprzez złożone progresje harmoniczne (zmiany akordów) i ucieleśniając liniowe, „algebraiczne” warunki harmonii bebopowej. Oprócz swojej dynamicznej sprawności, potrafił głęboko wyrazić siebie także w balladzie.

Brown był jednym z nielicznych w tamtych czasach muzyków jazzowych, którzy uniknęli wpływu heroiny i alkoholu. Trzymał się z dala od narkotyków i nie lubił mocnych trunków. Sonny Rollins, który w pewnym momencie szczęśliwie wyszedł z nałogu heroinowego, mówił później, że Clifford wywarł głęboki wpływ na jego życie osobiste, pokazał mu, że można żyć dobrym, czystym życiem, i nadal być doskonałym muzykiem jazzowym.

Kompozycje Browna, które stały się standardami jazzowymi, to m.in.:


„Sandu”

„Joy Spring”

„Daahoud”

W 1954 Brown wygrał ankietę krytyków prestiżowego magazynu „Down Beat” na Nową Gwiazdę Roku.

W 1972 został wyróżniony przez ten sam magazyn członkostwem w Jazzowym Panteonie Sław – Down Beat Jazz Hall of Fame.

PIERWSZE FASCYNACJE MUZYCZNE

Clifford Benjamin Brown urodził się w postępowej dzielnicy East Side w Wilmington, w stanie Delaware, w muzycznej rodzinie. Ojciec zorganizował czterech najmłodszych synów, w tym Clifforda, w kwartet wokalny.

Od 10 roku życia, Clifford grał na trąbce w szkole, po tym, jak zafascynowała go lśniąca trąbka ojca.

W wieku 13 lat, dostał od ojca własną trąbkę, i rozpoczął prywatne lekcje. W gimnazjum pobierał lekcje u Roberta Boysie’ego Lowery i grał w „grupie jazzowej”, którą Lowery zorganizował w szkole.

Do profesjonalnego grania, Brown został zainspirowany przez Fatsa Navarro, którego poznał w wieku 15 lat.

Po wstąpieniu na Delaware State University, przez krótki czas studiował matematykę.

Następnie przeniósł się do Maryland State College, które było bogatsze w środowisko muzyczne.

Coraz częściej wyjeżdżał do Filadelfii, gdzie grał w 14-osobowym jazzowym big bandzie Maryland State Band.

WYPADEK

W czerwcu 1950, 20-letni Brown został poważnie ranny w wypadku samochodowym. Podczas rocznej hospitalizacji, odwiedził go Dizzy Gillespie, i zachęcił, by kontynuował karierę muzyczną.

Obrażenia Browna zmusiły go wówczas do odłożenia trąbki i ograniczenia się do kilkumiesięcznej gry na fortepianie.

Nigdy do końca nie wyzdrowiał, miał zwichnęty bark do końca życia.

PIERWSZE NAGRANIA

Brown w końcu zajął się zawodowo muzyką, i szybko stał się jednym z najbardziej cenionych trębaczy jazzowych.

Pierwsze nagrania Cliffa Browna odbyły się w 1952, z udziałem wokalisty, Chrisa Powella, lidera zespołu Chris Powell & His Blue Flames:
Chris Powell – vocal, percussion, leader
Clifford Brown – trumpet
Vance Wilson – alto sax, tenor sax
Duke Wells – piano
Eddie Lambert – guitar
James Johnson – bass
Osie Johnson – drums

„The Beginning and the End” 1952

Kolejnym albumem był „New Faces – New Sounds” z 1953, sygnowany nazwiskami Browna i saksofonisty Lou Donaldona:
Lou Donaldson – alto sax
Elmo Hope – piano
Clifford Brown – trumpet
Percy Heath – bass

„Philly” Joe Jones – drums

„NEW STAR on the HORIZON”, 1953

Pierwszą płytą, sygnowaną wyłącznie nazwiskiem Browna, była „New Star on the Horizon” z 1953, nagrana z Artem Blakeyem:
Gigi Gryce – alto sax, flute
John Lewis – piano
Charlie Rouse – tenor sax
Clifford Brown – trumpet
Percy Heath – bass
Art Blakey – drums

Brown skomponował jeden utwór na płytę – „Minor Mood”

BROWN & FARMER

Ważną pozycją w dorobku Browna, z początków jego kariery nagraniowej, była płyta „Cliff Brown, Art Farmer and the Swedish All Stars”, nagrana 15 września 1953 w Sztokholmie w Szwecji, a wydana w 1954. Aranżacje były dziełem samego Quincy’ego Jonesa. Razem z Brownem wystąpił także drugi wielki trębacz, Art Farmer:
Art Farmer, Clifford Brown – trumpet
Arne Domnerus – alto sax
Lars Gullin – barotone sax
Ake Persson – trombone
Bengt Hallberg – piano
Gunnar Johnsson – bass
Jack Noren – drums

„Cliff Brown, Art Farmer and the Swedish All Stars” 1954 Full Album

BROWN & BLAKEY

„A NIGHT at BIRDLAND”, 1954

W 1954 Brown wszedł w skład pierwszego kwintetu Arta Blakeya, później przekształconego w słynny The Jazz Messengers. Był współautorem pierwszych nagrań tej formacji.

21 lutego 1954, w klubie Birdland w Nowym Jorku, został nagrany album „A Night at Birdland Vol. 1, Vol. 2” kwintetu Arta Blakeya. Album został wydany w tym samym roku, przez Blue Note Records. Nagrania odniosły duży sukces, a niektórzy cytują tę datę, jako początek istnienia formacji The Jazz Messengers:
Horace Silver – piano
Clifford Brown – trumpet
Lou Donaldson – alto sax
Curley Russell – bass
Art Blakey – drums, leader

W klubie Birdland zespół był zapowiadany przez słynnego mistrza ceremonii, Pee Wee Marquette’a:
„A Night at Birdland Vol. 1” – Announcement by Pee Wee Marquette 1954

„A Night at Birdland Vol. 1” – „A Night at Tunisia”

„A Night at Birdland Vol. 1” – „Split Kick” 1954

„A Night at Birdland Vol. 2” – „Now’s the Time” 1954

BROWN & DOLPHY & ROACH
Clifford Brown & Eric Dolphy – „Deception”, Audio from Live @ Dolphy’s Home, Los Angeles 1954
Clifford Brown – trumpet
Eric Dolphy – alto sax
Harold Land – tenor sax
Richie Powell – piano
George Morrow – bass
Max Roach – drums

BROWN & ROACH QUINTET

Idąc śladem Buda Powella, Brown występował z Taddem Dameronem, J.J. Johnsonem, Lionelem Hamptonem i Artem Blakeyem, zanim założył własną grupę, razem z genialnym perkusistą, Maksem Roachem.
Kwintet Clifforda Browna i Maksa Roacha był wysokiej jakości przedstawicielem stylu hard bop. Wszyscy członkowie grupy, oprócz basisty George’a Morrowa, wnieśli oryginalne utwory. Trąbka Browna była pierwotnie partnerem saksofonu tenorowego Harolda Landa. Po odejściu Landa w 1955, do grupy dołączył Sonny Rollins, i pozostał jej członkiem przez resztę istnienia.

To właśnie oni wprowadzili bebop na sam szczyt:
„Clifford Brown & Max Roach” 1954 Full Album

Clifford Brown & Max Roach – „Study in Brown” 1955 Full Album

Clifford Brown & Max Roach – „At Basin Street” 1956 Full Album

https://youtu.be/rSjx3KEI_fM…

Clifford Brown & Max Roach Quintet
Clifford Brown – trumpet
Sonny Rollins – tenor sax
Richie Powell – piano
George Morrow – bass
Max Roach – drums

„Pure Genius”, Full Album 1956

W ciągu zaledwie dwóch lat, w okresie 1954-1956, Max Roach współtworzył ponad 10 albumów Clifforda Browna, w tym:
1954 „Best Coast Jazz”
1954 „Brown and Roach Incorporated”
1955 „Clifford Brown with Strings”
1955 „Clifford Brown and Max Roach”
1955 „Study in Brown”
1956 „More Study in Brown”
1956 „Clifford Brown and Max Roach at Basin Street”
1956 „Pure Genius”.

EMMA

W czerwcu 1954, w Los Angeles, Brown poślubił Emmę LaRue Anderson. Nazywał ją Joy Spring. Poznał ich ze sobą Max Roach.

W rzeczywistości, Brown i Anderson trzykrotnie złożyli śluby małżeńskie, częściowo dlatego, że ich rodziny mieszkały na przeciwległych wybrzeżach Stanów, a częściowo z powodu różnych religii – Brown był metodystą, a Anderson katoliczką.

Po raz pierwszy pobrali się podczas prywatnej ceremonii, 26 czerwca 1954 w Los Angeles, w 21. urodziny Emmy.

Ponownie celebrowali zawarcie małżeństwa w religijnym otoczeniu, 16 lipca 1954. Świadectwo ślubu zostało zarejestrowane w hrabstwie Los Angeles, a przyjęcie odbyło się w Tiffany Club, gdzie zagrało Red Norvo Trio, z Talem Farlowem i Redem Mitchellem.

Następnie, proboszcz z rodzinnej miejscowości Emmy podążył za nimi do Bostonu, gdzie 1 sierpnia 1954 odbyli ceremonię ślubną w kościele Saint Richards, w dzielnicy Roxbury.

Mieli syna, Clifforda Benjamina Browna Jr. (ur. 1955).

WSPÓŁPRACA

W trakcie kariery, Cliff Brown grał w formacjach Art Blakey Quartet, Art Blakey Quintet, Clifford Brown & Max Roach Quintet, Clifford Brown All Stars, Clifford Brown and Max Roach, Clifford Brown Big Band, Clifford Brown Ensemble, Clifford Brown Octet, Clifford Brown Quartet, Clifford Brown Sextet, Gigi Gryce & Clifford Brown Octet, Gigi Gryce & Clifford Brown Orchestra, Gigi Gryce & Clifford Brown Sextet, Gigi Gryce Little Band, Gigi Gryce Octet, Lionel Hampton and His Orchestra, Lou Donaldson & Clifford Brown Quintet, Sonny Rollins Plus Four, Sonny Rollins Quintet, Tadd Dameron and His Orchestra, The J.J. Johnson Sextet.

DYSKOGRAFIA https://www.discogs.com/artist/259082-Clifford-Brown

LIVE

Jedyne dostępne na YouTube nagranie Cliffa Browna Live:

Clifford Brown – „Oh, Lady Be Good”, Live @ TV Show 1955

ŚMIERĆ

26 czerwca 1956 Clifford Brown i Richie Powell wybrali się w podróż do Chicago, na kolejny występ.

Żona Powella, Nancy, zasiadła za kierownicą, by Clifford i Richie mogli przespać się.

Podczas nocnej jazdy w deszczu, na szosie Pennsylvania Turnpike, na zachód od Bedford, Nancy straciła kontrolę nad samochodem. Auto zjechało gwałtownie z drogi.

Wszystkie trzy osoby zginęły na miejscu.

Clifford Brown został pochowany na Zion Cemetery, w rodzinnym Wilmington, w stanie Delaware.

Miał zaledwie 25 lat.

R.I.P. [*]

UPAMIĘTNIENIE

„I REMEMBER CLIFFORD” 1957

Saksofonista Benny Golson, który pracował w zespole Lionela Hamptona z Brownem, był także razem z Brownem członkiem zespołu Tadda Damerona, napisał w 1956 utwór „I Remember Clifford”, by uczcić pamięć zmarłego przyjaciela.

Oryginalne wykonanie zostało nagrane w 1957, przez trębacza Donalda Byrda i saksofonistę Gigi Gryce, na płycie „Jazz Lab”:

Donal Byrd & Gigi Gryce – „I Remember Clifford” from „Jazz Lab” 1957

Utwór stał się standardem jazzowym.

Inni muzycy składali hołd Brownowi, grając i nagrywając własne interpretacje tej kompozycji.

Art Blakey & Lee Morgan – „I Remember Clifford”, Live 1958
Lee Morgan – trumpet
Benny Golson – sax
Bobby Timmons – piano
Jymie Merritt – bass
Art Blakey – drums

Roy Hargrove – „I Remember Clifford”, Live @ Internationale Jazzwoche Burghausen, Wackerhalle, Germany 2007

Arturo Sandoval nagrał w 1992 cały album, zatytułowany „I Remember Clifford”

Muzycy, którzy także nagrali ten utwór, to m.in. Ray Charles, Stan Getz, Don Ellis, Kenny Dorham, Dizzy Gillespie, Milt Jackson, Quincy Jones, The Manhattan Transfer, Carmen McRae, Lee Morgan, Oscar Peterson, Buddy Rich, Sonny Rollins, Sarah Vaughan, Dinah Washington, Nancy Wilson i wielu innych.

TRIBUTE to CLIFFORD BROWN

Duke Pearson napisał utwór „Tribute to Brownie”, który został nagrany przez Cannonball Adderley Quintet, na albumie „Sophisticated Swing” z 1957
Nat Adderley – cornet
Cannonball Adderley – alto sax
Junior Mance – piano
Sam Jones – bass
Jimmy Cobb – drums

Utwór „Tribute to Brownie” pojawił się na płycie trębacza Louisa Smitha „Here Come Louis Smith” z 1957, ponownie z Cannonballem Adderleyem na saksofonie altowym:
Louis Smith – trumpet
Cannonball Adderley – alto sax
Duke Jordan – piano
Doug Watkins – bass
Art Taylor – drums

Helen Merrill, która nagrywała z Brownem w 1954 album „EmArcy”, wydała w 1995 album „Brownie. Homage to Clifford Brown”. Płyta zawierała utwory solowe i zespołowe, autorstwa trębaczy Lewa Soloffa, Toma Harrella, Wallace’a Roneya i Roya Hargrove’a;

„Brownie” from „Brownie. Homage to Clifford Brown” 1995

FESTIWAL im. CLIFFORDA BROWNA

Każdego roku w Wilmington odbywa się Clifford Brown Jazz Festival.

FILM

Film dokumentalny „Brownie Speaks” w reż. pianisty jazzowego, Dona Glandena, był kulminacją wielu lat jego badań. Glanden pochodzi z Wilmington, rodzinnego miasta Browna. Film zawierał wywiady z przyjaciółmi, rodziną, muzykami i fanami. Syn Glandena, Brad, opracował te wywiady wraz z muzycznymi materiałami archiwalnymi i nowo nagranymi materiałami wideo.

Film miał swoją premierę w 2008, podczas sympozjum „Brownie Speaks”, którego gospodarzem był University of the Arts w Filadelfii. Trzydniowe sympozjum obejmowało występy przyjaciół i kolegów z zespołu Browna, jak Golson i Lou Donaldson, oraz innych artystów, inspirowanych przez Browna, w tym Marcusa Belgrave’a, Terence’a Blancharda i Johna Fedchocka:

„Brownie Speaks” Symposium 2008

FUNDACJA

W 1994 wdowa po Brownie, LaRue Brown Watson, założyła Clifford Brown Jazz Foundation, poświęconą pamięci Browna, i inspirującą miłość do jazzu wśród młodych ludzi.

Fundacją kieruje obecnie Clifford Brown III, wnuk Browna, szanowany trębacz i producent muzyczny.

Fot. Brown & Roach 1954 (Herman Leonard) / Morrison Hotel Gallery / All About Jazz