wrz 29 2025
Jean-Luc Ponty
Oprac. Radosław Czapski na podst. www.ponty.com. Fot. Danilo Codazzi, www.ponty.com.
Violin Summit No. II · Jean Luc Ponty · Don „Sugarcane” Harris · Nipso Brantner · Michał Urbaniak
Jean-Luc Ponty 2018
Fot. Danilo Codazzi
Album „Enigmatic Ocean” 1977
Jean-Luc Ponty 1975
Fot. https://www.ponty.com/biography/
Jean-Luc Ponty z Frankiem Zappą 1969
Fot. https://www.ponty.com/biography/
Prezes Fundacji Muzeum Jazzu Andrzej Rumianowski, witający Jean-Luc Ponty na warszawskim lotnisku przed jego występem podczas Jazz Jamboree 2016.
83 lata temu, 29 września 1942 urodził się Jean-Luc Ponty – mistrz skrzypiec sceny jazz rocka.
Jean-Luc Ponty jest pionierem i niekwestionowanym mistrzem gry na skrzypcach na scenie jazz rocka. Jest powszechnie uważany za innowatora, którego unikalny, wizjonerski styl, poszerzył idiom muzyki współczesnej.
Ponty urodził się 29 września 1942 roku w Avranches we Francji w rodzinie muzyków klasycznych. Jego ojciec uczył gry na skrzypcach, a matka gry na fortepianie. W wieku szesnastu lat został przyjęty do Conservatoire National Supérieur de Musique de Paris, które ukończył dwa lata później z najwyższą nagrodą uczelni, Premier Prix. Następnie został natychmiast zatrudniony przez jedną z czołowych orkiestr symfonicznych, Concerts Lamoureux, gdzie grał przez trzy lata.
Będąc jeszcze członkiem orkiestry w Paryżu, Ponty podjął się gry na klarnecie (którego nauczył go ojciec) w studenckim zespole jazzowym, który regularnie występował na lokalnych imprezach. Okazało się to punktem zwrotnym w jego życiu. Rosnące zainteresowanie jazzowymi brzmieniami Milesa Davisa i Johna Coltrane’a skłoniło go do sięgnięcia po saksofon tenorowy. Napędzany wszechogarniającą pasją twórczą, Jean-Luc wkrótce poczuł potrzebę wyrażenia swojego jazzowego głosu poprzez swój główny instrument – skrzypce.
W ten sposób Ponty zaczął prowadzić podwójne życie muzyczne: ćwiczyć i występować z orkiestrą, a jednocześnie grać jazz do 3 nad ranem w paryskich klubach. Wymagania takiego trybu życia ostatecznie postawiły go na rozdrożu. „Oczywiście musiałem dokonać wyboru, więc zaryzykowałem i postawiłem na jazz” – mówi Jean-Luc.
Na początku skrzypce okazały się przeszkodą; niewielu w tamtych czasach uważało ten instrument za mający prawowite miejsce w nowoczesnym idiomie jazzowym. Z potężnym brzmieniem, unikającym vibrato, Jean-Luc wyróżniał się frazowaniem z epoki be-bopu i energicznym stylem, inspirowanym bardziej przez waltornistów niż przez cokolwiek, co wcześniej wypróbowano na skrzypcach; nikt wcześniej nie słyszał niczego podobnego. Ponty grał z najlepszymi europejskimi muzykami, takimi jak Daniel Humair, Eddy Louiss, Niels-Henning-Ørsted-Pedersen i innymi. Jego sława rosła w niesamowitym tempie i już w 1964 roku, w wieku 22 lat, wydał swój debiutancki solowy album dla Philipsa, „Jazz Long Playing”. Album koncertowy z 1966 roku zatytułowany „Violin Summit” połączył Ponty’ego na scenie w Bazylei w Szwajcarii z tak wybitnymi muzykami smyczkowymi, jak Svend Asmussen, Stéphane Grappelli i Stuff Smith.
W 1967 roku John Lewis z The Modern Jazz Quartet zaprosił Ponty’ego do występu na Monterey Jazz Festival. Pierwszy występ Jeana-Luca w Ameryce spotkał się z gromkimi brawami i doprowadził do podpisania kontraktu płytowego z wytwórnią World Pacific (Electric Connection z Gerald Wilson Big Band, Jean-Luc Ponty Experience z George Duke Trio). Pod koniec lat 60. i na początku lat 70. Ponty zyskał rosnące uznanie krytyków i popularność w całej Europie. Z kolei skrzypek wkrótce odkrył, że jego talent jest poszukiwany przez czołowych artystów na całym świecie.
W 1969 roku Frank Zappa skomponował muzykę do solowego albumu Jeana-Luca „King Kong” (Blue Note). W 1972 roku Elton John zaprosił Ponty’ego do współpracy przy jego albumie „Honky Chateau”, który zajął pierwsze miejsce na liście przebojów. W ciągu roku – za namową Zappy, który chciał, aby dołączył do jego zespołu Mothers of Invention – Ponty wyemigrował z żoną i dwiema córkami do Ameryki i zamieszkał w Los Angeles. Kontynuował pracę nad różnymi projektami – w tym nad dwoma albumami/trasami koncertowymi Johna McLaughlina i Mahavishnu Orchestra („Apocalypse”, „Visions of the Emerald Beyond”). W międzyczasie stał się płodnym kompozytorem, podpisał kontrakt solowy z wytwórnią Atlantic Records na początku 1975 roku, wydał swój pierwszy album Upon The Wings Of Music w tym samym roku i rozpoczął trasę koncertową z własnym zespołem.
Przez kolejną dekadę Jean-Luc wielokrotnie koncertował na całym świecie i nagrał 12 kolejnych albumów, które wszystkie dotarły do pierwszej piątki listy przebojów Billboardu i sprzedały się w milionach egzemplarzy. Wczesne nagrania Atlantic, takie jak „Aurora” i „Imaginary Voyage” z 1976 roku, ugruntowały jego pozycję lidera rozwijającego się amerykańskiego ruchu jazz-rockowego. W 1977 roku album „Enigmatic Ocean” dotarł do pierwszej czterdziestki list przebojów, a w 1978 roku „Cosmic Messenger”. W 1984 roku Louis Schwarzberg wyprodukował dla Individual Choice rewolucyjny teledysk z ujęciami poklatkowymi. Wraz z Herbie Hancockiem, Ponty stał się jednym z pierwszych muzyków jazzowych, którzy nagrali teledysk.
Od lat 80. do dziś Ponty nagrywa i koncertuje na całym świecie, również w Polsce, ze swoimi zespołami, współpracując z innymi znakomitymi muzykami, takimi jak gitarzyści Allan Holdsworth i Al Di Meola, basista Stanley Clarke, muzycy z Afryki Zachodniej, grający na banjo Bela Fleck, Lalo Schifrin, Chick Corea i Return To Forever IV, skrzypkowie Nigel Kennedy, Mark O’Connor, L. Subramaniam z Indii, klasyczny altowiolista i dyrygent Yuri Bashmet z Rosji, pianista Wolfgang Dauner, gitarzysta Bireli Lagrene i wokalista Jon Anderson z Yes, a także jego córka, pianistka, piosenkarka i kompozytorka Clara Ponty. Jean Luc wykonywał również swoją muzykę z orkiestrami symfonicznymi w USA, Kanadzie, Japonii, Europie Zachodniej i Wschodniej.
Dyskografia: https://www.discogs.com/artist/220594-Jean-Luc-Ponty
HAPPY 83th BIRTHDAY to JEAN-LUC PONTY !!!
debiutancki solowy album „Jazz Long Playing” – 1964
„Sunday Walk” (1967)
„Electric Connection”
Album „More Than Meets the Ear” (1968), z awangardową przeróbką beatlesowskiego „With a Little Help from My Friends”
„Free Action” (1967)
Album „Noon in Tunisia” (1967)
Koncertowe nagranie z Hollywood z połowy września 1969, wydane jako „Jean-Luc Ponty Experience with the George Duke Trio”
„Hot Rats” (1969) – album Franka Zappy. Ponty zagrał w utworze „It Must Be a Camel”
„King Kong: Jean-Luc Ponty Plays the Music of Frank Zappa” (1970)
Album „New Violin Summit” z Michałem Urbaniakiem
Płyta „Honky Château” Eltona Johna z Ponty’ym – 1972,
Ponty zagrał w utworach „Mellow”
oraz „Amy”
Frank Zappa / Mothers / Jean Luc Ponty – Live in Australia 1973
Frank Zappa / Mothers / Jean Luc Ponty – Live in Stockholm 1973
Ponty udzielał się też w utworach, które trafiły na fantastyczne albumy Zappy i Mothers –
„Over-Nite Sensation” z 1973, w 12-osobowym składzie
i „Apostrophe (’)”, z 1974, w 25-osobowym składzie
Przez cały okres swojej działności muzycznej Ponty nagrał z Zappą i Mothers w sumie pięć albumów. Poza wspomnianymi „Hot Rats” 1969, „Over-Nite Sensation” 1973 i „Apostrophe (’)” 1974, były to płyty:
„Piquantique. Live Stockholm 1973” 1973
Frank Zappa – Live in Stockholm, Full Performance 1973 (Frank Zappa, Jean Luc Ponty, Tom Fowler, Bruce Fowler, Ralph Humphrey, Ruth Underwood, Ian Underwood, George Duke)
oraz „Shut Up 'n Play Yer Guitar” (1976, wyd. 1981)
„Road Tapes, Venue 2” 1973 (wyd. 2013)
John McLaughlin & Jean-Luc Ponty, Mahavishnu Orchestra, Live in Montreux 1974
„Imaginary Voyage” (1976)
W 1976 pojawił sie na kultowym dziś albumie Chicka Corei „My Spanish Heart”
„Enigmatic Ocean”
„Cosmic Messenger”
Jean-Luc Ponty – „Final Truth” Part 2, Live at Montreal Jazz Festival 1982
W 1984 Louis Schwarzberg wyprodukował wideo „Individual Choice”, z poklatkowymi obrazami do muzyki Ponty’ego. W ten sposób, wraz z Herbie’em Hancockiem, Ponty stał się jednym z pierwszych muzyków jazzowych, którzy mieli fusion-jazzowy teledysk
„Storytelling” (1989)
Album „Tchokola” – 1991
„No Absolute Time” – 1993
W 1995 dołączył do gitarzysty Ala Di Meoli i basisty Stanleya Clarke’a, by nagrać akustyczny album „The Rite of Strings”
„Live at Chene Park” – 1997
W 2004 ukazało się pierwsze DVD Ponty’ego – „Luc Ponty in Concert”, które zawiera koncert na żywo, nakręcony w Warszawie podczas Jazz Jamboree w 1999, zmiksowany z dźwiękiem przestrzennym Dolby 5.1, i wydany z dodatkowymi materiałami, w tym z 11-minutowym filmem z podróży i kulisami sceny
W styczniu 2000 Ponty brał udział w nagraniach Lalo Schifrina, argentyńskiego kompozytora, pianisty i dyrygenta, z dużym zespołem o nazwie Esperanto
Dr. L. Subramaniam, Jean Luc Ponty, Billy Cobham – „Conversations”, Live at the Gateway of India, Lakshminarayana Global Music Festival 2003
W 2005 Ponty wystąpił z nowym projektem o nazwie Trio!, we współpracy ze Stanleyem Clarke’em na kontrabasie i Bélą Fleckiem na banjo –
Stanley Clarke, Jean Luc Ponty, Béla Fleck – Live in Chicago, 2005 Part 1
Return to Forever IV – „Renaissance”, Live at Caesarea Amphitheater 2011
Ponty pojawił się na albumie „Corea, Clarke & White – Forever”, nagranym jeszcze w 2009, a wydanym w 2011.
W kwietniu 2012 Ponty wystąpił w akustycznym formacie trio, z gitarzystą Biréli Lagrène i basistą Stanleyem Clarke’em, na koncercie w Châtelet Theatre w Paryżu, by uczcić pięć dekad swojego muzykowania
Koncert został bardzo dobrze przyjęty, a w 2014 Ponty nagrał z Lagrène i Clarke’em świetny jazzowy album „D-Stringz”
W 2015 Ponty nagrał album „Better Late Than Never”, wspólnie z Jonem Andersonem, współzałożycielem i wokalistą brytyjskiego progresywnego zespołu rockowego Yes.
Obaj koncertowali w USA i Kanadzie, w 2014 i w 2016 –
Jon Anderson / Jean Luc Ponty – Live at The Canyon Club, Agoura Hils, Canada 2016
Jean-Luc Ponty niewątpliwie nadal króluje na francuskiej scenie jazzowej, jego muzyka ściąga na koncerty fanów z całego świata.
8 kwietnia 2017 Ponty wystąpił w Poznaniu, podczas Aquanet Jazz Festival, w duecie z Williamem Lecomte, w cyklu Era Jazzu, organizowanym przez Dionizego Piątkowskiego. Koncert nosił tytuł „Imaginary Voyage Duo”.
„Wielka poznańska premiera, a po niej występ wirtuoza jazzowych skrzypiec. Francuz zagrał w kameralnym duecie z pianistą, Williamem Lecomte. Punkt kulminacyjny gali stanowił wspólny występ wszystkich muzyków. Wykonali, zaaranżowaną przez Scholza, kompozycję Ponty’iego „The Struggle of the Turtle to the Sea”
https://jazz.pl/era-ja…/jean-luc-ponty-imaginary-voyage-duo/
22 lutego 2018 Ponty wystąpił podczas Bielskiej Zadymiki Jazzowej, z zespołem:
Jean-Luc Ponty – skrzypce
Jean Marie Ecay – gitara
William Lecomte – instrumenty klawiszowe
Guy Nsangué Akwa – gitara basowa
Damien Schmitt – perkusja
Jean-Luc Ponty – „The Struggle of the Turtle to the Sea”, Live on The Atlantic Years Tour, Saban Theater, Beverly Hills 2017
Jean-Luc Ponty – „Stay with Me” / „Imaginary Voyage” / „Cosmic Messinger” / „Tender Memories”, Live on The Atlantic Years Tour, Saban Theater, Beverly Hills 2017
Posłuchajmy także:
Jean-Luc Ponty & Trio HLP Humair / Louiss / Ponty – „Carole’s Garden” from the album „Sunday Walk”, Live in Paris 1966
Jean-Luc Ponty – „Summit Soul” z albumu „Electric Connection”, Live TV 1969
Jean-Luc Ponty Quartet – „The Loner”, Live TV, 1970
Frank Zappa – „Cosmik Debris”, Live 1974
John McLaughlin & Jean-Luc Ponty, Mahavishnu Orchestra, Live in Montreux 1974
Jean-Luc Ponty – Soundstage, Chicago, Live 1976
Jean-Luc Ponty – „Mirage”, Montreal Jazz Festival, Live 1982
Jean-Luc Ponty – „Open Mind”, Official 1984
Billy Joel feat. Jean-Luc Ponty – „The Downeaster 'Alexa’ „, LA Sports Arena, Los Angeles, Live 1990
Al Di Meola / Jean-Luc Ponty / Stanley Clarke – „Indigo”, Live At Montreux 1994
Jean-Luc Ponty / Al Di Meola / Stanley Clarke – „Renaissance”, Live 1995
Jean Luc Ponty / Billy Cobham / Dr. Lakshminarayana Subramaniam – „Conversations”, Lakshminarayana Global Music Festival, Live 2003
Jean Luc Ponty / John McLaughlin / Zakir Hussain – „Lotus Feet”, International Jazz Day, Live 2013
Anderson Ponty Band – „One in the Rhythm of Hope” from the album „Better Late than Never”, Official 2016
Jean-Luc Ponty – „Overture” / „Trans-Love Express” / „Imaginary Voyage” – The Atlantic Years Tour, Saban Theater, Beverly Hills, Los Angeles, Live 2017
Jean-Luc Ponty feat. Ralphe Armstrong and Evan Garr – „Sunset Drive”, Live at Chene Park, Detroit 2018
Jean Luc Ponty & Clara Ponty – Jihočeský Jazzový Festival, Ceske Budejovice, Live Full Performance 2019