Dave Holland

Dave Holland Overtone Quartet – „Treachery”, Live @ Citibank Hall, São Paulo, Bridgestone Music Festival 2010

Oprac. Ewa Kałużna Fot. Laurence Labat, last.fm, Brian McMillen, Pinterest

Dave Holland 2020
Fot. Laurence Labat

Dave Holland 1969 with Miles Davis
Fot. last.fm

Dave Holland 1970 with Miles Davis and Chick Corea
Fot. last.fm

Dave Holland 1985
Fot. Brian McMillen

Dave Holland 2019
Fot. Pinterest


 
DAVE HOLLAND

(ur. 1 października 1946),

brytyjski kontrabasista jazzowy, lider zespołów, kompozytor, znaczący przedstawiciel jazzu awangardowego. Od 1968 mieszka w Stanach.

Holland przez dwa lata był członkiem sekcji rytmicznej tzw „straconego kwintetu” Milesa Davisa. Pojawił się na najważniejszych albumach – „Filles de Kilimanjaro”, „In a Silent Way”, „Bitches Brew” i „Live-Evil”, oraz na kilku płytach koncertowych i składankach z lat 1968-1970.

Twórczość Hollanda obejmuje utwory od solowych po bigbandowe.

Swoją muzyczną filozofię basista wyjaśnia, cytując saksofonistę jazzowego, Sama Riversa: „Nie odrzucaj niczego – graj wszystko”.

Faktycznie, Holland gra wszystko, i to z najlepszymi muzykami, nie tylko jazzowymi.

POCZĄTKI

Dave Holland urodził się w Wolverhampton w Anglii.

Sam nauczył się grać na instrumentach strunowych, zaczynając od ukulele w wieku czterech lat. Jako nastolatek, grał na gitarze akustycznej, zaś w końcu – na gitarze basowej.

Rzucił szkołę w wieku 15 lat.

JAZZ

Rozpoczął działalność muzyczną w zespole muzyki popularnej, ale wkrótce skierował się w stronę jazzu.

Po obejrzeniu magazynu „Down Beat”, w którym Ray Brown wygrał ankietę krytyków dla najlepszego kontrabasisty, Holland poszedł do sklepu muzycznego, i kupił kilka płyt Raya Browna, grającego w towarzystwie pianisty, Oscara Petersona. Kupił także dwa albumy Leroya Vinnegara, ponieważ basista ów został umieszczony, wraz ze swoim instrumentem, na okładce czasopisma.

W ciągu tygodnia, Holland zamienił swoją gitarę basową na kontrabas akustyczny, i zaczął ćwiczyć w towarzystwie zakupionych płyt.

Oprócz Browna i Vinnegara, przyswajał sobie muzykę z płyt Charlesa Mingusa i Jimmy’ego Garrisona.

LONDYN. DROGA na SZCZYT

Po przeprowadzce do Londynu w 1964, 18-letni Holland grał na kontrabasie akustycznym w małych salach i klubach.

Równocześnie, studiował u Jamesa Edwarda Merretta, głównego basisty Philharmonia Orchestra, a później BBC Symphony Orchestra. Merrett wyszkolił go w czytaniu nut, a następnie zalecił, by Dave zgłosił się do Guildhall School of Music and Drama. W szkole tej Dave otrzymał pełne stypendium na trzyletni program.

Po dwóch latach, sędzonych w Londynie, w wieku 20 lat, Dave miał już bardzo napięty harmonogram. Studiował w Guildhall School i grał zarobkowo w Ronnie Scott’s Jazz Club, najważniejszym londyńskim klubie jazzowym, często w zespołach, towarzyszących amerykańskim saksofonistom jazzowym – Colemanowi Hawkinsowi, Benowi Websterowi, czy Joe’emu Hendersonowi.

Związał się także z brytyjskimi muzykami jazzowymi – z gitarzystą Johnem McLaughlinem, saksofonistami free-jazzowymi, Evanem Parkerem i Johnem Surmanem, oraz urodzonym w RPA pianistą, Chrisem McGregorem, czy perkusistą Johnem Stevensem.

SPONTANEOUS MUSIC – „KARYŌBIN” 1968

18 lutego 1968 Holland wziął udział w swojej debiutanckiej sesji nagranowej.

Była to sesja w londyńskich Olympic Sound Studios, do albumu „Karyōbin” zespołu Spontaneous Music Ensemble. Płyta była zbiorem całkowicie improwizowanych utworów, imitujących głosy czarodziejskich ptaków w raju, i miała podtytuł „Are the Imaginary Birds Said to Live in Paradise?”.

Tą płytą Holland rozpoczął współpracę z, urodzonym w Kanadzie, trębaczem Kennym Wheelerem, która trwała później aż do śmierci Wheelera w 2014. Na albumie wystąpili:
Evan Parker – soprano sax
Kenny Wheeler – trumpet, flugelhorn
Derek Bailey – electric guitar
Dave Holland – bass
John Stevens – drums
„Karyōbin” – Full Album 1968


EMIGRACJA do STANÓW. SPOTKANIE z MILESEM DAVISEM

W lipcu 1968 Miles Davis i Philly Joe Jones usłyszeli Hollanda w Londynie, w Ronnie Scott’s Jazz Club, grającego w combo, supportującym występ tria Billa Evansa. Jones powiedział wtedy Hollandowi, że Miles chciałby, by Dave dołączył do jego zespołu, zastępując Rona Cartera. Niestety, Miles Davis opuścił Wielką Brytanię zanim Holland skontaktował się z nim bezpośrednio.

Dwa tygodnie później, Holland otrzymał zaproszenie do Nowego Jorku, od Herbie’ego Hancocka, na wspólny koncert z okazji uroczystości zaręczynowej Herbie’ego.

Holland przybył do Stanów. Zatrzymał się u Jacka DeJohnette, wcześniejszego znajomego ze wspólnych koncertów w Londynie.

Następnego dnia, Hancock zabrał Dave’a do klubu Count Basie’s, na swój wieczór zaręczynowy. Był to ostatni koncert Hancocka w roli pianisty w zespole Milesa Davisa. Hancock wyjechał następnie na miesiąc miodowy do Brazylii. Gdy nie wrócił we wrześniu na sesje nagraniowe Davisa, został zastąpiony przez Chicka Coreę.

Tak zaczęły się dwa lata współpracy Dave’a Hollanda z Milesem Davisem.

Holland zdecydował się zamieszkać w USA na stałe.

HOLLAND & DAVIS

„FILLES de KILIMANJARO” 1968

Pierwsze nagrania Holllanda z Davisem miały miejsce 24 września 1968. Holland pojawił się w dwóch utworach, „Frelon Brun” i „Mademoiselle Mabry”, na albumie „Filles de Kilimanjaro (Girls of Kilimanjaro)”. Album był dziełem przejściowym dla Davisa, który stylistycznie odchodził od nagrań akustycznych Drugiego Wielkiego Kwintetu, by wkroczyć w tzw. „okres elektryczny”.

Pierwsze sesje do tego albumu, z 19-21 czerwca 1968, obejmowały jeszcze Hancocka i Cartera, ale już sesje wrześniowe zastąpiły Hancocka Chickiem Coreą, a Rona CarteraDave’em Hollandem. W ten sposób, „Filles de Kilimanjaro” stał się ostatnim albumem Milesa, na którym znalazł się jego Drugi Wielki Kwintet (chociaż wszyscy, oprócz Cartera, zagrali na kolejnym albumie, „In A Silent Way”).

Utwór „Mademoiselle Mabry” dedykowany był 23-letniej modelce i autorce tekstów, Betty Mabry, która we wrześniu 1968 została panią Davis. Jej podobizna znalazła się na okładce albumu. Utwór utrzymany był w afrykańskiej rytmice 12/8. Źródłami inspiracji Milesa, często powiązanymi z gustami Betty, były takie gatunki późnych lat 60., jak acid i funk. To właśnie Betty pomogła Davisowi wejść w środowisko popularnych muzyków rockowych, soulowych i funkowych.

Skład na „Filles de Kilimanjaro”:
Miles Davis – trumpet
Wayne Shorter – tenor sax
Herbie Hancock – electric piano (on „Tout de Suite,” „Petits Machins”, „Filles de Kilimanjaro”)
Chick Corea – piano, electric piano (on „Frelon Brun”, „Mademoiselle Mabry”)
Ron Carter – electric bass (on „Tout de Suite,” „Petits Machins”, „Filles de Kilimanjaro”)
Dave Holland – acoustic bass (on „Frelon Brun”, „Mademoiselle Mabry”)
Tony Williams – drums
„Frelon Brun” feat. Dave Holland, from „Filles de Kilimanjaro” 1968

„Mademoiselle Mabry (Miss Mabry)” feat. Dave Holland, from „Filles de Kilimanjaro” 1968

„IN a SILENT WAY” 1969

Progresja Davisa od free bopu (post bopu) jego Drugiego Wielkiego Kwintetu, do poważnego, rytmicznego świata fusion, była znacznie mniej raptowna niż wydawało się początkowo, gdy po „Filles de Kilimanjaro” pojawił się album „In a Silent Way”, nagrany podczas jednej tylko, trzygodzinnej sesji, 18 lutego 1969, a wydany 30 lipca 1969.

Wyznaczając początek „elektrycznego okresu” Davisa, „In a Silent Way” został uznany przez krytyków za pierwsze nagranie fusion Davisa, po stylistycznej zmianie kierunku. Po wydaniu, album wywołał kontrowersje, a reakcja krytyków na eksperymentalną strukturę muzyczną i „elektryczne” podejście Davisa była podzielona. Obecnie, album jest uważany za jedno z największych i najbardziej wpływowych dzieł Davisa.

Do stycznia 1969 główny zespół roboczy Davisa ustabilizował się wokół Wayne’a Shortera na saksofonie sopranowym, Dave’a Hollanda na basie, Chicka Corei na pianinie elektrycznym, i Jacka DeJohnette na perkusji.

Na album „In a Silent Way”, Davis zaprosił jednak w miejsce DeJohnette’a innego perkusistę – Tony’ego Williamsa, ponieważ chciał użyć jego stylu. Dołączył też Herbie Hancock na dodatkowym pianinie elektrycznym. Wcześniej, obaj muzycy zgodzili się współpracować z Davisem przy nagraniach studyjnych, choć nie grali już w jego formacji na stałe.

W następnym miesiącu, dołączył austriacki klawiszowiec, Joe Zawinul, po tym, jak Davis zadzwonił do niego w sprawie kompozycji Zawinula „In a Silent Way”, którą trębacz chciał wykorzystać na swoim nowym albumie.

Dołączył również angielski gitarzysta, John McLaughlin, który przebywał w Stanach dopiero od niecałych dwóch tygodni, grając w zespole The Tony Williams Lifetime. McLaughlin był długoletnim fanem Davisa, więc zgodził się natychmiast.

Skład na „In a Silent Way”:
Miles Davis – trumpet
Wayne Shorter – soprano sax
John McLaughlin – electric guitar
Chick Corea, Herbie Hancock – electric piano
Joe Zawinul – electric piano, organ
Dave Holland – acoustic bass
Tony Williams – drums
„In a Silent Way” – Full Album 1969

„In a Silent Way” był oddzielony od poprzedników grubą linią, między innymi dzięki długim formom kompozycji, także w kształcie sonaty. Właściwie, do tej pory, utwór jazzowy był zbliżony do formy piosenki. Davis zerwał ostatecznie ten związek. Jednak najważniejszym elementem, wręcz odkryciem tych sesji, była kreatywna praca w studiu, która została utożsamiona z artyzmem. Nagrany materiał zaczął być surowcem dla działań producenta, Teo Macero, który tym samym stał się artystą – łączącym, dzielącym, montującym, skracającym itd.

Sam tytuł albumu sugerował, że muzyka była o spokoju i ciszy. Wydaje się to być paradoksem, ale sztuka Davisa z takich paradoksów właśnie się składała. Porównanie tego albumu z następnym, „Bitches Brew”, pozwala łatwiej zauważyć spokój i ciszę tej płyty.

„BITCHES BREW” 1970

Po nagraniu „In a Silent Way”, Tony Williams odszedł z zespołu. Został zastąpiony ponownie przez Jacka DeJohnette’a.

Sześć miesięcy później, jeszcze większy zespół, w liczbie 20 muzyków, nagrał płytę „Bitches Brew”.

Nagrany między 19 a 21 sierpnia 1969, album wykorzystywał elektryczne instrumenty, m.in. gitarę i pianino.

„Bitches Brew” – Full Album 1969 https://www.youtube.com/watch?v=SbCt-iXIXlQ

FUSION

Owe dwa nagrania, „In a Silent Way i „Bitches Brew”, zostały uznane za pierwszą, w pełni udaną fuzję jazzu z muzyką rockową, i stanowiły podstawę dla rozwoju gatunku, który stał się znany, jako fusion. Zarówno „Bitches Brew”, jak „In a Silent Way” zawierały „poszerzone” (dłuższe niż 20 minut) kompozycje, które nigdy tak naprawdę nie były grane „od początku do końca” przez muzyków w studiu. Miles i producent Teo Macero wybierali motywy muzyczne o różnej długości z nagranych długich improwizacji, i łączyli je w muzyczną całość. „Bitches Brew” w szczególności jest przykładem użycia efektów elektronicznych, wielościeżkowości, pętli taśmy i innych technik edycyjnych.

KONCERTY 1969

Tak zwany „stracony kwintet” Davisa, z Shorterem, Coreą, Hollandem i DeJohnette’em, był aktywny, ale nigdy nie nagrywał w studiu w takim skladzie. Grupa okazjonalnie zahaczała o rocka, jednak ich muzyka była bezkompromisowym post bopem, który często przechodził we free jazz. Repertuar grupy zawierał materiały z „Bitches Brew”, „In a Silent Way”, a także wcześniejszych albumów kwintetowych Davisa z lat 60., i, sporadycznie, standardów.

Miles Davis Quintet – Live @ Ronnie Scott’s Club, London, Audio 1969
Miles Davis – trumpet
Wayne Shorter – soprano sax, tenor sax
Chick Corea – electric piano
Dave Holland – bass
Jack De Johnette – drums

Miles Davis – „Milestones” / „Footprints” / „Round Midnight”, Live @ La Pinède, Juan-les-Pins Jazz Fest, Antibes, France 1969
Miles Davis – trumpet
Wayne Shorter – tenor sax, soprano sax
Chick Corea – electric piano
Dave Holland – bass, electric bass
Jack DeJohnette – drums

Miles Davis Quintet – Live in Rome 1969
Miles Davis – trumpet
Wayne Shorter – tenor sax, soprano sax
Chick Corea – electric piano
Dave Holland – bass, electric bass
Jack DeJohnette – drums

Miles Davis Quintet – Live in Paris 1969
Miles Davis – trumpet
Wayne Shorter – tenor sax, soprano sax
Chick Corea – electric piano
Dave Holland – bass
Jack DeJohnette – drums

„LIVE-EVIL” 1970 (wyd. 1971)

17 listopada 1971 ukazał się album-składanka „Live-Evil”. Sesje studyjne odbyły się w dniach 6 lutego 1970 oraz 3-4 czerwca 1970, w studiach Columbii w Nowym Jorku, i na żywo, 19 grudnia 1970, w klubie The Cellar Door pod Waszyngtonem, gdzie nie pojawił się już Dave Holland (odszedł w sierpniu 1970). Nagrania studyjne zostały wykonane przez większe zespoły, dlatego ich brzmienie było bogatsze od koncertowych. Wszystkie utwory miały rozbudowaną sekcję rytmiczną; we wszystkich grało dwóch perkusistów, których wspomagał niezwykle energiczny Airto Moreira. Zespół Davisa przemienił się w grupę, zorientowaną jeszcze bardziej w kierunku funku. Davis zaczął eksperymentować z tzw. „kaczką” – urządzeniem efektowym wah-wah.

Wszyscy muzycy na płycie, w zmennych składach na różnych sesjach, to:
Miles Davis – trumpet
Gary Bartz, Steve Grossman, Wayne Shorter – sax
Keith Jarrett – piano
Chick Corea, Herbie Hancock, Joe Zawinul, Keith Jarrett – keyboards
Hermeto Pascoal – electric piano, whistling, vocal
John McLaughlin – guitar
Khalil Balakrishna – sitar
Dave Holland, Michael Henderson, Ron Carter – bass
Airto Moreira – percussion
Billy Cobham, Jack DeJohnette – drums
„Live-Evil” – Full Album 1970

MILES DAVIS at FILLMORE EAST 1970

Koncert grupy Davisa w najsłynniejszej wówczas sali widowiskowej Nowego Jorku, Filmore East, 7 marca 1970, ukazał się dopiero w 2001, na albumie „Live at the Fillmore East, March 7, 1970. It’s About That Time”. Dodatkowo, zagrał Airto Moreira na instrumentach perkusyjnych.

7 marca 1970 był ostatnim wieczorem Wayne’a Shortera w zespole Davisa, po prawie sześciu latach niezwykle owocnej współpracy:
Miles Davis – trumpet
Wayne Shorter – soprano sax, tenor sax
Chick Corea – electric piano
Dave Holland – acoustic bass, electric bass
Airto Moreira – percussion, cuica
Jack DeJohnette – drums
„Live at the Fillmore East, March 7, 1970. It’s About That Time”

Inne nagrania na żywo tej grupy w Fillmore East, z trzech koncertów w dniach 17-20 czerwca 1970, zostały wydane na albumie „Miles Davis at Fillmore” w 1970. Występy obejmowały dwóch klawiszowców – Keitha Jarretta i Chicka Coreę, grających odpowiednio na elektronicznych organach i elektrycznym pianinie Fendera. Wayne’a Shortera zastąpił Steve Grossman, a na perkusjonaliach ponownie zagrał Airto Moreira.

25 marca 2014 ukazały się pełne nagrania z tych koncertów, na albumie „Miles at the Fillmore – Miles Davis 1970: The Bootleg Series Vol. 3”.
Miles Davis – trumpet
Steve Grossman – tenor sax, soprano sax
Chick Corea – electric piano
Keith Jarrett – electric organ
Dave Holland – electric bass with wah-wah pedal
Airto Moreira – cuica, transverse flute, whistle, kazoo, shakers, bells, woodblock, tambourine
Jack DeJohnette – drums
„Directions” from „Miles Davis at Filmore” June 1970

„Bitches Brew” from „Miles Davis at Filmore” June 1970

„Sanctuary” from „Miles Davis at Filmore” June 1970

Muzyka z koncertów w Filmore East kontynuowała i rozwijała styl oraz pomysły z „Bitches Brew” i „In a Silent Way. W przeciwieństwie jednak do innych koncertów „straconego kwintetu” Davisa, nagrania z Filmore East były bardziej funky, i silniej zorientowana w stronę rocka, ze stosunkowo nieznacznymi tylko tendencjami free jazzowymi. Holland grał tu zarówno na basie akustycznym, jak i na gitarze basowej.

Wydanie tych nagrań było ważne, gdyż uzupełniały dyskografię Davisa o koncerty grupy, która pozostawiła po sobie bardzo małą ilość zapisów nagraniowych.

DYSKOGRAFIA HOLLANDA z DAVISEM

Holland był członkiem sekcji rytmicznej Davisa do sierpnia 1970. Wszystkie jego nagrania studyjne z Davisem były szczególnie ważne w ewolucji jazz fusion. W pierwszym roku swojej pracy z Davisem, Holland grał przede wszystkim na kontrabasie. Pod koniec 1969 grał już także na elektrycznej gitarze basowej, często traktowanej pedałem wah-wah i innymi efektami elektronicznymi, z jeszcze większą częstotliwością, gdy Davis odszedł całkiem od jazzu akustycznego. Dave Holland wystąpił na albumach Milesa Davisa:
1968 Filles de Kilimanjaro
1969 In a Silent Way
1970 Bitches Brew
1970 Live-Evil
1969-1972 Big Fun (wyd. 1974)
1969 Miles. Festival De Juan Pins (wyd. 1993)
1969 Live in Europe 1969 – The Bootleg Series Vol. 2 (wyd. 2013)
1970 Miles Davis at Fillmore East, June 1970
1970 Miles Davis Live at the Fillmore East, March 7, 1970. It’s About That Time (wyd. 2001).

Pod koniec sierpnia 1970, Dave’a Hollanda zastąpił w zespole Davisa gitarzysta basowy, Michael Henderson.

HOLLAND & BERGER

30 lipca 1969 i 12 sierpnia 1969, w Plaza Sound Studios w Nowym Jorku, Holland wziął udział w sesji na free-jazzowy i post-bopowy album „Tune In” niemieckiego pianisty i wibrafonisty, Karla Bergera. Wówczas nazwisko Hollanda znalazło się po raz pierwszy na okładce płyty, razem z nazwiskami Bergera, Eda Blackwella i Carlosa Warda. Berger zagral tu na wibrafonie, specjalnie skonstruowanym dla niego przez jego francuską firmę Bergerault:
Carlos Ward – alto sax, flute
Karl Berger – vibraphone, sarangi, leader
Dave Holland – bass
Ed Blackwell – drums
„Tune In” – Full Album 1969

CIRCLE – COREA, BRAXTON, HOLLAND, ALTSCHUL

Po opuszczeniu kwintetu Milesa, Holland dołączył do awangardowej grupy jazzowej Circle, prowadzonej przez Chicka Coreę, z udziałem perkusisty i perkusjonisty, Barry’ego Altschula, oraz saksofonisty i flecisty, Anthony’ego Braxtona.

Kwartet Circle wydał albumy:
1970 „Circling In”
1970 „Circulus Vol. 1, Vol. 2”
1970 „Circle 1: Live in Germany Concert” – Full Album

1971 „Circle 2: Gathering” – Full Abum

1971 „Circle. Paris Concert”.
W kwietniu 1970, Circle, bez Anthony’ego Braxtona, nagrał album „The Song of Singing”, który Blue Note wydała w 1971, sygnując nazwiskiem Chicka Corei:
Chick Corea – piano, keyboards
Dave Holland – bass
Barry Altschul – drums
„Nefertitti” from „The Song of Singing” 1971

POCZĄTEK WSPÓŁPRACY HOLLANDA z ECM RECORDS – „A.R.C.” 1971

W 1971 Corea, Holland i Altschul nagrali album „A.R.C.”, który nie został jednak zaliczany do dyskografii zespołu Circle, ponieważ w nagraniach nie wziął udziału saksofonista Braxton.

Była to pierwsza płyta w karierze Hollanda dla prestiżowej niemieckiej ECM Records, spośród jego czternastu kolejnych dla tej wytwórni. Płyta została nagrana w dniach 11, 12 i 13 stycznia 1971, w Tonstudio Bauer w Ludwigsburgu w Niemczech. Wszystkie kompozycje należały do członków tria:
Chick Corea – piano
Dave Holland – bass
Barry Altschul – drums.
The Circle Quartet – „Q and A”, „Thanatos”, „Nefertiti”, Live @ ORTF, Paris, April 19th, 1971
Chick Corea – piano
Anthony Braxton – sax
Dave Holland – bass
Barry Altschul – drums

Po nagraniu tych płyt i wspólnych koncertach, Circle rozpadło się, gdyż odszedł Chick Corea.
W latach 70. Holland pracował jako lider i sideman z wieloma artystami jazzowymi.
„WHERE FORTUNE SMILES” 1971 – SURMAN, McLAUGHLIN, BERGER, HOLLAND, MARTIN
W 1971 Dave Holland wystąpił na freejazzowo-modalnym albumie „Where Fortune Smiles”, nagranym w kwintecie, z czołowymi muzykami free jazzu, a wyprodukowanym przez wszystkich członków zespołu wspólnie, i sygnowanym ich nazwiskami:
John Surman – baritone sax, soprano sax, bass clarinet
Karl Berger – vibraphone
John McLaughlin – guitar
Dave Holland – bass
Stu Martin – drums
„Where Fortune Smiles” from „Where Fortune Smiles” 1971

„Earth Bound Hearts” from „Where Fortune Smiles” 1971

DAVE HOLLAND QUARTET – „CONFERENCE of the BIRDS” 1972

W 1972 ukazało się pierwsze wydawnictwo Hollanda w roli lidera – „Conference of the Birds”, Był to początek długiej relacji muzycznej Hollanda z saksofonistą Samem Riversem. Tytuł albumu pochodził od 4500-wierszowego poematu epickiego, autorstwa pisarza sufickiego, Farida al-Din Attara:
Dave Holland – bass
Sam Rivers, Anthony Braxton – reeds, flute
Barry Altschul – percussion, marimba
„Conference of the Birds” 1972

HOLLAND & RIVERS

1975 „Sizzle”
Sam Rivers – soprano sax, tenor sax, flute, piano
Ted Dunbar – guitar
Dave Holland – bass, cello
Barry Altschul – drums
Warren Smith – drums, vibes, tympani
„Sizzle” – Full Album 1975

1978 „Waves”
Sam Rivers – tenor sax, soprano sax, flute, piano
Joe Daley – tuba, baritone horn
Dave Holland – bass, cello
Thurman Barker – drums, percussion

1981 „Contrasts”

Sam Rivers – tenor sax, soprano sax, flute
George E. Lewis – trombone
Dave Holland – bass
Thurman Barker – drums, marimba

HOLLAND & MONK

15 czerwca 1972 Holland zagrał z Theloniousem Monkiem w słynnym klubie Village Vanguard w Nowym Jorku. Był to jeden z ostatnich koncertów Monka:
Thelonious Monk – piano
Paul Jeffrey – tenor sax
Dave Holland – bass
T.S. Monk Jr. – drums
Thelonious Monk’s Bootleg Series 1972 – „Evidence”, Audio

HOLLAND & GETZ – „ON GREEN DOLHIN STREET” 1972

Stan Getz – tenor sax
Albert Dailey – piano
Dave Holland – bass
Billy Hart – drums

HOLLAND & BRAXTON

W latach 1971-1976 Holland nagrał kilka ważnych albumów z saksofonistą i flecistą, Anthonym Braxtonem, z którym Dave współpracował już wcześniej w formacji Circle:
1971 The Complete Braxton
1972 Town Hall
1974 Live at Moers Festival
1974 Trio and Duet
1974 New York. Fall

1975 Five Pieces

1975-1976 The Montreux / Berlin Concerts
1976 Creative Orchestra Music
1976 Quartet.

HOLLAND & STAŃKO – „BALLADYNA” 1975 (wyd. 1976)

W 1975 wspólny kwartet Tomasza Stańko i Edwarda Vesali nagrał album – „Balladyna”, który, z racji nowatorskiego brzmienia, stanowił prawdziwe wydarzenie. Wystąpili:
Tomasz Stańko – trumpet
Tomasz Szukalski – sax
Dave Holland – bass
Edward Vesala – drums,
Był to pierwszy całkowicie autorski album Tomasza Stańko, początek całej serii płyt dla ECM, które dokumentowały nowe kierunki rozwoju polskiego trębacza – odkrywanie i wykorzystywanie możliwości tak specyficznej formy, jak free-jazzowa ballada, której bazą były surowe, szorstkie dźwięki trąbki Stańko.

THE GATEWAY TRIO

W latach 1975-1978, a następnie 1995-1996, Holland wspótworzył słynne The Gateway Trio, grające w składzie:
John Abercrombie – guitar
Dave Holland – bass
Jack DeJohnette – drums, piano.
Trio wydało w latach 70. dwa własne albumy, uznawane za mocno wpływowe – „Gateway” z 1976 i „Gateway 2” z 1978
The Gateway Trio – Live in Schauburg Bremen, Bremen, Germany, 21 June 1983, Full Concert Audio
John Abercrombie – guitar
Dave Holland – bass
Jack DeJohnette – drums, piano

The Gateway Trio – Live in Debrecen, Hungary, 14 July 1983, Full Concert Audio
John Abercrombie – guitar
Dave Holland – bass
Jack DeJohnette – drums, piano

The Gateway Trio – Live @ Irving Plaza, New York 1985
John Abercrombie – guitar
Dave Holland – bass
Jack DeJohnette – drums

W 1994 formacja The Gateway Trio ponownie zjednoczyła się na wspólne występy i sesje nagraniowe:
The Gateway Trio – Live in Lugano 1994
John Abercrombie – guitar
Dave Holland – bass
Jack DeJohnette – drums, piano

Powstały kolejne dwa albumy:

„In the Moment”, nagrany w grudniu 1994, a wydany w 1996, oraz „Homecoming” z 1995
The Gateway Trio – „Homecoming”, Live 1995
John Abercrombie – guitar
Dave Holland – bass
Jack DeJohnette – drums, piano

HOLLAND SOLO – „EMERALD TEARS” 1977 (wyd. 1978)
Album Hollanda „Emerald Tears”, nagrany w sierpniu 1977, także dla ECM, a wydany w 1978, był wydawnictwem całkowicie solowym

DAVE HOLLAND QUINTET

W 1983 Dave Holland założył swój pierwszy kwintet, grający w składzie:
Steve Coleman – alto sax, flute
Kenny Wheeler – trumpet, pocket trumpet, cornet, fluegelhorn
Julian Priester – trombone
Dave Holland – bass, leader
Steve Ellington / Marvin „Smitty” Smith – drums, percussion

W ciągu następnych czterech lat, kwintet wydał trzy albumy – „Jumpin’ In” z 1984. „Seeds of Time” z 1985, oraz „The Razor’s Edge” z 1987.

Dave Holland Quintet – Live in Freiburg, Germany, Full Concert 1986
Kenny Wheeler – trumpet, flugelhorn
Robin Eubanks – trombone
Steve Coleman – alto sax
Dave Holland – bass. leader
Marvin „Smithy” Smith – drums

DAVE HOLLAND TRIO – „TRIPLICATE”, 1988

Następnie, założył Dave Holland Trio, ze Steve’em Colemanem i Jackiem DeJohnette’em. W 1988 nagrali album „Triplicate”,

„THE ORACLE” 1989

Holland zwykle współpracował ze swoimi rówieśnikami, ale często łączył siły także z postaciami z poprzedniej generacji ikon jazzowych.

W 1989 współpracował z perkusistą Billym Higginsem i pianistą Hankiem Jonesem, by nagrać płytę „The Oracle”

DAVE HOLLAND QUARTET

„EXTENSIONS” 1990

W 1989 stworzył kwartet, w którym współpracował z legendarnym saksofonistą altowym, Steve’em Colemanem.
Tak powstał album „Extensions”:
Dave Holland Quartet – „Extensions”, Live 1980
Steve Coleman – alto sax
Kevin Eubanks – guitar
Dave Holland – bass
Marvin „Smitty” Smith – drums

https://www.youtube.com/watch?v=n7aWC2I-RyU

„QUESTION and ANSWER” 1990

W 1990 dołączył do perkusisty Roya Haynesa i gitarzysty Pata Metheny’ego, by nagrać „Question and Answer”

„SO NEAR, SO FAR. MUSINGS for MILES” 1993

W latach 90. Holland odnowił współpracę z Joe’em Hendersonem, zapoczątkowaną w latach 70., dołączając do tenorzysty na jego albumie „So Near, So Far (Musings for Miles)” z 1993, nagranym w hołdzie dla Milesa Davisa

„PORGY & BESS”
Inną wspólną płytą Hollanda i Hendersona była „Porgy & Bess”:
Joe Henderson – tenor saxophone
John Scofield – guitar
Dave Holland – bass
Al Foster – drums

HOLLAND & CARTER

W 1993 Holland spotkał się z wokalistką Betty Carter, koncertując i nagrywając album na żywo „Feed the Fire”

Betty Carter & Dave Holland – „All or Nothing at All”, Live in Hamburg 1993
Betty Carter – vocal
Jack DeJohnette – drums
Geri Allen – piano
Dave Holland – bass

Betty Carter & Dave Holland, Live at The Hamburg Jazz Festival, Full Concert 1993
Betty Carter – vocal
Jack DeJohnette – drums
Geri Allen – piano
Dave Holland – bass

HOLLAND & HANCOCK

W 1992 kolega Hollanda z czasów zespołu Davisa, Herbie Hancock, zaprosił go na trasę koncertową. Następnie nagrali wspólnie płytę „The New Standards”.

LIVE at MONTREAL 1996

Holland ponownie dołączył do zespołu Hancocka w 1996, by wystąpić w Montrealu:
Herbie Hancock All Stars – „The New Standards”, Live @ Montreal Jazz Festival 1997
Herbie Hancock: piano
Michael Brecker – tenor saxophone
John Scofield – guitar
Dave Holland – bass
Don Alias – percussion
Jack DeJohnette – drums

„RIVER. THE JONI LETTERS” 2007

Holland brał także udział w sesjach do albumu Hancocka „River: The Joni Letters” z 2007, z coverami utworów Joni Mitchell.
Album był drugim w historii jazzowym albumem, który otrzymał Grammy, w kategorii Album of the Year

https://www.youtube.com/watch?v=Zo9DLWMi9bA

DAVE HOLLAND THIRD QUARTET

Jako lider, w 1995 Holland utworzył swój trzeci kwartet, gdzie wprowadził wibrafonistę Steve’a Nelsona.

Album tego kwartetu, „Dream of the Elders” z 1995, zawierał udział wokalistki Cassandry Wilson w jednym utworze:
Eric Person – alto sax, soprano sax
Steve Nelson – vibraphone
Dave Holland – bass, leader
Gene Jackson – drums
Guest: Cassandra Wilson – vocal (on „Equality”).
Dave Holland Quartet – Live in Ljubljana, Full Concert 1995
Eric Person – alto sax, soprano sax
Steve Nelson – vibraphone
Dave Holland – bass, leader
Gene Jackson – drums

HOLLAND SECOND QUINTET

Następnie Holland utworzył kwintet, w skład którego wchodzili:
Dave Holland – double bass
Chris Potter – tenor & soprano saxophones
Robin Eubanks – trombone
Steve Nelson – vibraphone, marimba & tambourine
Nate Smith – drums.
Ich nagrania to „Point of View”, „Prime Directive”, „Not for Nothin”, „Extended Play: Live at Birdland” i „Critical Mass”

https://www.youtube.com/watch?v=r2ulAgVay2M

HOLLAND BIG BAND. DWIE GRAMMY

W 2002 Holland założył swój 12-osobowy big band, który wydał płytę „What Goes Around” z 2002, a następnie drugą – „Overtime” w 2005.

Dave Holland otrzymał za te albumy dwa dwie pierwsze Grammy jako lider, obie w kategorii Best Large Jazz Ensemble Album

WŁASNA WYTWÓRNIA DARE2

Płyta „Overtime” z 2005 została wydana przez prywatną wytwórnię Dare2, którą Holland założył w 2005, i nagrywa dla niej do dziś.

OVERTONE QUARTET

W 2009 Holland był współzałożycielem grupy o nazwie Overtone Quartet. Grupa składała się z Hollanda, Chrisa Pottera, Jasona Morana i Erika Harlanda. Koncertowali intensywnie w Stanach i w Europie:
Dave Holland Overtone Quartet – „Treachery”, Live @ Citibank Hall, São Paulo, Bridgestone Music Festival 2010
Chris Potter – tenor sax
Jason Moran – piano, electric piano
Dave Holland – bass
Eric Harland – drums

DYSKOGRAFIA
Jako lider, Dave Holland w trakcie kariery wydał 26 albumów, z czego 14 dla wytwórni ECM Records:
1972 Conference of the Birds
1977 Emerald Tears
1982 Life Cycle
1983 Jumpin’ In
1984 Seeds of Time
1987 The Razor’s Edge
1988 Triplicate
1990 Extensions
1993 Ones All
1995 Dream of the Elders
1998 Points of View
1999 Prime Directive
2001 Not for Nothin’
2002 What Goes Around
2003 Extended Play: Live at Birdland
2005 Overtime
2006 Critical Mass
2008 Pass It On
2010 Pathways
2013 Prism
2016 Aziza
2018 Uncharted Territories
2018 Crosscurrents
2019 Good Hope
2020 Without Deception
2021 Another Land.

W trakcie kariery, Dave Holland nagrywał z takimi formacjami, jak Anthony Braxton Quartet, Aziza , Chick Corea Trio, Circle, Company, Crosscurrents Trio, Cuff Billett and Bill Greenow Quintet, Gateway, Joe Farrell Quartet, Karl Berger & Company, Kenny Werner Trio, Kenny Wheeler Quintet, London Jazz Composers Orchestra, Paul Bley & Scorpio, Ray Russell Quartet, Richie Beirach Trio, Roland Hanna Trio, Sam Rivers Quartet, Sam Rivers Quintet, Scolohofo, Spontaneous Music Ensemble, The Boyé Multi-National Crusade for Harmony, The Don Thompson Quartet, The Jazz Composer’s Orchestra, The Nick Brignola Sextet,

oraz prowadził własne zespoły – Dave Holland Big Band, Dave Holland Octet, Dave Holland Quintet, Dave Holland Sextet, Dave Holland Trio, David Holland Quartet.

NAJNOWSZE PAŁYTY

„UNCHARTED TERRITORIES” 2018:
Evan Parker – tenor sax
Craig Taborn – piano, keyboards, organ, electronics
Dave Holland – bass, leader
Ches Smith – percussion
„Uncharted Territories” – Full Album 2018

CROSSCURRENTS TRIO – „CROSSCURRENTS”, 2018

Album koncertowy:
Chris Potter – soprano sax, tenor sax
Dave Holland – bass
Zakir Hussain – tabla, kanjira, percussion, madal
„Crosscurrents” – Full Album 2018

CROSSCURRENTS TRIO – „GOOD HOPE” 2018 (wyd. 2019)
11 października 2019 ukazał się album „Good Hope”, nagrany przez Crosscurrents Trio, czyli Hollanda, Hussaina i Pottera, w dniach 21-22 września 2018, w Sear Sound NYC w Nowym Jorku:
Chris Potter – soprano sax, tenor sax
Dave Holland – bass
Zakir Hussain – tabla, kanjira, percussion, madal
„Good Hope” from „Good Hope” 2019

„Ziandi” from „Good Hope” 2019

„WITHOUT DECEPTION” 2019 (wyd. 2020)

Płyta „Without Deception” nagrana została w dniach 17-18 sierpnia 2019, w Oktaven Studios, w Mount Vernon, w stanie Nowy Jork, a wydana 6 marca 2020, przez Dare2 Records, prywatną wytwórnię Hollanda.

Współpraca Kenny’ego Barrona i Dave’a Hollanda sięga ponad 35 lat wstecz, do połowy lat 80. W tamym czasie, trio Barrona, z udziałem Hollanda, stworzyło album „Scratch”. Pięć lat po ich ostatniej współpracy nad „The Art of Conversation” z 2014, Barron i Holland spotkali się ponownie, tym razem na sesję tria, z perkusistą, Johnathanem Blake’em.

Blake współpracował już wczesiej z Barronem, nad albumem „Book of Intuition” z 2016, oraz nad „Concentric Circles” z 2018, jednak nie miał żadnego wcześniejszego doświadczenia w graniu z Hollandem:
Kenny Barron – piano
Dave Holland – bass
Johnathan Blake – drums
„Second Thoughts” (Mulgrew Miller) from „Without Deception” 2020

„Porto Alegri” (Barron) from „Without Deception” 2020

https://www.youtube.com/watch?v=CzHxDkg56W

„I Remember When” (Holland) from „Without Deception” 2020

„ANOTHER LAND” 2019 (wyd. 2021) – WYPRZEDANY!

Najnowszy album Dave’a Hollanda, dwypłytowy „Another Land”, ukazał się we wrześniu 2021, ale nagrany został dwa lata wcześniej, w dniach 10-11 września 2019 w Nowym Jorku, zmiksowany w sierpniu 2020, i zmasterowany 7 września 2020. Płytę wydało Edition Records z Cardiff, stolcy Walii w Wlk. Brytanii.

„Album „Another Land” 75-letniego Dave’a Hollanda wyraźnie pokazuje, że ogień, energia i pasja nie opuściły go. Wysokiej jakości nagrania, super dynamika i selektywne brzmienie instrumentów. Brzmienie płyty jest niesamowicie naturalne. Album oparty jest na niskim basie, górne partie zostały wycofane. Całość jest dewastująco muzykalna i wewnętrznie spójna. Słuchałem tej płyty już cztery razy, i za każdym razem odkrywam w niej coś nowego. To doskonałe muzycznie wydawnictwo, co w jazzie trzeciej dekady XXI w. jest rzadkością. Winyl jest już wyprzedany, ale zapowiedziano reedycję na listopad 2021″ (discogs.com):
Kevin Eubanks – guitar
Dave Holland – bass, leader
Obed Calvaire – drums
„Gentle Warrior” from „Another Land” 2021

„Grave Walker” from „Another Land” 2021

„Another Land” – Full Album 2021

NAGRODY i ODZNACZENIA

W 2017 National Endowment for the Arts uhonorował Hollanda, jako jednego z pięciu artystów, tytułem Jazz Masters Fellows. Nagroda docenia artystów za całokształt twórczości i wyjątkowy wkład w rozwój jazzu.
Holland jest także laureatem NEA Jazz Masters Award, oraz Miles Davis Award na Montreal International Jazz Festival, oraz wielu innych nagród i wyróżnień.
Posłuchajmy także:
Dave Holland Quintet – Live in Frankfurt, Germany, Full Concert 1999
Chris Potter – soprano sax, alto sax, tenor sax
Steve Nelson – vibraphone
Dave Holland – bass, leader
Robin Eubanks – trombone, percussion
Billy Kilson – drums

Dave Holland Quintet – Live @ Newport Jazz Festival, Full Concert 2002
Chris Potter – soprano sax, alto sax, tenor sax
Robin Eubanks – trombone
Steve Nelson – vibraphone
Dave Holland – bass, leader
Billy Kilson – drums

Dave Holland Bass Solo – Live @ JazzBaltica, Full Concert 2003

Hancock, Shorter, Holland, Blade – Live @ JazzBaltica, Full Concert 2004
Herbie Hancock – piano
Wayne Shorter – sax
Dave Holland – bass
Brian Blade – drums

Dave Holland Quartet – „Veil of Tears”, Live 2009
Chris Potter – sax
Steve Nelson – vibraphone
Dave Holland – bass, leader
Nate Smith – drums

Dave Holland Quintet – „Prime Directive”, Live 2009
Chris Potter – sax
Robin Eubanks – trombone
Steve Nelson – vibraphone
Dave Holland – bass, leader
Nate Smith – drums

Dave Holland Trio – Live in Moscow 2014
Kevin Eubanks – guitar
Dave Holland – bass, leader
Obed Calvaire – drums

Potter, Holland, Calvaire – „Good Hope”, Live @ Lotos Jazz Festival, Bielsko-Biała 2016
Chris Potter – tenor sax, soprano sax
Dave Holland – bass, leader
Obed Calvaire – drums

Potter, Holland, Calvaire – „Alt”, „Passing Time”, „Good Hope”, „Take the Coltrane”, Live @ Lotos Jazz Festival, Bielsko-Biała 2016
Chris Potter – tenor sax, soprano sax
Dave Holland – bass, leader
Obed Calvaire – drums

Dave Holland Trio – Live @ Moods Jazz Club, Zurich 2017
Kevin Eubanks – guitar
Dave Holland – bass, leader
Obed Calvaire – drums

Potter, Holland, Hussain – Live @ Heineken Jazzaldia, San Sebastian, Spain, 2018
Chris Potter – tenor sax, soprano sax
Dave Holland – bass
Zakir Hussain – tabla

Crosscurrents Trio – „Good Hope”, Live 2019
Dave Holland – bass
Chris Potter – soprano sax, tenor sax
Zakir Hussain – percussion, tabla, kanjira, madal

HAPPY 75th BIRTHDAY to DAVE HOLLAND !!!

Fot. 2020 (Laurence Labat) / 1969 with Miles Davis (last.fm) / 1985 (Brian McMillen) / 2019 (Pinterest)