Esperanza Spalding


Oprac. Ewa Kałużna, Fot. Emile Holba


Dzisiaj (18 października 2019.) swoje 35 urodziny świętuje amerykańska jazzowa kontrabasistka, basistka, wokalistka i kompozytorka, która w ostatnich latach stała się jedną z najbardziej popularnych postaci światowego jazzu.
Jej fonograficzny dorobek to siedem autorskich płyt, za które otrzymała łącznie cztery Grammy, m.in. w kategorii Best New Artist, co uczyniło ją pierwszym w historii muzyki artystą jazzowym z tą nagrodą,

ESPERANZA SPALDING

(ur. 18 października 1984).
W ciągu swojej kilkunastoletniej zalewie kariery, błyskotliwie łączy gatunki, przekraczając ich granice.
Występowała na gali rozdania Oscarów, Grammy oraz nagród Nobla, i kilkukrotnie w Białym Domu.
Mierząc jej dokonania, osiągnęła w ciągu 35 lat życia więcej, niż niektórzy artyści przez całe swoje życie. A przecież to dopiero początek jej artystycznej podróży.

Urodziła się w Portland, w dzielnicy wojny gangów. Jej ojciec był Afroamerykaninem, a matka ma pochodzenie walijskie, indiańskie i latynoskie.
Matka sama wychowywała Esperanzę i jej brata.
Esperanza była "cudownym dzieckiem". W wieku 5 lat grała już na skrzypcach w Chamber Music Society of Oregon. Później ćwiczyła zarówno jako samouk, jak i pod okiem specjalistów, na wielu instrumentach, w tym na gitarze i basie.

Matka, która sama omal nie została wokalistką koncertową, od początku podzielała zainteresowanie córki muzyką.
Zauważyła muzyczne zdolności Esperanzy, gdy, jako mała dziewczynka, była ona w stanie odtworzyć muzykę Beethovena ze słuchu na rodzinnym fortepianie.
Esperanza zamierzała początkowo grać na wiolonczeli, ale odkryła bas, gdy miała 14 lat, w liceum artystycznym The Northwest Academy, do którego zdobyła stypendium.

Zaczęła występować na żywo w klubach w Portland jako nastolatka, dając swój pierwszy koncert w wieku 15 lat, w klubie bluesowym.
Jeden z doświadczonych muzyków, z którymi grała tamtej nocy, zaprosił ją do udziału w próbach zespołu. Próby wkrótce stały się regularnymi występami, trwającymi prawie rok.

W tym też czasie Esperanza zaczęła pisać teksty do muzyki dla lokalnej grupy indie rock / pop, Noise for Pretend. √ Zaczęła też wykonywać wokale dla tego zespołu, chociaż nigdy nie uczyła się profesjonalnego śpiewania.
Jej pragnienie grania na żywo ewoluowało w naturalny sposób z procesu kompozycyjnego.

Śpiewała i grała jednocześnie, by przekonać się, jak melodia i głos pasują do siebie.
Przyznaje jednak, że wykonywanie obu ról bywa wyzwaniem. W wywiadzie z 2008 powiedziała: "Trudno jest być wokalistką w tym sensie, że trzeba angażować się w kontakt z publicznością, być odpowiedzialnym za emocje i melodię itp., a równocześnie być efektywnym liderem zespołu, grając na basie".

Ukończyła szkołę średnią w wieku 16 lat. Zapisała się na stypendium muzyczne na uniwersytecie, gdzie była najmłodszym basistą w programie.
Prawie natychmiast po ukończeniu studiów została zatrudniona przez Berklee College of Music, stając się w wieku 20 lat jednym z najmłodszych wykładowców w historii tej instytucji.

Jej debiutancki album, "Junjo", został wydany 18 kwietnia 2006. W nagraniach towarzyszyli artystce Aruán Ortiz - piano i Francisco Mela - drums "Mompouana" from the album "Junjo"



"New York Times" napisał o tym albumie, że "jednym z głównych darów Spalding jest lekkie, musujące, optymistyczne wykonanie , w którym słychać melodyjny bas i jej sprężysty, mało dźwięczny śpiew".

W tym samym czasie, gdy studiowała w Berklee, uczyła się u saksofonisty Joe Lovano, zanim ostatecznie zaczęła z nim koncertować. Zaczynali jako trio, rozwijając się w kwartet, by następnie dołączyć do kwintetu US5. Koncertowali w całych Stanach, od Nowego Jorku po Kalifornię, a także w Europie, w składzie:
Joe Lovano - saxophones
James Weidman - piano
Esperanza Spaulding - bass
Otis Brown III / Francisco Mela - drums.
Esperanza Spalding & Joe Lovano US5, Live at Village Vanguard 2008



Esperanza Spalding & Joe Lovano US5, Live in Prague 2009



10 grudnia 2009, podczas ceremonii wręczania Pokojowej Nagrody Nobla, Spalding wystąpiła w Oslo na cześć amerykańskiego laureata - prezydenta Baracka Obamy. Następnego dnia wzięła udział w specjalnym koncercie Nobel Concert. Została do tego wytypowana osobiście przez prezydenta Obamę, zgodnie z tradycją, przysługującą jednemu z laureatów - Esperanza Spalding - "I Know You Know", Nobel Concert, Live 2009



7 lutego 2010 Spalding stała się najczęściej wyszukiwaną osobą i drugim najczęściej wyszukiwanym przedmiotem w Googlach, w wyniku jej pojawienia się poprzedniego wieczoru w programie telewizyjnym PBS "Austin City Limits 2009"



Drugim albumem studyjnym była płyta "Esperanza", która w lutym 2011 wygrała Grammy.
Ed Morales ocenił w "Pop Matters", że Esperanza jest "rozrastającym się kolażem fusion jazzu, muzyki brazylijskiej, nawet z odrobiną hip-hopu".
"The Boston Globe" napisał, że "wielka zmiana w Esperanzie to jej śpiewanie, które sprawia, że ​​album jest dużo bardziej przystępny i pod pewnymi względami bardziej konwencjonalny".

Na płycie wystąpili:
Esperanza Spalding - electric bass, acoustic bass, vocals
Ambrose Akinmusire - trumpet
Donald Harrison - saxophone
Leo Genovese - piano, Wurlitzer electric piano, Fender Rhodes piano
Jamey Haddad - percussion
Otis Brown, Horacio Hernandez - drums
Gretchen Parlato - background vocals.
"Ponta de Areia" from the album "Esperanza"



"Chamber Music Society" - to trzeci album Esperanzy Spalding.
Ponownie wygrała Grammy, była też najlepiej sprzedającą się współczesną artystką jazzową 2011, a album "Chamber Music Society" - najlepiej sprzedającym się współczesnym albumem jazzowym. Skład:
Esperanza Spalding - bass guitar, double bass, vocals
Leo Genovese - piano, electric piano, melodica
Terri Lyne Carrington - drums
Quintino Cinalli - percussion
Entcho Todorov - violin
Lois Martin - viola
David Eggar - cello
Ricardo Vogt - nylon-stringed guitar
Milton Nascimento - guest vocals
Gretchen Parlato - backing vocals
Esperanza Spalding - "Little Fly" from the album "Chamber Music Society"



26 lutego 2012 Esperanza wystąpiła na gali wręczenia Oscarów, śpiewając "What a Wonderful World" Louisa Armstronga, wraz z dziecięcym chórem



Czwarty album to "Radio Music Society", wydany w 2012. Esperanza nagrała go z nadzieją, że "album ten zaprezentuje muzykę jazzową w przystępny sposób, odpowiedni dla głównego nurtu radiowego".
Płyta zawiera własne kompozycje, a także covery Beach Boys i Wayne'a Shortera.
Na płycie pojawiła się monumentalna liczba - ponad 50 muzyków, w tym American Music Program Big Band pod dyrekcją Thary Memory. Esperanza Spalding - "Radio Music Society" Album 2012



W listopadzie 2013 wydała singiel "We Are America", by zaprotestować przeciwko obozom jenieckim w Guantanamo



16 sierpnia 2014 wystąpiła w Polsce, w Gdańsku, podczas festiwalu Solidarity of Arts -
Part 1



Part 2



W marcu 2016 wydała piąty album studyjny - "Emily's D+Evolution".
Na albumie Spalding występuje jako swoje alter ego o imieniu Emily. Emily to jej drugie imię.
W wywiadzie artystka stwierdziła, że "Emily jest duchem, istotą lub aspektem, które poznałam lub uświadomiłam sobie. Zdaję sobie sprawę, że moim zadaniem jest być jej rękami i uszami oraz głosem i ciałem". Płyta została nagrana również w bardzo rozbudowanym składzie.
Podstawowy skład tworzyli:
Esperanza Spalding - vocals, bass, piano, bass synthesizer
Matthew Stevens - guitar
Karriem Riggins - drums, percussion
Justin Tyson - drums
Corey King - backing vocals, synthesizer, trombone, keyboards
Emily Elbert - backing vocals
Nadia Washington, Celeste Butler, Fred Martin, Katriz Trinidad, Kimberly L. Cook-Ratliff - backing vocals
"Unconditional Love" from the album "Emily's D+Evolution"



W ramach trasy promującej album wystąpiła w Polsce 29 i 30 czerwca 2016, w Warszawie i Gdańsku.
W grudniu 2017 Esperanza wydała "Exposure" - szósty studyjny album. W tym projekcie przeprowadziła eksperyment tworzenia albumu w 77 kolejnych godzinach, od początku do końca transmitując cały proces twórczy na żywo na Facebooku.

Po zakończeniu wydała 7 777 limitowanych edycji albumu.
Opakowanie każdej płyty zawierało fragment oryginalnego papieru firmowego Esperanzy, służącego do pisania tekstów i muzyki, co pozwoliło tym, którzy byli świadkami procesu, na posiadanie fragmentu dzieła bezpośrednio ze źródła.
Podstawowy skład na płycie:
Esperanza Spalding - vocals, acoustic bass, electric bass, kalimba
Robert Glasper - piano
Lalah Hathaway - vocals
Andrew Bird - vocals, violin
Ray Angry - keyboard
Matthew Stevens - guitar
Justin Tyson - drums.
"Heaven in Pennies" from the album "Exposure"



19 października 2018 ukazał się najnowszy, siódmy album kontrabasistki - "12 Little Spells" ("12 małych zaklęć"), uzupełniony w 2019, w specjalnej edycji iTunes Deluxe Edition, o nowe utwory, których jest teraz w sumie 16.
W nagraniach wzięli udział:
Esperanza Spalding - vocals, acoustic bass, electric bass, kalimba
Matt Stevens - guitar, vocals, bass
Justin Tyson - drums, organ, synths, beats.
Każdy utwór został wydany osobno, jako singiel, w dniach 7-18 października 2018, i do każdego nakręcono teledysk.

Album jest zdecydowanie znaczącym odejściem od poprzednich dokonań Esperanzy.
Artystka wykorzystała tu eksperymentalne urządzenie do kadrowania - framing device, dzięki czemu każda piosenka koreluje z określoną częścią ciała. Spalding oświadczyła, że dzięki temu zabiegowi, ma nadzieję zdystansować się od "tożsamości muzyka", i związać się z "nieograniczonym eksperymentem, którego nie można sklasyfikować".

O tym, że Esperanza lubi zarówno odkrywać, jak i tworzyć nowe horyzonty, wiemy od czasu jej albumu "Emily’s D+Evolution" (2016).
Elektryzujące fusion wszystkiego co tylko zmieści się na płytę. Szalenie ambitne i prowokująco intensywne.
Był strach, co dalej. Czy może wzbić się jeszcze wyżej? Ona nie wzbiła się, tylko zrobiła potężny skok, by zdobyć niezdobyte jeszcze szczyty.

Najnowszy album, "12 little spells", to coś więcej, niż tylko płyta z muzyką, z piosenkami. To jedyne takie wydawnictwo, które zadziwia, zaskakuje, i do końca nie wiadomo, czy to wszystko, co zostało nagrane, jest prawdziwe, czy to jakaś chwilowa metafora rzeczywistości.
Artystka skupiła się tym razem na ludzkim ciele i energii. Materiał zrodzony jest z 12 utworów (zaklęć), i każdy z nich wnosi coś innego, by zlepić się w całość.
Aby wpaść na pomysł takich kompozycji i - co więcej - dopracować je do takiej perfekcji, trzeba mieć geniusz we krwi.
Myli się jednak ten, kto uważa, że chodzi tu tylko o kosmiczne aranżacje nowatorskich kompozycji. Równie ważny jest tu przekaz liryczny.
Niełatwo wejść w ich sens, bo są one bardziej poezją niż opowieścią, ale jeśli już się to uda, to czeka niezła uczta wartości, kryjących się w korytarzach metafor" (Przemo Urbaniak, JazzSoul).
"12 Little Spells" - "Live from Here", Esperanza Spalding, Official 2018



"12 Little Spells" - "The Longing Deep Down", Esperanza Spalding, Official 2018



"12 Little Spells" - "Touch In Mine", Esperanza Spalding, Official 2018



W dotychczasowej karierze, Spalding występowała z takimi ikonami, jak: Wayne Shorter, Herbie Hancock, Prince czy Stevie Wonder. Brała także udział w nagraniu albumów Jacka DeJohnette’a i Joe Lovano, oraz gwiazd muzyki pop, jak Bruno Mars i Janelle Monáe.

Mimo młodego wieku, w 2017 otrzymała od Harvard University stanowisko profesora, a w maju 2018 - od władz swojej macierzystej uczelni, Berklee College of Music, tytuł doktora honoris causa - Esperanza Spalding's Commencement Address for Berklee College of Music's Class of 2018



25 listopada 2018 Esperanza wystąpiła we Wrocławiu, podczas festiwalu JAZZtopad

http://www.nfm.wroclaw.pl/component/nfmcalendar/event/6847

Dyskografia

https://www.discogs.com/artist/414901-Esperanza-Spalding

Posłuchajmy także:
Esperanza Spalding & Gretchen Parlato - "Inutil Paisagem", Live in Studio 2011



Esperanza Spalding Live Full Concert 2012
Esperanza Spalding - double bass, electric bass, lead vocal
Igmar Thomas - trumpet
Leala Cyr - trumpet and backing vocals
Jeff Galindo, Corey King - trombone
Dan "Daniele" Blake - tenor sax, soprano sax
Renato Caranto, Aaron Burnett, Tia Fuller - sax
Jeff Lee Johnson - guitar
Leo Genovese - piano, rhodes, keyboards
Lyndon Rochelle - drums, backing vocals
Nicholas Crosa - violin
Pancy Chang - cello



"Afro Blue" - International Jazz Day Global Concert, Istambul 2013 - Robert Glasper, Esperanza Spalding, Ben Williams, Terri Lyne Carrington, Dale Barlow



Solidarity of Arts 2014, Gdańsk Poland - Herbie Hancock, Esperanza Spalding, Leo Genovese, Wayne Shorter, Terri Lyne Carrington



Esperanza Spalding - "On the Sunny Side of the Street", Live 2016



Esperanza Spalding - "Unconditional Love" Official 2016



Esperanza Spalding - "Thang", Live 2019



Fot. Esperanza Spalding at London Jazz Festval, Royal Festival Hall, 2018
Author: Emile Holba

HAPPY 35th BIRTHDAY to ESPERANZA SPALDING !!!