Dee Dee Bridgewater

Oprac. Ewa Kałużna

Dee Dee Bridgewater
fot. Mark Higashino, 2016


27 maja 2019 swoje 69. urodziny świętuje amerykańska wokalistka jazzowa, ikona jazzu, popularna i uwielbiana na całym świecie -

DEE DEE BRIDGEWATER

(właśc. Denise Eileen Garrett; ur. 27 maja 1950).
Jest wybitną śpiewaczką, która dba o nowoczesną oprawę dla swojego stylu, wywodzącego się z gospel i jazzu, co - w połączeniu ze świetnym rzemiosłem - sprawia, że ma wszelkie predyspozycje, by zapisać znaczącą kartę w historii jazzowej wokalistyki.
W umiejętny sposób łączy jazz z muzyką rozrywkową i sztuką estradową, co dziś jest rzadkością.
Zdobywczyni trzech Grammy oraz nagrody Tony w kategorii Najlepsza Aktorka Musicalu, za "The Wiz" (1975).
Laureatka NEA Jazz Masters Award 2017.
Jest ambasadorem ONZ ds. wyżywienia i rolnictwa.

Urodziła się w Memphis, w rodzinie z muzycznymi inklinacjami - matka słuchała Elli Fitzgerald, zaś ojciec, Matthew Garrett, był trębaczem jazzowym i wykładowcą w Manassas High School. Na takich wzorcach wychowała się i na nich wsparła swoją przyszłą karierę Dee Dee.
Kiedy Denise miała trzy lata, jej rodzina przeniosła się z Memphis w Tennessee do Flint w Michigan. Bridgewater słuchała muzyki soulowej w radiu WDIA Memphis - pierwszej stacji radiowej w Ameryce, zaprogramowanej przez Afroamerykanów dla Afroamerykanów. Wspominała: "Mogłam zlapać tę stację, kiedy mieszkałam we Flint jako nastolatka, i słuchałam jej o godzinie 23, ponieważ był to jedyny czas, gdy inne stacje nie nadawały". W 2017, albumem "Memphis... Yes, I'm Ready", Dee Dee odbyła sentymentalną podróż do czasów dzieciństwa.

Będąc licealistką, zdecydowała się na naukę śpiewu, i założyła autorskie trio wokalne, specjalizujące się w rytmach rocka i rhythm and bluesa.
W wieku 18 lat studiowała na Michigan State University, a następnie na University of Illinois w Urbana-Champaign. Ze swoim jazz bandem odbyła tournee po Związku Radzieckim w 1969.

Przełomowym w jej karierze okazał się rok 1970, kiedy, jako studentka University of Illinois, poślubia popularnego trębacza jazzowego, grającego w zespole Horace'a Silvera - Cecila Bridgewatera.
Wraz z mężem wyjechała do Nowego Jorku. Początkowo śpiewała w klubach Greenwich Village i knajpach Manhattanu.

W styczniu 1971 została zatrudniona jako wokalistka wiodąca w słynnym big bandzie Thad Jones & Mel Lewis Jazz Orchestra. To był początek jej kariery jazzowej -
Dee Dee Bridgewater & Thad Jones / Mel Lewis Jazz Orchestra - "Bye Bye Blackbird" Live https://www.youtube.com/watch?v=R31s5We3JmQ

Europejscy fani jazzu odkryli Dee Dee Bridgewater w 1973, kiedy to młoda wokalistka wykonała podczas Festival de Jazz de Châteauvallon we Francji trzy utwory. To wystarczyło, by uwieść publiczność i krytyków. "Przybyła nareszcie Dee Dee Bridgewater - wspaniała wokalistka, za parę lat z pewnością jedna z największych"- pisał wówczas prestiżowy "Jazz Hot Magazine".

W 1974 wystąpiła na Broadwayu w musicalu "The Wiz". Za rolę Glindy the Good Witch zdobyła nagrodę Tony w 1975, zaś sam musical, wydany na płycie, otrzymał Grammy w kategorii Best Musical Show Album https://www.youtube.com/watch?v=m0i4hxq3124

Również w 1974 wydała swój pierwszy solowy albym - "Afro Blue" https://www.youtube.com/watch?v=CBjVTV-ncmw

Podczas legendarnego festiwalu Newport '76 Dee Dee wzięła udział w wykonaniu arcytrudnej i kontrowersyjnej "Freedom Now Suite", autorstwa innowatora jazzu, Maksa Roacha. Koncert ten stał się momentem przełomowym w jazzowej karierze artystki. Do wspólnych projektów zaczęli zapraszać ją wówczas najwybitniejsi jazzu - Sonny Rollins, Dexter Gordon, Dizzy Gillespie, Cecil McBee czy Rahsaan Roland Kirk.

W 1984 wyjechała na tournée po Francji z musicalem "Sophisticated Lady" https://www.youtube.com/watch?v=g6-Mp8UK-QU

Krótkie włosy, sylwetka i sposób bycia masajskiej księżniczki, twarz anioła, aksamitny głos - piękna Dee Dee podbiła Francję. Ale to także Francja zauroczyła amerykańską artystkę. W 1986 Dee Dee przeniosła się do Francji na stałe.

Dwa lata później zagrała rolę Billie Holiday w musicalu "Lady Day", za którą została nominowana do nagrody im. Laurence'a Oliviera https://www.youtube.com/watch?v=aWLSkNPyQIY

Przez kolejne lata Dee Dee czuwała we Francji nad kreacją własnej sztuki i kariery. Z jednej strony pojawiała się w produkcjach scenicznych, z drugiej - każdego wieczoru swoimi występami zapełniała widownię prestiżowego klubu "New Morning", stając na czele własnego kwartetu.

W tym czasie nagrała słynną piosenkę "Precious Thing", z Rayem Charlesem https://www.youtube.com/watch?v=Zw0fyEfB37w

Na przełomie lat 80. i 90. Dee Dee wróciła do jazzu. W 1990 wystąpiła podczas Montreux Jazz Festival, nagrywając w Casino Montreux album koncertowy "In Montreux" https://www.youtube.com/watch?v=_Gu9K96IPRc

W 1994 zaczęła współpracę z Horace'em Silverem, której rezultatem był album "Love and Peace: A Tribute to Horace Silver", wydany w 1995 https://www.youtube.com/watch?v=otcHh-90eo4

Inne wspaniałe płyty Dee Dee to m.in. "Keeping Tradition" z 1993 https://www.youtube.com/watch?v=AOJZCkjqbjE

"Dear Ella" z 1997 - przepiękny hołd, złożony Elli Fitzgerald, który przyniósł Dee Dee nagrodę Grammy w kategorii Najlepszy Album Jazzowy https://www.youtube.com/watch?v=-XWm3HOFb-E
Drugą statuetkę zdobyła za piosenkę "Cotton Tail" z tego albumu https://www.youtube.com/watch?v=1NacvItebJ8

Z kolei koncertowy "Live at Yoshi’s" z 2000 był prawdziwym fajerwerkiem, gdzie wokalistka połączyła energię, wirtuozerię, swing, grację i humor, z radością muzykowania. Otrzymała za niego kolejną nominację do Grammy https://www.youtube.com/watch?v=DN1ZmQJGxkE

Prestiżowy "Jazz Hot" napisał wtedy: "Potwierdza się to wszystko, co już podejrzewaliśmy wcześniej - Dee Dee Bridgewater jest jedną z największych artystek końca wieku i, gdy chodzi o wokalistykę jazzową, jedną z piękniejszych obietnic na następny wiek". Po takiej rekomendacji artystka nagrała przepiękny album "J’ai Deus Amours" (2005), z brawurowymi, jazzowymi interpretacjami wielkich standardów muzyki francuskiej https://www.youtube.com/watch?v=A0DL7J4_D00

W 2009 otworzyła Jazz Festival w Szanghaju, gdzie zaśpiewała utwory Elli Fitzgerald, kompozycje Ellingtona i inne standardy - "Sophisticated Lady" - Dee Dee Bridgewater with Nicholas Bouloukos and JZ Big Band at Yunfeng Theater, Shanghai 2009 https://www.youtube.com/watch?v=pOqrBN3KQ64

W 2010 zdobyła trzecią w karierze Grammy, tym razem za album "Eleanora Fagan (1915-1959): To Billie with Love from Dee Dee Bridgewater" https://www.youtube.com/watch?v=D1zwKfZOPhM

Dee Dee Brigdewater wydała 21 albumów solowych, zaś na jedenastu wystąpiła gościnnie.
Dyskografia: https://www.allmusic.com/…/dee-dee-bridgewater-…/discography

W 2015 ukazał się jej album "Dee Dee's Feathers"
https://www.youtube.com/watch?v=9slDet0CndI

Najnowsza płyta pochodzi z 2017 - "Memphis... Yes, I'm Ready". Dee Dee tym albumem odbyła sentymentalną podróż do Memphis, gdzie urodziła się, i gdzie amerykańska muzyka odbiła swoje specyficzne piętno. To tutaj zbiły się w jedno jazz, blues, rhythm and blues, gospel, soul, i wszystko to, co określono słynnym Memphis Sound https://www.youtube.com/watch?v=2WQJC6FVxmk

Recenzja: http://jazzsoul.pl/…/recenzja-dee-dee-bridgewater-memphisy…/

W Polsce Dee Dee wystąpiła kilkukrotnie, m.in. w 2010 podczas Bielskiej Zadymki Jazzowej, gdzie otrzymała statuetkę Anioła Jazzowego. 25 kwietnia 2018 Dee Dee wystąpiła w Ostrowie Wielkopolskim w ramach festiwalu Jazz w Muzeum, a 26 kwietnia 2018 - w NOSPR w Katowicach.

"Dee Dee Bridgewater, jak niegdyś w latach 30. Joséphine Baker, stała się ulubieńcem także europejskiej publiczności, królową jazzu i ekspertką scatu, swobodnie, zmysłowo i ekspresyjnie czującą się w każdym niuansie tej muzyki" - napisał Dionizy Piątkowski.

Córką Dee Dee Bridgewater jest China Moses - popularna piosenkarka jazzowa, R&B, soulowa i popowa. Często na scenie pojawiają się razem -
Dee Dee Bridgewater & China Moses with The New Orleans, Live 2015 https://www.youtube.com/watch?v=WV-VvR-XmKE

Posłuchajmy:
"Coffy Baby" 1973 https://www.youtube.com/watch?v=8ww0LgA7l0I

"He's Gone" 1976 https://www.youtube.com/watch?v=fOcgUcc4xHc

"Bye Bye Blackbird" - Dee Dee Bridgewater, Ray Brown Trio & WDR Big Band at The Jazzfest Berlin, Germany "Tribute to Ella Fitzgerald" Live 1997 https://www.youtube.com/watch?v=fiLsvqumVqg

"Caravan" Jazzwoche Burghausen, Live 1998 https://www.youtube.com/watch?v=MFHG6KjVne4

Dee Dee Bridgewater at Jazzwoche Burghausen, Live Full Performance 1998 https://www.youtube.com/watch?v=_NaL6slHd80

"Song for My Father" Live 2002 https://www.youtube.com/watch?v=AapII8zmsdc

"God Bless the Child" at North Sea Jazz, Live 2011 https://www.youtube.com/watch?v=fi_KI8_dOE8

"House of the Rising Sun" - Dee Dee Bridgewater, Irvin Mayfield & the New Orleans Jazz Orchestra, Official 2015 https://www.youtube.com/watch?v=6sOygJsLDc4

"Hound Dog" / "Why (Am I Treated So Bad)?" / "B.A.B.Y." at NPR Music Tiny Desk Concert, Live 2018 https://www.youtube.com/watch?v=nXdC5D2PqoU

"Giving Up" / "Going Down Slow" - Dee Dee Bridgewater and the Memphis Soulphony, Live at Victoria Jazz Society's 2018 International JazzFest https://www.youtube.com/watch?v=eJTEIOFc9Kc

"Peace" in Lincoln Center, NYC Live 2019 https://www.youtube.com/watch?v=8sdwYUHbnsI

HAPPY 69th BIRTHDAY to DEE DEE BRIDGEWATER !!!