5. Jazz w lokalach dla Polaków

II wojna światowa zmieniła losy wszystkich Polaków.
Przedstawiamy historie muzyków jazzowych, którzy:
– uniknęli wojennej tragedii
– walczyli w wojnie obronnej we wrześniu 1939 roku
– zginęli z rąk okupanta
– przeżyli wojnę w Polsce będąc obcokrajowcami
– grali w lokalach dla Polaków
– grali w lokalach tylko dla Niemców
– trafili do obozów koncentracyjnych
– zostali zamknięci w gettach
– koncertowali na terenie Związku Radzieckiego
– przebyli szlak bojowy z Armią Andersa
– zostali po drodze w Jerozolimie
– byli członkami Polskiej YMCA
– pozostali po wojnie za granicą
– zamieszkali po wojnie w Polsce
Opracowanie Andrzej Rumianowski
na podstawie książki Krzysztofa Karpińskiego
i materiałów historycznych zebranych w Muzeum Jazzu .

Ze względu na bardzo trudną sytuację w oblężonym mieście 16 września 1939 roku Komisarz Cywilny przy Dowództwie Obrony Stolicy major rezerwy Stefan Starzyński wydał następujące zarządzenie o spożyciu.
 
 

ZARZĄDZENIE

z dnia 16 września 1939 roku

o  s p o ż y c i u.

Zarządzam, aby w restauracjach i jadłodajniach, kuchniach oraz innych zakładach gastronomicznych poczynając od dnia dzisiejszego były przygotowywane i podawane do spożycia wyłącznie jako jedno danie

– zupa pożywna.

Winni przekroczenia niniejszego zarządzenia zarówno spożywający jak i właściciel zakładu gastronomicznego będą karani grzywną do zł. 10.000 albo aresztem do 3-ch miesięcy lub obu karami łącznie.

(-) ST. STARZYŃSKI
KOMISARZ CYWILNY
przy D-wie obrony Warszawy
Major rez.

Ulotka kolportowana przez harcerzy z Szarych Szeregów fot. Polona

Od początku wojny mało odwiedzane były kina z propagandowymi filmami i teatry z frywolnymi programami. Na mieście mówiło się:
„Tylko świnie siedzą w kinie,
a te co bogatsze to w teatrze.”

W lokalach dla Polaków odwiedzanych także przez Niemców był ciągły ruch. Były to miejsca zarówno spotkań towarzyskich jak i członków podziemia. Takich lokali w 1942 r. było w Warszawie 476 co z liczbą 132 lokale gastronomiczne w r. 1938 wskazuje na 3,5-krotny ich wzrost.

Przyczyną tak dużej ilości nowych barów, restauracji, kawiarni, było poszukiwanie nowego zajęcia przez osoby muszące zmienić zawód np. aktorzy. Była to też możliwość jako takiego utrzymania, przetrwania do końca wojny i dzięki posiadanej karcie pracy uniknięcia wysyłki na przymusowe roboty do Niemiec.

Morał ktoś może wyczyta,
Że lud warszawski czy rzymski
Handluje, bawi się, kocha
Mijając męczeńskie stosy.
Inny ktoś morał wyczyta
O rzeczy ludzkich mijaniu,
O zapomnieniu, co rośnie,
Nim jeszcze płomień przygasnął.

Czesław Miłosz fragment wiersza Campo di Fiori
 

W wielu z tych lokali grana była muzyka, także muzyka jazzowa

EDMUND FETTING w wywiadzie udzielonym Aleksandrowi Jerzemu Rowińskiemu dla miesięcznika „Jazz” 1974, nr 11 mówił:
„W czasie okupacji chodziłem czasem do kawiarni U AKTOREK, gdzie sama Mieczysława Ćwiklińska podawała mi lemoniadę. Grali tam często jazz bracia Brodzińscy, a w lokalu BODEGA przysłuchiwałem się grze orkiestry Georga Scotta i świetnego pianisty Zbigniewa Stępowskiego (zginął w powstaniu). W tych samych latach poznałem pierwsze nagrania płytowe z muzyką jazzową. Zaczęło się to, dobrze pamiętam, od jeszcze twardej płyty big bandu Counta Basiego. Ta muzyka pochłaniała mnie coraz bardziej, zacząłem kolekcjonować nagrania (…). Brat mój, doskonały pianista, ułatwił mi opanowanie tego instrumentu, ale do dziś pozostałem samoukiem.”

Miesięcznik „Jazz” 1974, nr 11.

Kawiarnia
Restauracja
U AKTROREK
Mazowiecka 5, tel. 655-30, 655-31
16.VI piątek Janina Romanówna
17.VI sobota B.RUDZKA
18. VI niedziela T. Mankiewiczówna
19. VI poniedziałek A. WASIEL
przy fortepianie: M. ANDRZEJEWSKI
Codziennie orkiestra B-ci BRODZIŃSKICH

(Wspomnienia o warszawskich knajpach).

W kawiarni Lardellego Adam Dołżycki prowadził orkiestrę złożoną z byłych członków zespołu Filharmonii Warszawskiej. Często odbywały się tam słynne mecze estradowe pomiędzy symfoniczną orkiestrą Dołżyckiego i jazzową orkiestrą Georga Scotta.
 

Kawiarnia Lardellego cieszyła się dużym powodzeniem zarówno wśród gości polskich jak i niemieckich.
 

Od czasu kiedy Adam Dołżycki przywitał się z przychodzącymi oficerami niemieckimi gestem heil hitler lokal był przez Polaków bojkotowany.

Załamany upadającym przedsiębiorstwem Jan Jakub Lardelli zmarł nagle 17 września 1941 roku w wieku 70 lat.

WALERIAN BIKUNT

trębacz, gitarzysta

W czasie okupacji przez pewien czas grał w orkiestrze Georga Scotta w Warszawie.
 

W 1945 r. dołączył do orkiestry Kazimierza Turewicza.

CHARLES BOVERY (Karel Nejdely, Karol Nadjl)

czeski saksofonista tenorowy, skrzypek, wokalista, bandlider.

W 1942 roku przyjechał do Polski z zespołem Bobka Briena, przywieziony przez niemiecką agencję, aby grać dla Niemców w warszawskich restauracjach.

Wkrótce zaczął występować także w polskich lokalach: Café Lucyna (Nowy Świat 30, róg ulicy Foksal) i Café Bodo (przy Foksal 15).
 

Po wojnie został w Polsce na stałe. Wywarł ogromny wpływ na lokalną scenę muzyczną.

STEFAN i WIESŁAW BRODZIŃSCY

STEFAN BRODZIŃSKI – saksofonista, lekarz
WIESŁAW BRODZIŃSKI – saksofonista, trębacz, akordeonista i pianista

W czasie drugiej wojny światowej bracia BRODZIŃSCY założyli i prowadzili amatorską orkiestrę studencką, równocześnie kształcili się na tajnych kompletach. W 1940 roku grali w restauracji Europejska, a następnie w kawiarni U Aktorek. Występowali też w Bodedze, Bagateli, Gospodzie Włóczęgów, Kameleonie i Watrze. Roman Waschko słuchał ich w kawiarni Frascati przy placu Trzech Krzyży 2.

W czasie powstania warszawskiego Wiesław Brodziński akompaniował na akordeonie Mieczysławowi Foggowi. Koncerty dla powstańców odbywały się na ulicach i w piwnicach, a także w szpitalach, m.in. u zbiegu ulic Koszykowej i Chałubińskiego, w kawiarni Forkasiewicza przy ulicy Kruczej, w gmachu Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej przy Koszykowej.
 

Po wojnie, w 1945 roku bracia Brodzińscy zamieszkali w Łodzi.

ANNA BRZEZIŃSKA – ŻAKOWSKA

aktorka, piosenkarka

W czasie wojny działała w konspiracji oraz koncertowała: w 1940 r. w Café Clubie, w 1941 w Café Lucyna oraz w Bodedze z orkiestrą trębacza Bronisława Stasiaka. W 1942 roku śpiewała w Café Napoleonka (Nowy Świat 53), U Aktorek (Piusa XI 12), w Swannie (Nowy Świat 23/25), rewii wystawionej na estradzie kina Pan (Nowy Świat 40) oraz rewiach w teatrach Maska i Ikar. Nowy Kurier Warszawski uznał ją za artystkę niedoścignioną w kreacjach jazzowych, wspominał też o młodym kompozytorze Zbigniewie Kanclerzu, który skomponował dla niej rytmiczną jazzową piosenkę Czarny Limbo. We wrześniu 1943 r. wystąpiła w Teatrze Nowości (ulica Mokotowska 73) z orkiestrą pod dyrekcją Zygmunta Wiehlera obok Toli Mankiewiczówny i Barbary Kostrzewskiej.
W 1944 r. w czasie powstania warszawskiego śpiewała dla żołnierzy batalionu Wigry (w sali byłego Ministerstwa Sprawiedliwości przy ulicy Długiej 7), później była sanitariuszką. Po przejściu przez obóz w Pruszkowie na krótko zamieszkała w Krakowie i występowała w Starym Teatrze.
 

Po wojnie znalazła się w Łodzi, gdzie śpiewała z zespołem Klubu Melomanów istniejącym przy ognisku Polskiej YMCA.

JANUSZ BYLIŃSKI

pseud. Mrek, perkusista, samouk

Podczas okupacji niemieckiej grał w lokalach warszawskich. Kilkakrotnie aresztowany za działalność konspiracyjną, był więźniem Pawiaka. Brał udział w powstaniu warszawskim.

HENRYK CZYŻ

dyrygent, kompozytor, saksofonista

Po rozwiązaniu Pocket Jazzu w czerwcu 1941 roku Czyż został zaangażowany do big-bandu Wileńskiej Rozgłośni Radiowej, kierowanego przez Władysława Szczepańskiego; w zespole grali także m.in. saksofonista Zasadzki, trębacz Bohdziewicz i kontrabasista Hallor. Zarabiał także, grając w cyrku Korona. Aresztowany w 1944 roku za przynależność do Armii Krajowej, został osadzony w obozie sowieckim w Kałudze.

RYSZARD DAMROSZ

dyrygent, aranżer, kompozytor i wiolonczelista

W czasie okupacji prywatnie studiował teorię muzyki w Warszawie. Zainteresowanie muzyką wzmogło się po tym, jak w 1942 roku w Melodii, przy ulicy Rymarskiej 12) usłyszał orkiestrę Bronisława Stasiaka.Od 1943 roku walczył w oddziałach Armii Krajowej na Białostocczyźnie i Wileńszczyźnie, za co w 1944 został wywieziony do obozu w Diagilewie koło Riazania; założył tam zespół muzyczny Orkiestra Skazańców.

https://www.muzeumjazzu.pl/22-1956-blekitny-jazz-z-polski-do-z-s-r-r/

ADAM DOŁŻYCKI

dyrygent, kompozytor, skrzypek

W sezonie 1938/1939 został ponownie Naczelnym dyrygentem Opery Warszawskiej.
W latach 1940-1943 w kawiarni Lardellego prowadził orkiestrę złożoną z byłych członków zespołu Filharmonii Warszawskiej; koncertmistrzem i solistą był skrzypek Wacław Niemczyk.
W 1943 r. odbywały się tam słynne mecze estradowe pomiędzy orkiestrą symfoniczną Dołżyckiego i jazzową Georga Scotta, które wspominał Wiesław Wiernicki: „W sali Lardellego, na Polnej, zorganizowano kiedyś koncert pod nazwą Mecz Dołżycki contra Scott. Orkiestra symfoniczna kontra orkiestra jazzowa. Znakomity pomysł i świetny koncert.
Przyszło tak dużo osób do Lardellego, że Mecz trzeba było powtarzać kilkakrotnie.
W programie koncertu były utwory Gershwina, Liszta, Noskowskiego, Moniuszki i wielu innych kompozytorów” (Wspomnienia o warszawskich knajpach, Warszawa 1994, s. 92).

W październiku 1943 r. rozlepiono afisze informujące, że w niedzielę 3 października w Melodii przy ulicy Rymarskiej 12 wystąpi „sensacja Warszawy, Jazz A. Dołżycki„. Był też dyrygentem w Theater der Stadt Warschau w gmachu Teatru Polskiego.
W czasie powstania warszawskiego został aresztowany przez Armię Krajową pod zarzutem kolaboracji z Niemcami. Po powstaniu podobno przeszedł obóz w Pruszkowie.

Po wojnie osiadł w Bawarii, gdzie zajął się pracą pedagogiczną.

WITOLD ELEKTOROWICZ

piosenkarz, pianista, gitarzysta, kompozytor, dziennikarz, aktor

Witold Elektorowicz wielką popularność w czasie okupacji niemieckiej zdobył występując w warszawskich kawiarniach: „Ziemiańska”, „Sztuka i Moda”, „Yacht-Klub”, i w domach prywatnych, śpiewał piosenki patriotyczne; nazywano go „trubadurem Warszawy”.

WŁADYSŁAW FIGIEL

pseud. Jerzy Kmita
trębacz, kierownik orkiestry

Czas wojny i okupacji spędził w Warszawie. Z własną orkiestrą rozrywkową koncertował m.in. w kawiarni Bodega. Grał w lokalu FF w zespole saksofonisty Aleksandra Tumela wraz z pianistą Bogdanem Napieralskim, kontrabasistą Zbigniewem Pomerańskim oraz perkusistą Mieczysławem Kleckim. W latach 1942-1943 występował w kabarecie-kawiarni Paradis, a także w Kameleonie, Bodedze, Kaukaskiej oraz w Alhambrze (ulica Jasna 5), gdzie kierował zespołem Alhambra Jazz, a w 1944 roku w restauracji hotelu Polonia.
Działał w konspiracji, był członkiem Armii Krajowej (pseudonim Bemol). Po upadku powstania warszawskiego znalazł się w obozie przejściowym w Pruszkowie.

W 1945 roku wyjechał do Zakopanego, a następnie do Krakowa, gdzie występował w Feniksie i Casanovie z orkiestrą Kazimierza Turewicza.

LEONARD ILGOWSKI

pseud. Lowka, kopozytor, saksofonista, klarnecista

Po wybuchu wojny na przełomie lat 1939 i 1940 wyjechał do Wilna, gdzie grał w kawiarni U Dormana (przy zbiegu ulic Mickiewicza i Przeskok). Tam jak wspomina Leopold Tyrmand słuchał jego kwartetu razem z Frankiem Walickim. Od 9 II 1941 r. występował też w Teatrze Polskim z Wileńską Orkiestrą Jazzową Tadeusza ,,Mira” Milsztejna.
Po wkroczeniu wojsk niemieckich do Wilna w czerwcu 1941 r. prawdopodobnie został zamordowany w Ponarach.

IGOR IWANOW

skrzypek

Po wybuchu wojny kontynuował naukę na kompletach, gimnazjum ukończył w 1942 r.; utrzymywał się wówczas z muzykowania w teatrzykach rewiowych oraz kawiarniach. W 1944 r. grał w orkiestrze Georga Scotta w Teatrze Rozmaitości (Senatorska 29) oraz w Bodedze (Nowy Świat 23/25).
Po zakończeniu wojny grał w Orkiestrze m.st. Warszawy.

ZYGMUNT JAROSZEWSKI

puzonista

Po wybuchu wojny współpracował z orkiestrą Georga Scotta (w której skład wchodzili: pianista Czesław Kaczyński, saksofoniści Władysław Kowalczyk, Zygmunt Bokser, K. Chojnacki, trębacz Walerian Bikunt, kontrabasiści Zbigniew Pomerański i N. Złotnicki oraz perkusista R. Allen).
W 1941 r. orkiestra ta występowała głównie w Bodedze i Swannie oraz w hotelu Savoy, a w 1942 m.in. w Melodii, Café Clubie i Gastronomii.
Jaroszewski przyjaźnił się z Aleksandrem Tumelem i często z nim grał. Mieszkał w Warszawie przy ul. Widok 18, w lokalu udostępnionym mu przez Georga Scotta. Prawdopodobnie w 1943 r., znajdując się w depresji, popełnił samobójstwo, wyskakując z okna tego mieszkania.

CZESŁAW KACZYŃSKI

pianista, kompozytor

Podczas wojny grał z orkiestrą Georga Scotta. W 1941 r. występował m.in. w Bodedze i Savoyu, a w 1942 r. w Melodii.

MIECZYSŁAW KLECKI

perkusista, akordeonista

W 1941 r. z pianistą Wiesławem Machanem zorganizował Złotą Siódemkę, składającą się ponadto z trzech saksofonów i dwóch trąbek. Na fortepianie grywał też Stefan Rembowski. Koncertowali m.in. w kawiarni Janusz (Tłomackie 13) i Café Bohema (Nowy Świat).
Rok później Klecki grał w zespole saksofonisty Aleksandra Tumela wraz z 
 pianistą Bogdanem Napieralskim, trębaczem Władysławem Figlem i 
 kontrabasistą Zbigniewem Pomerańskim. Występowali w lokalu braci Front, FF.
W 1943 r. przeniósł się do Lublina; tuż przed wyzwoleniem stworzył Nową Siódemkę w składzie: Tadeusz Malwe i Tadeusz Münch – saksofony, Józef Czerwiński – skrzypce, Stefan Rembowski – fortepian, Stanisław Chromcewicz – gitara, i Maksymilian Bąkowski – kontrabas.
Koncertowali na froncie i dla ludności cywilnej. Aranżerem zespołu był przybyły z głębi ZSRR Mieczysław Harris.
Występowali w nowo powstałej lubelskiej radiostacji Pszczółka, nadającej Kwadrans jazzu. Koncertowali też poza Lublinem, dotarli nawet do wyzwolonej części Warszawy – na Pragę.

WŁADYSŁAW KOWALCZYK

saksofonista, klarnecista

Okupację przeżył w Krakowie, grając w Feniksie i Casanovie, m.in. z trębaczem Zbigniewem Wróblem. Po zakończeniu wojny, w 1946 г., pracował jako muzyk w warszawskiej Polonii.

LEOPOLD WOJCIECH KRONENBERG

pseud. Baron, gitarzysta

Leopold Wojciech szkołę średnią ukończył w Anglii, a następnie Wyższą Szkołę Agrarną w Warszawie. Dyplom ukończenia studiów uzyskał w 1943 г.
Jako student związał się z orkiestrą salonowo-jazzową saksofonisty Jana Ziółkowskiego, w latach 1941 – 1942 występował z nią w kawiarni U Aktorek. W orkiestrze grali m.in. znany później skrzypek Henryk Palulis oraz saksofonista Aleksander Tumel.
Leopold Wojciech Kronenberg (nazywany przez kolegów Baronem) był dobrze wykształconym, wysportowanym młodym człowiekiem.
Po ukończeniu studiów poszedł w ślady ojca i związał się ze strukturami podziemnymi AK (ps. „Kicki” i „Lotek„).
Zginął 5 XI 1944. w potyczce z Niemcami pod Bokowem na Kielecczyźnie. Pochowany został we wsi Niekłań Wielki k. Końskich.

ZBIGNIEW KRUKOWSKI

pieśniarz, piosenkarz, autor tekstów

W czasie wojny występował w warszawskich kawiarniach: Boccaccio (pl. Napoleona, róg Moniuszki), Capri (Prusa 1), Frascatti (pl. Trzech Krzyży 2), Żak (Marszałkowska 141), w kawiarni Hotelu Europejskiego, SiM-ie, Bodedze, Swannie i Watrze Wiktora Osieckiego, gdzie akompaniował mu zespół Błękitna Siódemka trębacza Bronisława Stasiaka, Skomponował wtedy m.in. Hymn Śródmieścia.
Jako oficer AK o pseudonimie „Korwin” walczył w powstaniu warszawskim. Po jego upadku znalazł się w obozie jenieckim na terenie Belgii. W późniejszym okresie koncertował w miejscach zgrupowań Polaków. W 1945 r. zamieszkał w Brukseli.

TADEUSZ KWIECIŃSKI

skrzypek, saksofonista, dyrygent i kompozytor

W czasie wojny przebywał w Warszawie, zarabiając na życie graniem w Adrii. W drugiej połowie 1940 r. jego orkiestra występowała tu z baletem Tacjanny Wysockiej. W 1943 r. wzięła udział w konkursie, który odbył się w warszawskiej Bodedze (Nowy Świat 23/25). Zajęła pierwsze miejsce, wykonując Błękitne bolero. W kwietniu 1944 r. wystąpiła w Melodii podczas meczu orkiestr, obok zespołów Kazimierza Obremskiego, Otilli Jonescu i André Farkasa. W latach 1945-1947 Kwieciński mieszkał w Łodzi, następnie prowadził orkiestrę zdrojową w Cieplicach.

LOTHAR LAMPEL

pseud. Lionel, wokalista

Po wybuchu wojny muzycy pochodzenia żydowskiego z zespołu Ady’ego Rosnera, wśród nich Lampel, wyjechali do Białegostoku, a następnie do Lwowa, gdzie grali w Café Bagatela i Bristolu. Potem Lampel i Rosner koncertowali w wielu miastach ZSRR. W latach 1942- 1944 dokonali nagrań dla moskiewskiej wytwórni płytowej Aprielewskij Zawod. Tuż przed zakończeniem wojny Lampel opuścił ZSRR i dotarł do USA. Osiedlił się w San Francisco.

TONY LEWITYN (LEVITYN)

skrzypek, wiolonczelista, pianista, saksofonista

Przed wybuchem drugiej wojny światowej występował z orkiestrą Ady’ego Rosnera i pozostał z nią nadal związany w ZSRR w czasie wojny. W 1942 r. wstąpił do armii Andersa, z którą dotarł do Palestyny. Walczył podczas wojny palestyńsko-izraelskiej w latach 1948-1949 i został ranny w prawą rękę, co uniemożliwiło mu grę na saksofonie.

DANIEL ŁOPATOWSKI

klarnecista, saksofonista altowy, skrzypek, kompozytor, dyrygent

Okres wojny bracia Łopatowscy przeżyli w Warszawie. W 1942 r. grali w Bodedze i kawiarni Pan (Nowy Świat 40). Zespół uzupełnił wtedy pianista Wiesław Machan. Orkiestra współpracowała też z braćmi Stefanem (saksofon) i Wiesławem (trąbka) Brodzińskimi. Daniel Łopatowski grywał z nimi w kawiarni U Aktorek. W tym czasie występował okazjonalnie w Gospodzie Włóczęgów z orkiestrą Janusza Górnisiewicza oraz ze swoją orkiestrą w kawiarniach na Nowym Świecie. Po wybuchu powstania warszawskiego w 1944 r. Łopatowscy wrócili do Łodzi. Od 1945 r. grali w Tabarinie (Narutowicza 20), w Sali Malinowej Grand Hotelu (Piotrkowska 72) i hotelu Savoy (Traugutta 6). Współpracowali z nimi pianiści Waldemar Kazanecki i Czesław Uzdowski, perkusiści Jan Bujnowski, Janusz Byliński i Mieczysław Klecki, trębacze Pinkus Bajgelman, Franciszek Górkiewicz, Jerzy Bogdziewicz i Romuald Naruszewicz, puzonista Henryk Orłowski i inni. Koncertowali też na terenie Czechosłowacji, NRD i ZSRR.

WŁODZIMIERZ ŁOPATOWSKI

TEN JPG NAZYWA SIĘ TAK: 59.-MUNCH

Jego biografia artystyczna związana była z działalnością brata, zob. biogram Daniela Łopatowskiego.

WIESŁAW MACHAN

pianista, akordeonista, gitarzysta, kompozytor, aranżer i dyrygent.

Po wybuchu wojny Niemcy poszukiwali personelu do fabryk zbrojeniowych. Wiesław Machan, będąc inżynierem mechanikiem zaczął się ukrywać, a następnie rozpoczął żywot muzyka restauracyjnego. Występował jako pianista w warszawskiej Bodedze, grał w orkiestrze Bronisława Stasiaka w Café Clubie, z Aleksandrem Tumelem w lokalu Niebieski Motyl (Hoża 38), a potem w założonym w 1941 r. zespole Złota Siódemka, prowadzonym przez perkusistę Mieczysława Kleckiego. W 1944 r. trafił do niewoli niemieckiej i znalazł się w obozie Flossenburg w Bawarii. W obozie grał w zespole muzycznym. Po wyzwoleniu podjął pracę w Departamencie Mechanizacji Ministerstwa Rolnictwa, grając równocześnie w restauracjach.

ROMAN MESSING

skrzypek, dyrygent

Po wybuchu wojny związał się z orkiestrą ADY ROSNERA (8) Z Armią Andersa (12) dotarł do Palestyny.

JÓZEF MIKUTOWSKI

klarnecista, saksofonista, trębacz

Po W latach 1940-1943 grał w orkiestrze Kazimierza Obremskiego. Wraz z saksofonistami: Juliuszem Skowrońskim i Wiesławem Brodzińskim, pianistą Zbigniewem Stempowskim i perkusistą Januszem Górnisiewiczem występowali w warszawskich restauracjach (6): U AKTOREK, FRASCATI, GOSPODA WŁÓCZĘGÓW, BODEGA i w niemieckim kasynie przy Alei Szucha.

BOGDAN NAPIERALSKI

pianista, kompozytor, kierownik orkiestry

W czasie wojny przebywał w Warszawie. W grudniu 1940 r. grał (6) w Kaffeehaus Boccaccio (Moniuszki 1), a w styczniu 1942 r. rozpoczął pracę jako pianista w restauracji Fregata (Mazowiecka 11), w roku następnym przygrywał w kawiarni Albatros (Kredytowa 6), której właścicielem był hrabia Benedykt „Bisio” Tyszkiewicz. Współpracował w tym okresie z zespołem saksofonisty Aleksandra Tumela, w którego skład wchodzili ponadto trębacz Władysław Figiel, kontrabasista Zbigniew Pomerański i perkusista Mieczysław Klecki. Grali w kawiarni FF (Niecała 6).
Należał do AK. Po upadku (15) powstania warszawskiego wyjechał do Krakowa i zatrudnił się w hotelu Pod Różą, następnie grał w Zakopanem w Gongu i w restauracji na Gubałówce, m.in. z perkusistą Georgem Scottem.

WACŁAW NIEMCZYK

kompozytor, skrzypek

Po wybuchu wojny wrócił do Warszawy. W latach 1940-1943 był koncertmistrzem i solistą w występującej w kawiarni (6) Lardellego (Polna 30) orkiestrze Adama Dołżyckiego, złożonej z byłych członków zespołu Filharmonii Warszawskiej. W 1942 r. grał w kawiarni Swann z orkiestrą Jerzego Sillicha, w teatrze Nowości, w Filharmonii Warszawskiej, a rok później w Teatrze Polskim. W 1944 r. koncertował dla powstańców na Mokotowie (15). Po upadku powstania wyjechał do Krakowa, gdzie został koncertmistrzem i solistą tamtejszej filharmonii.

MICHAŁ NIEMIRA

perkusista

Podczas nauki w wileńskim Liceum oo. Jezuitów w 1938 r. wszedł w skład nowo powstałego szkolnego zespołu Pocket Jazz, którego duszą, liderem i aranżerem był późniejszy dyrygent, a wówczas klarnecista i saksofonista Henryk Czyż. Nadto zespół tworzyli: puzonista Jerzy Markiewicz, klarnecista Ludwik Trambowicz, trębacze Zbigniew Pawłowicz i Jan Radgowski oraz pianista Marian Suchocki. Początkowo podczas zabaw szkolnych, a potem w kawiarni Biały Sztrall grali ówczesne przeboje, tanga i bostony oraz standardy muzyki swingowej. Zespół działał do 1941 r. W 1944 r. Niemira został wywieziony na roboty przymusowe do Niemiec. Po zakończeniu wojny przebywał w Lebenstein; pracował w tamtejszym klubie wojskowym i grał z muzykami amerykańskimi.

KAZIMIERZ OBRĘBSKI

trębacz, kompozytor

Od początku 1939 r. grał w orkiestrze występującej w warszawskiej Adrii. W 1940 r. założył własną orkiestrę, w której grali w różnych okresach saksofoniści Juliusz Skowroński, Wiesław Brodziński i Daniel Łopatowski, trębacz Józef Mikutowski, pianista Zbigniew Stępowski, perkusista Janusz Górnisiewicz, a przez krótki czas skrzypek Eugeniusz Skowroński (brat Juliusza). Na przełomie lat 1940 i 1941 
(6) zespół występował w Café Barze Frascati (pl. Trzech Krzyży 2), a na początku 1941 r. w Gospodzie Włóczęgów (Al. Jerozolimskie 4), reklamowany jako Wesoła Siódemka uprawiająca jazz symfoniczny.
,,W Alejach Jerozolimskich 4, w pobliżu sklepu Braci Borkowskich, na piętrze mieściła się restauracja i kawiarnia zwana Gospodą Włóczęgów. Niewyszukane, ale świetne przekąski, koktajle, niedrogie wina i gorzałka, a nade wszystko znakomita orkiestra, grająca modnego swinga, pod dyrekcją Obrębskiego i Mikutowskiego, przyciągały publiczność. Tym bardziej że śpiewał z orkiestrą młody, o pięknym głosie, tenor Michał Szopski” – pisał Wiesław Wiernicki we Wspomnieniach o warszawskich knajpach (Warszawa 1994, s. 94).
W marcu 1943 r. zespół wystąpił podczas Poranku w Bodedze obok Chóru Dana (już bez Daniłowskiego), w czerwcu zaś w Café Lucyna (Nowy Świat 30) oraz Café Wiktor (Al. Jerozolimskie 35), o czym w maju informował „Nowy Kurier Warszawski”, przedstawiając go jako „rewelacyjną orkiestrę”. Orkiestra Obrębskiego wzięła udział w poranku pokazowym orkiestr, który odbył się w Bodedze w grudniu 1943 r.; uczestniczyły w nim także zespoły Władysława Figla, Tadeusza Kwiecińskiego, Daniela Łopatowskiego i Georga Scotta.
W niedzielę 30 IV 1944 r. w Melodii odbył się mecz orkiestr. Zespół Obrębskiego rywalizował z zespołami Tadeusza Kwiecińskiego, Otilli Jonescu i André Farkasa. 

W tym samym roku występował w kawiarni U Aktorek (Mazowiecka 5). Ulotki reklamowe przedstawiały jego muzyków jako „,królów swinga”, Obrębskiego zaś jako dynamicznego, swingującego, dobrego improwizatora.
(18) Po zakończeniu działań wojennych w 1945 r. jego orkiestra grała w Sopockiej Oazie (Szopena 17), w gdańskiej Polonii (al. Rokossowskiego), a w 1946 r. w sopockim Grand Hotelu.

JERZY ORZECHOWSKI

perkusista, akordeonista, pianista, kompozytor i pedagog

(6) W okresie wojny Orzechowski przebywał w Warszawie. W latach 1941-1942 grał w Bodedze, m.in. z Wiesławem Machanem, w końcu 1942 r. w Gospodzie Warszawskiej (Nowogrodzka), którą kierował Adolf Dymsza. 
(15) Pod pseudonimem „Jur” należał do AK. Po upadku powstania warszawskiego dostał się do niewoli. W latach 1945-1946 przebywał w obozie na terenie Belgii. 
(14) Po zakończeniu wojny przez pewien czas mieszkał w Brukseli, grał w Gospodzie Polskiej.

WIKTOR OSIECKI

pseud. Ostoja 
pianista, akordeonista, kompozytor, aranżer

Podczas drugiej wojny światowej prowadził własną kawiarnię Watra w Warszawie (Moniuszki 5), w której występował m.in. piosenkarz Zbigniew Krukowski, a akompaniował mu zespół Bronisława Stasiaka. Osiecki prowadził też własny zespół, z którym występował m.in. w kawiarni Stylowa (Marszałkowska 75). Po wojnie grał jako pianista z orkiestrą Charlesa Bovery’ego.

LEON POMERANIEC

pseud. Pommers, pianista, kompozytor, pedagog

Tuż przed wybuchem drugiej wojny światowej rozpoczął prace w teatrze rewiowym Ali Baba, pisał muzykę do tekstów Mariana Hemara i Andrzeja Własta, skomponował m.in. Tango to jest taniec miłości.
Po wybuchu wojny wyjechał do Wilna i w drugiej połowie 1940 wiązał się z teatrzykami literackimi Ksantypa i Miniatury. W tym ostatnim występował w duecie fortepianowym ze Stanisławem Dzięgielewskim. (6) W 1940 r. przez pewien czas akompaniował Hance Ordonównie, a w kawiarni Biały Sztrall Igorowi Śmiałowskiemu.
W 1943 r. uciekł przed Niemcami Koleją Transsyberyjską do Japonii. 
Stamtąd przez Chiny, Indie Holenderskie, Australię (gdzie krótko studiował) i Kanadę dotarł do Nowego Jorku. Tam rozpoczął karierę koncertową jako akompaniator i kameralista, ale na gruncie muzyki klasycznej. Ukończył studia w zakresie historii muzyki i muzykologii, uzyskując tytuł profesora muzyki w City University.

KONSTANTY (CONSTANTIN) RÉGAMEY

kompozytor, pianista, krytyk muzyczny, filolog

W czasie okupacji niemieckiej grał na fortepianie muzykę rozrywkową m.in. w Arkadii (Moniuszki 5, w budynku filharmonii). Stefan Kisielewski wspominał, że Stanisław Piasecki – twórca „Prosto z Mostu”- „podczas okupacji założył kawiarnię Arkadia, gdzie polityka odchodziła na całego: szatniarzem był Włodzimierz Pietrzak, na fortepianie grał Régamey, całe „Prosto z Mostu” tam siedziało” (Abecadło Kisiela, Warszawa 1990, s. 90). 
Wiesław Wiernicki pamiętał, że Régamey grał w Arkadii także przed południem, a występowali Jan Ekier i nierzadko Irena Dubiska. Tam zapewne nawiązał kontakty z podziemiem i zaczął występować na koncertach konspiracyjnych. Należał do AK i od 1942 r. był kurierem. Po upadku powstania warszawskiego trafił do obozu koncentracyjnego w Sztutowie, w listopadzie 1944 r. zaś udało mu się dotrzeć do Szwajcarii (Lozanna). Od 1945 r. był profesorem filologii orientalnej i słowiańskiej na uniwersytecie we Fryburgu.

MACIEJ JÓZEF ROSOŁEK

pseud. Maciek, Robak, saksofonista, flecista

Zmobilizowany, walczył w kampanii wrześniowej pod Kockiem. Trafił do niewoli niemieckiej, ale udało mu się uciec. Po powrocie do Warszawy pracował jako muzyk. W kwietniu 1940 r. wstąpił do Związku Walki Zbrojnej. Został dowódcą plutonu. Był trzykrotnie aresztowany przez Niemców.
W połowie 1940 r. współpracował z orkiestrą Jana Ziółkowskiego (m.in. obok trębacza Edwarda Ciesielskiego, saksofonisty Wacława Roszkowskiego i pianisty Mikołaja Złotnickiego), która występowała w Adrii i w Paradisie.

Walczył w powstaniu warszawskim. Używał pseudonimów Maciek i Robak. Trafił do niewoli niemieckiej 6 IX 1944 r. został wywieziony do obozu Grüenthal w Wirtembergii. W lutym 1945 r. wrócił do Warszawy.

GEORG ALBERT SCOTT

saksofonista, akordeonista, perkusista, kompozytor i band-leader

Po wybuchu wojny Scott pozostał w Warszawie i zorganizował orkiestrę, w której składzie znaleźli się m.in. pianista Czesław Kaczyński, puzonista Zygmunt Jaroszewski, saksofoniści Aleksander Tumel, Władysław Kowalczyk, Zbigniew Pomerański (grał też na fortepianie i kontrabasie), Zygmunt Bokser (zanim trafił do getta), Walerian Bikunt (trębacz), Mikołaj Złotnicki (fortepian, kontrabas), K. Chojnacki (saksofon altowy) i R. Allen (perkusja); grali w niej też muzycy czescy, węgierski gitarzysta i niemiecki pianista osiadły w Polsce, Willy Kress. W 1941 r. zespół występował głównie w Bodedze i Swannie, w Kameleonie (pl. Zbawiciela), Watrze (Moniuszki 5) oraz w restauracji Cordial w hotelu Savoy, natomiast w 1942 można go było usłyszeć w Melodii i Café Clubie, a także w Gospodzie Włóczęgów (Al. Jerozolimskie 4), Nowym Momusie i Gastronomii.
Po aresztowaniu Stasiaka Georg Scott dyrygował jego zespołem. W 1943 r. orkiestra jazzowa Scotta często grała w cukierni Lardellego (Polna 30), gdzie odbywały się słynne mecze estradowe pomiędzy nią a orkiestrą symfoniczną Dołżyckiego, występowała także w Bodedze, Kameleonie i Swannie. W tym samym roku w krakowskim teatrze Bagatela zaprezentowała standardy jazzu amerykańskiego w konwencji Glenna Millera.
Początek 1944 r. zastał orkiestrę Scotta w teatrze Jar (Senatorska 29, w Pasażu Luxenburga). Występowała w błękitnych frakach, a w repertuarze miała m.in. Niebieską rapsodię (chodziło oczywiście o Błękitną rapsodie Gershwina, którego utworów nie wolno było wykonywać). Znaną kompozycję Scotta Pożegnanie śpiewała Barbara Kostrzewska, a program zapowiadał Witold Zdzitowiecki. Ostatni koncert orkiestry odbył się w Bodedze 20 VII 1944 roku.
Georg Scott był muzykiem bardzo aktywnym, organizował coraz to nowe zespoły. Miał większe możliwości niż inni, ponieważ był obywatelem amerykańskim i nie wszystkie rygory związane z okupacją niemiecką go obowiązywały. Miał na przykład w swoim mieszkaniu przy ul. Widok 18 radioodbiornik, z którego czerpali informacje członkowie AK oraz muzycy pochodzenia żydowskiego. Podczas powstania warszawskiego Scott przebywał u znajomej na Żoliborzu, a po jego upadku trafił do obozu przejściowego w Pruszkowie. Po ucieczce przez Częstochowę i Kraków dotarł do Zakopanego, gdzie dołączył do zespołu Zbigniewa Wróbla, grającego w restauracji na Gubałówce. Potem sam założył zespół, w którym grał m.in. pianista Bogdan Napieralski.
Po zajęciu Krakowa przez Rosjan Scott wyjechał przez Pragę i Pilzno do Belgii, a stamtąd do USA. W 1948 r. wrócił do Europy i osiedlił się w Brukseli.

JULIUSZ SKOWROŃSKI

klarnecista i saksofonista altowy

W 1940 r. otrzymał propozycję współpracy ze studencką orkiestrą braci Wiesława i Stefana Brodzińskich; w jej skład wchodzili saksofoniści Wiesław Brodziński i Daniel Łopatowski, na fortepianie grał Zbigniew Stępowski. W zespole był jeszcze perkusista, trębacz i pianista. Występowali w lokalach rozrywkowych, m.in. przy ul. Mazowieckiej, prezentując muzykę taneczną z elementami jazzu, ale żaden z nich nie potrafił jeszcze improwizować.
Na przełomie lat 1940 i 1941 Skowroński związał się z orkiestrą trębacza Kazimierza Obrembskiego, w której grali też saksofoniści Wiesław Brodziński i Józef Mikutowski, pianista Zbigniew Stępowski, perkusista Janusz Górnisiewicz oraz przez pewien czas brat Juliusza Skowrońskiego – Eugeniusz. Wykonywała ona muzykę rozrywkową i jazzującą w kawiarniach U Aktorek i Frascati.
W 1944 r. grał w zespole trębacza Władysława Figla, występującego w restauracji hotelu Polonia wraz z saksofonistami Charlesem Boverym i Janem Ziółkowskim. Grywał też w Café Bodo (Pierackiego 15) w zespole akompaniującym Mieczysławowi Foggowi.
Skowroński należał do AK (pseud. Jerzy Orłowski), walczył w powstaniu warszawskim, a po jego upadku dostał się do niewoli niemieckiej i przebywał w Stalagu VII A w Moosburgu (Bawaria). Tam poznał internowanych żołnierzy amerykańskich, z którymi słuchał płyt jazzowych. Po wyzwoleniu obozu 29 IV 1945 r. na jego terenie powstały amerykańskie orkiestry grające muzykę swingową, którą Skowroński był żywo zainteresowany. Wkrótce wstąpił do Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych, która cofając się przed Armią Czerwoną, dotarła w Sudety w Czechosłowacji (brygada została rozwiązana w sierpniu 1945).
Do Polski wrócił w 1946 r.

HENRYK SPERBER

saksofonista tenorowy i skrzypek

Urodził się 28 II 1889 r. w Krakowie. Był saksofonistą tenorowym i skrzypkiem, twórca orkiestry The Jolly Boys Band.
Bracia Henryk i Stanisław Sperberowie byli saksofonistami i skrzypkami.
W czasie okupacji niemieckiej zespół występował w warszawskim Cafe Gartner na terenie Getta, ul. Tłomackie 40.

STANISŁAW WACŁAW SPERBER

saksofonista altowy, skrzypek, wokalista

W czasie okupacji niemieckiej „The Jolly Boys Band” braci Sperberów występował w warszawskim Café Gertner (Tłomackie 40). Przed zakończeniem wojny braciom udało się wyjechać z Warszawy i przez Indie dotrzeć podobno do Kanady, a następnie do Australii. Żoną Stanisława od 1926 r. była Olga Freundlich. Dalsze ich losy nie są znane.

BRONISŁAW STASIAK

trębacz, akordeonista, band-leader

Po wybuchu wojny Stasiak trafił do niewoli niemieckiej. Wiosną 1940 r. uciekł i wrócił do Warszawy. W lipcu i sierpniu 1940 r. w Cyrku Letnim braci Staniewskich (Ordynacka 1) akompaniował słynnemu mistrzowi tańca Leonowi Wójcikowskiemu, a w październiku i grudniu 1940 oraz styczniu 1941 koncertował w Café Clubie (Nowy Świat 15). Jako pianista występował wtedy Wiesław Machan. Prezentowano program Wariacje na temat gamy C-dur. Orkiestra grywała też w kabaretach, m.in. we wrześniu i październiku 1941 r. w programie O Raju! – w Raju. Zachowana ulotka informuje o występie króla jazzu Bronisława Stasiaka i jego orkiestry, która dawała także tło muzyczne zespołowi baletowemu. Wszystko to odbywało się w teatrze Nowości (Mokotowska 73) i Niebieskim Motylu (Hoża 38). „Ilustrowany Kurier Polski” 19 X 1941 r. donosił: „W rewii O raju w raju największą atrakcją jest Bronisław Stasiak ze swoją znakomitą orkiestrą. Udział Jego Królewskiej Mości Jazzu dodał rewii, na ogół sennej i niemrawej, rumieńców życia, a z miłego acz banalnego finałowego Gwiazdy nad Rio zrobił najlepszy numer programu”. Śpiewali popularni aktorzy Sława Bestani i Jerzy Pichelski, a orkiestra wystąpiła w składzie: Tadeusz Tuzinowski na puzonie, Eugeniusz Dulin, Ostrowski i Czerwiński na saksofonach, Nina Ilnicka na fortepianie, Ilnicki i Okupski na trąbkach, Aleksiewicz na kontrabasie, no i oczywiście Stasiak. Niezależnie od tego zespół stale występował w kawiarni Bodega, grał też w Swannie. „Ilustrowany Kurier Polski” pisał o nim: „Jedna z czołowych kawiarni warszawskich Bodega zainaugurowała sezon iście po królewsku, królem i królową jazzu – jeżeli król jeżeli król — to Bronisław Stasiak, w przeciwieństwie do półgłówków siebie królami piosenki obwołujących, monarcha zasłużony na czele swej znakomitej orkiestry – królowa to popularna Hanka Brzezińska w częściowo nowym repertuarze”.
Znacznie później świadek tamtych czasów Wiesław Wiernicki w książce To były knajpy! (Warszawa 2001, s. 67) pisał: „W Bodedze dyrygował swoją orkiestrą król polskiego jazzu Bronisław Stasiak, uroczy człowiek i niepowtarzalnego talentu muzyk. Na jego występach Bodega pękała w szwach”. Orkiestra grała też w kawiarniach Lucyna (Lucyny Szczepańskiej, No- Świat 30) i Dama (Bracka 18).
Na samym początku wojny Stasiak związał się z podziemiem i został członkiem AK. Jednym z jego zadań było kolportowanie podziemnej prasy. W kwietniu 1942 r. został aresztowany przez gestapo i przewieziony do Auschwitz. (Wtedy jego orkiestrą dyrygował Georg Scott). W obozie trafił do orkiestry jazzowej, która istniała tam obok dużej orkiestry dętej, symfonicznej i tanecznej (sic!). Składała się z pięciu więźniów: na trąbce i perkusji grał Zygmunt Wojszczyk, na kontrabasie Adam Wysocki (z Chóru Dana), na skrzypcach Jakub Cygan, na akordeonie Stasiak i prawdopodobnie na klarnecie Eugeniusz Dulin. Stasiak kierował również większą orkiestrą obozową, w której grał też na trąbce razem z kolegami sprzed wojny wspomnianym klarnecistą Dulinem i skrzypkiem Tadeuszem Lize.
12 III 1943 r. Stasiak został transportowany z Auschwitz do obozu w Buchenwaldzie i tam najprawdopodobniej zamordowany.

ZBIGNIEW STĘPOWSKI

pianista, akordeonista, saksofonista, aranżer

W 1940 r. związał się z dwiema orkiestrami jako pianista i aranżer: pierwszą prowadził trębacz Kazimierz Obremski (z saksofonistami Juliuszem Skowrońskim, Wiesławem Brodzińskim, Danielem Łopatowskim, trębaczem Józefem Mikutowskim i perkusistą Januszem Górnisiewiczem); drugą orkiestrę – studencką – prowadzili bracia Brodzińscy. Grali w wielu miejscach w Warszawie, m.in. w Gospodzie Włóczęgów, Frascati, Bagateli, Watrze, Kameleonie, Bodedze. W Bodedze Stępowski spotykał Edmunda Fettinga, z którym wymieniał płyty z muzyką jazzową. Był członkiem AK.
Zginął w pierwszym dniu powstania warszawskiego, 1 VIII 1944 r.

MARIAN SUCHOCKI

pianista

W Gimnazjum Męskim oo. Jezuitów, do którego uczęszczał, grał w szkolnym zespole Pocket Jazz; jego liderem, a także aranżerem, był Henryk Czyż – wówczas saksofonista. Ponadto tworzyli go: skrzypek Jarosław Pacak, trębacze Zbigniew Pawłowicz i Jan Radgowski, klarnecista Ludwik Trambowicz, pianista i zarazem akordeonista Jerzy Markiewicz, kontrabasista Radomir Reszke oraz perkusista Michał Niemira. Zespół wykonywał muzykę rozrywkową, próbował grać standardy muzyki swingowej. Brał udział w imprezach szkolnych, ale grał też w kawiarni Biały Sztrall. Okazjonalnie śpiewała z nim Marta Mirska (wówczas Alicja Nowak). Zespół istniał w latach 1938-1941.
W 1940 r. w Wilnie, już zajętym przez ZSRR, zdał egzamin maturalny. W połowie 1940 r. został kierownikiem muzycznym kabaretu literackiego Ksantypa, w którym śpiewały m.in. Marta Mirska i Hanka Bielicka. W tym czasie na prywatnym wieczorze literacko – muzyczno – patriotycznym akompaniował Hance Ordonównie.
Po zakończeniu działalności zespołu Pocket Jazz, w 1942 r., już pod okupacją niemiecką, został zatrudniony jako pianista w lokalu St. Georges (Gedymina 20). Czasem grał tam w duecie fortepianowym z kolegą szkolnym Rajmundem Kuncewiczem. W tym czasie związał się z Okręgiem Wileńskim AK, jako łącznik i zaopatrzeniowiec w komórce kwatermistrzowskiej. Na przełomie lat 1943-1944 akompaniował artystom w Małej Kawiarni. W 1944 r. został internowany przez Rosjan w Miednikach, a potem w Kałudze. W listopadzie tegoż roku, aresztowany przez NKWD, został osadzony w więzieniu kiszkach, a następnie wywieziony do łagru. Pracował przymusowo w kopalni w Donbasie.
Po wojnie osiadł w Łodzi.

ALEKSANDER TUMEL

multiinstrumentalista, saksofonista, skrzypek, klarnecista, trębacz, pianista

W czasie okupacji Tumel najpierw występował z orkiestrą Georga Scotta m.in. w warszawskiej Melodii i Savoyu; w jej skład wchodzili Władysław Kowalczyk (saksofon), Czesław Kaczyński (fortepian) i Zbigniew Pomerański (kontrabas). W czerwcu 1941 r. z orkiestrą rozrywkową saksofonisty Jana Ziółkowskiego, ze skrzypkiem Henrykiem Palulisem i gitarzystą Leopoldem Kronenbergiem, grał w kawiarni U Aktorek w Alejach Ujazdowskich; grał też z Józefem Rosołkiem w restauracji Hotelu Europejskiego i Wiesławem Machanem w Niebieskim Motylu (Hoża 29, później 38). W 1942 r. ze swoim zespołem, który tworzyli: Władysław Figiel (trąbka), Bogdan Napieralski (fortepian), Zbigniew Pomerański (kontrabas) i Mieczysław Klecki (perkusja), koncertował w lokalu FF, natomiast w drugiej połowie roku znów z Scotta w Melodii. Po śmierci Zygmunta Jaroszewskiego Tumel zajął jego mieszkanie przy ul. Widok 18. Sympatyzował z zamkniętą w getcie córką Bolesława Kulika – właściciela wydawnictwa nutowego i składu instrumentów. Często ją odwiedzał i koncertował ze znajdującymi się za murami getta kolegami muzykami. Po jej śmierci wpadł w depresję.
Nie pozostawił własnych nagrań płytowych. Uczył gry na saksofonie m.in. Stefana Brodzińskiego. Był też kompozytorem. Podobno skomponował dla Richarda Addinsella (przypisywany Addinsellowi) Warsaw Concerto, wykorzystany później w angielskim filmie Niebezpieczne światło księżyca (1941).
Zmarł nagle w swoim mieszkaniu, prawdopodobnie pod koniec 1943 r.

KAZIMIERZ TUREWICZ

band-leader, aranżer, kompozytor, multiinstrumentalista

Tuż przed wybuchem wojny należał do orkiestry braci Sienkiewiczów (Orkiestra Braci Dorian). W 1942 r., po uzyskaniu pozwolenia na pracę jako muzyk w dystrykcie krakowskim, koncertował ze swoją grupą estradową m.in. w Jaśle, Zakopanem, Krynicy. Zawierciu i Krakowie; do zespołu należał skrzypek i klarnecista Witold Rowicki.
Po wojnie przez kilka miesięcy grał w gdyńskiej Patrii z trębaczami Edwardem Zapaśnikiem i Walerianem Bikuntem, saksofonistą Albertem Pradellą, gitarzystą Sławomirem Czyńskim, pianistą Bogusławem Klimczukiem i skrzypkiem Wiesławem Wilkoszem.

STANISŁAW WOJCIECHOWSKI

pianista, kompozytor

W pierwszym okresie po wybuchu wojny Stanisław Wojciechowski grywał w Café Swan (pl. Wolności). W 1941 r. wspólnie z żoną i bratem wydzierżawili lokal Café Kolumbina (Głogowska), gdzie kontynuowali występy. Po zakończeniu działań wojennych jego kariera zawodowa związana była z Moulin Rouge i Café Esplanada. Koncertował tam wraz ze swoim zespołem.

ZBIGNIEW WRÓBEL

trębacz i akordeonista

Wojnę przeżył w Krakowie. Był więziony w obozie w Płaszowie. W 1944 r. grał w Zakopanem, a następnie stworzył własny ośmioosobowy zespół, z którym od 1945 występował w krakowskich lokalach Cyganeria i Feniks. W jego skład wchodzili m.in.: saksofoniści Stanisław Świderek, Stanisław Polak i Władysław Kowalczyk, pianista Henryk Krakowiak i perkusista Marian Puc. Przez pewien czas był kierownikiem orkiestry Polskiego Radia w Krakowie i przewodniczącym Związku Muzyków.

MIECZYSŁAW WRÓBLEWSKI

pianista, dyrygent, kompozytor

Okupację przeżył w Warszawie. W 1941 r. grał ze swoją orkiestrą w kawiarni Hotelu Europejskiego. We wrześniu 1943 r. wystąpił w teatrze Nowości (Mokotowska 73), akompaniując m.in. Toli Mankiewiczównie, Lucynie Szczepańskiej i Marii Chmurkowskiej. Po wojnie zamieszkał w Sopocie.

EDWARD ZAPAŚNIK

pseud. Sodka, trębacz i kontrabasista

W 1939 r. wziął udział w koncercie w restauracji na Gubałówce w Zakopanem, w składzie orkiestry prowadzonej przez pianistę Edmunda Goldbergera, wraz ze znakomitymi muzykami potrafiącymi grać jazz: saksofonistą Aleksandrem Tumelem, puzonistą Zygmuntem Jaroszewskim i trębaczem Erwinem Wohlfeilerem.

Po wojnie zamieszkał w Gdyni. W 1945 r. został zaangażowany do orkiestry Kazimierza Turewicza, przygrywającej do tańca w gdyńskiej Patrii (wspólnie z Albertem Pradellą, Walerianem Bikuntem i Bogusławem Klimczukiem).

JAN ZIÓŁKOWSKI

saksofonista, klarnecista, skrzypek, kierownik zespołu

W czasie wojny (1939-1940) zespół grywał w Paradisie i Adrii. Składał się w różnym czasie m.in. z saksofonistów Józefa „Macieja” Rosołka i Wacława Roszkowskiego, trębacza Edwarda Ciesielskiego oraz pianistów Mikołaja Złotnickiego i… Bogdana Wodiczki. W kolejnych latach (1940-1942) orkiestra Jana Ziółkowskiego w zmienionym składzie popisywała się w kawiarni U Aktorek (Al. Ujazdowskie, róg Piusa XI) i w Nowym Savoyu (Nowy Świat 58). Grali w niej wtedy m.in. gitarzysta Leopold Kronenberg (syn barona Leopolda Jana), saksofonista Aleksander Tumel oraz skrzypek Henryk Palulis. Ulotka reklamowa przedstawiała zespół jako orkiestrę salonowo-jazzową. Rok 1943 to okres jej współpracy z saksofonistą czeskiego pochodzenia Charlesem Boverym (Karlem Neidlem). Grał z nią też wtedy saksofonista Juliusz Skowroński.
W 1945 r. Jan Ziółkowski przeniósł się do Bydgoszczy i tam rozpoczął praktykę adwokacką.

CZESŁAW ŻAK

pseud. Cecile Cesias Jaca, kompozytor, aranżer, skrzypek i pedagog

Po wybuchu wojny jego mieszkanie w Warszawie (ul. Solec 1) zostało zajęte przez Niemców, stracił tym samym bogatą bibliotekę muzyczną i fortepian marki Schröder. Źródłem utrzymania w tym czasie były dla niego koncerty zespołu w Melodii.
Po wojnie poświęcił się pracy społecznej i oczywiście kompozytorskiej.