paź 29 2024

Oprac. Andrzej Rumianowski w oparciu o książkę Krzysztofa Karpińskiego „BYŁ JAZZ, KRZYK JAZZ-BANDU W MIĘDZYWOJENNEJ POLSCE”

II wojna światowa zmieniła losy wszystkich Polaków.
Przedstawiamy historie muzyków jazzowych, którzy:
– uniknęli wojennej tragedii
– walczyli w wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku
– zginęli z rąk okupanta
– przeżyli wojnę w Polsce będąc obcokrajowcami
– grali w lokalach dla Polaków
– grali w lokalach tylko dla Niemców
– trafili do obozów koncentracyjnych
– zostali zamknięci w gettach
– koncertowali na terenie Związku Radzieckiego
– przebyli szlak bojowy z Armią Andersa
– zostali po drodze w Jerozolimie
– byli członkami Polskiej YMCA
– pozostali po wojnie za granicą
– zamieszkali po wojnie w Polsce
Opracowanie Andrzej Rumianowski
na podstawie książki Krzysztofa Karpińskiego
i materiałów historycznych zebranych w Muzeum Jazzu .

Podczas II wojny światowej życie straciło wielu muzyków grających jazz

Przypomnijmy nazwiska kilku z nich…

ZYGMUNT BIAŁOSTOCKI

pianista, aranżer, kompozytor, autor tekstów

Zginął w getcie warszawskim w 1942 lub 1943 roku.

LEON BORUŃSKI

pianista, kompozytor

Zginął latem 1942 roku w egzekucji dokonanej przez hitlerowców na pensjonariuszach sanatorium w Otwocku. 

STEFAN BUCHOLC

pianista, kompozytor

Zginął w 1944 roku w powstaniu warszawskim.
Jego żona zmarła w obozie koncentracyjnym.

KAZIMIERZ ENGLARD

Zginął w 1942 roku w Warszawie, prawdopodobnie zastrzelony przez wartownika w Alei Szucha.

MICHAŁ FERSZKO

pianista i kompozytor

Zginął zamordowany przez hitlerowców w 1942 roku.

ARKADY FLATO (FLATEAU)

Istnieją trzy wersje okoliczności śmierci Arkadego Flato.
Według pierwszej zginął w Treblince w 1942 roku, według drugiej w obozie pracy w Trawnikach w 1943, a zgodnie z trzecią popełnił samobójstwo w warszawskim getcie.

ADAM FURMAŃSKI

Został zamordowany w Treblince, prawdopodobnie w 1943 roku.

ARTUR GOLD

skrzypek i kompozytor

Zginął z rąk hitlerowców 2 VIII 1943 roku w obozie zagłady w Treblince.

LEONARD ILGOWSKI

pseud. Lowka, kompozytor, saksofonista, klarnecista

Prawdopodobnie został zamordowany w Ponarach.

ZYGMUNT JAROSZEWSKI

puzonista

Mieszkał w Warszawie przy ul. Widok 18, w mieszkaniu udostępnionym mu przez Georga Scotta. W 1943 roku, prawdopodobnie znajdując się w stanie depresji, popełnił samobójstwo, wyskakując z okna tego mieszkania.

SZYMON KATASZEK

pianista, kompozytor, dyrygent, aranżer

Istnieje kilka rozbieżnych wersji dotyczących śmierci Szymona Kataszka. Według pierwszej, gdy był pianistą we Lwowie, po wkroczeniu hitlerowców został rozpoznany przez niemieckiego oficera w jednej z kawiarni, aresztowany i zastrzelony. Inna wersja mówi, że po aresztowaniu przewieziono go do Warszawy na przesłuchanie, ustalono bowiem, że miał bliskie kontakty z komisarzem NKWD Chrabczenką i grał na przyjęciu u oficerów sowieckich (tak twierdził Władysław Szpilman), a zastrzelono go znacznie później. Według kolejnej wersji ukrywał się na aryjskich papierach jako folksdojcz i dyrygował orkiestrą SS. Podczas inspekcji został rozpoznany przez gestapowca, który go znał z przedwojennych występów, trafił na Pawiak i tam zginął (wersja Jonasa Turkowa). Według Mariana Fuksa, historyka, Kataszek prowadził w getcie warszawskim orkiestrę Służby Porządkowej, a następnie uciekł do Lwowa, gdzie pod przybranym nazwiskiem grał w niemieckim lokalu rozrywkowym. Tam rozpoznany przez Niemca, został aresztowany i rozstrzelany w 1943 r. Dopiero niedawno udało się ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, że z warszawskiego getta Kataszek trafił pod koniec 1942 r. lub na początku 1943. na Pawiak i 22 V 1943 został rozstrzelany. Stwierdzono to na podstawie relacji (w sprawie sądowej o uznanie go za zmarłego) znajomej artysty, która przeczytała o tym w biuletynie informacyjnym okupacyjnych władz niemieckich, oraz jego żony, która przeżyła wojnę.