2. Muzycy poza krajem w 1939 roku

II wojna światowa zmieniła losy wszystkich Polaków.
Przedstawiamy historie muzyków jazzowych, którzy:
– uniknęli wojennej tragedii
– walczyli w wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku
– zginęli z rąk okupanta
– przeżyli wojnę w Polsce będąc obcokrajowcami
– grali w lokalach dla Polaków i w lokalach dla Niemców
– trafili do obozów koncentracyjnych i gett
– koncertowali na terenie Związku Radzieckiego
– przebyli szlak bojowy z Armią Andersa
– byli członkami Polskiej YMCA
– pozostali po wojnie za granicą
– zamieszkali po wojnie w Polsce
Opracowanie Andrzej Rumianowski
na podstawie książki Krzysztofa Karpińskiego
i materiałów historycznych zebranych w Muzeum Jazzu .

MARK WEBER

W 1933 roku, zaraz po dojściu Hitlera do władzy, z Polski do Wielkiej Brytanii wyjechał MARK WEBER, (Marek Kaczmarek) skrzypek i band-leader.
Jego zespół występował w Amsterdamie, Wiedniu, Londynie, Budapeszcie, Paryżu i Lozannie.
W 1937 roku MARK WEBER wyemigrował do USA i tam prowadził orkiestrę występującą w programach radiowych.

BRONISŁAW KAPER

W 1934 roku, do Stanów Zjednoczonych wyjechał pianista i kompozytor BRONISŁAW KAPER. Tam podjął trwającą 28 lat współpracę z Louisem Mayerem, współwłaścicielem wytwórni filmowej Metro-Goldwyn-Mayer. W 1935 r. zamieszkał w Hollywood.
Napisał muzykę do wielu filmów MGM, m.in.: Noc w operze (1935), San Francisco (1936), Gasnący płomień (1944), itd. W 1945 r. skomponował wystawiany na Broadway’u musical Polonaise (jego motyw Till the End of Time w wykonaniu Perry’ego Como stał się później przebojem).

WŁADYSŁAW EIGER

W 1938 roku do Paryża wyjechał pianista, dyrygent, kompozytor i aranżer WŁADYSŁAW EIGER. Tam występował w kawiarniach i klubach nocnych. W roku 1942, po inwazji Niemiec na Francję wyjechał w do USA.
Prowadził zespoły muzyczne w eleganckich restauracjach i hotelach.

STANISŁAW (SAMUEL) FERSZKO

W 1938 roku do Palestyny wyjechał pianista i kompozytor STANISŁAW (SAMUEL) FERSZKO, gdzie był zaangażowany jako pianista w teatrze Małałae w Tel Awiwie.
Jak ustalił Tomasz Lerski, współpracował również z teatrami Ohel, Li-La-Lo i występował w hotelu King David w Jerozolimie. Skomponowane przez niego piosenki cieszyły się tam dużą popularnością.

FRANCISZEK WITKOWSKI

W kwietniu 1939 roku saksofonista FRANCISZEK WITKOWSKI wyjechał ze swoją siedmioosobową orkiestrą do Nowego Jorku na Wystawę Światową.

W skład orkiestry Witkowskiego wchodzili także:
– pianista George Rosner
– saksofonista Leon Henrykowski
– saksofonista Tadeusz Jeselzon
– puzonista Stanisław Piecuch
– trębacz Michał Didyk
– perkusista Sławomir Smuga.

Po koncertach na Wystawie Światowej wszyscy muzycy orkiestry Witkowskiego zostali w Ameryce.

WŁADYSŁAW DANIŁOWSKI

Szczęście miał także pianista, akordeonista i kompozytor WŁADYSŁAW DANIŁOWSKI, założyciel, i kierownik artystyczny popularnego polskiego męskiego chóru rewelersów „Dana” (zał. w 1928 roku), wzorowanego na amerykańskim zespole The Revellers.

Daniłowski na początku września 1939 r. wraz z rodziną wyjechał z Warszawy do Pińska, stamtąd do Lwowa, a po agresji sowieckiej na Polskę przez Rumunię do Włoch.
Po wielu przygodach w marcu 1940 r. dotarł do Nowego Jorku. Pracował w rozgłośni radiowej, a następnie założył nowy Chór Dana (Dana Ensemble) i nagrywał dla RCA Victor. Mieszkał w Detroit.