Krystyna Stańko

Krystyna Stańko
Fot. www.krystynastanko.com

Krystyna Stańko & For Dee, 1992
Fot. YouTube

Krystyna Stańko, 1993
Fot. discogs.com

Krystyna Stańko
Fot. silesiakultura.pl

Krystyna Stańko
Fot. YouTube

Krystyna Stańko, okładka albumu „Fale” 2021

Krystyna Stańko, okładka albumu „Eurodyka”

Album Return to Revisited (2025). You’re Everything · Krystyna Stańko · Dominik Bukowski · Paul Rutschka · Marcin Wądołowski · Szymon Łukowski · Mikołaj Stańko.

KRYSTYNA STAŃKO
(ur. 30 stycznia 1967)

30 stycznia 2026 świętuje swoje 59. urodziny.

Krystyna Stańko – jedna z najwybitniejszych wokalistek jazzowych w Polsce, autorka tekstów, kompozytorka, pedagog, dziennikarka radiowa, laureatka wielu nagród, w tym medalu Gloria Artis. Jest absolwentką Wydziału Jazzu i Muzyki Rozrywkowej w Katowicach, od 2003 pracuje jako wykładowca śpiewu jazzowego i rozrywkowego w Akademii Muzycznej w Gdańsku.

Nagrała czternaście albumów, zarówno z muzyką autorską jak i we współpracy z innymi twórcami:

Kobiety, Do dziesięciu, Tryby, Usłysz mnie, Secretly, Cuda Ogłaszają, Kropla Słowa, Snik, Novos Anos, Pociąg do Piosenki, Aquarius-The Orchestra Session (w aranżacjach Krzysztofa Herdzina), Fale, Eurodyka, Return to Revisited.

Krystyna Stańko swoją karierę rozpoczęła w 1988 roku w super grupie Young Power i w bluesowym zespole Dekiel, z którym wystąpiła na wielu festiwalach i koncertach w kraju i za granicą. Podczas studiów na Wydziale Jazzu i Muzyki Rozrywkowej Akademii Muzycznej w Katowicach założyła żeński kwartet For Dee. Razem z zespołem zdobyła główną nagrodę na Studenckim Festiwalu Piosenki w Krakowie, natomiast na koncercie „Debiuty” w 1991 roku w Opolu zdobyła nagrodę im. Anny Jantar za wykonanie własnej piosenki „To idzie nowe” (Oni) W 1995 roku już jako duet For Dee (z Jowitą Tabaszewską) nagrała swoją pierwszą płytę „Kobiety”. Rok później nagrały także singiel „Naga chęć” oraz koncertowały w całej Polsce jako gość grupy Varius Manx.

W 2000 roku wraz z Maciejem Grzywaczem założyła grupę (0-58), z którą nagrała dwie płyty: „Do dziesięciu” i „Tryby”, obie nominowane do Nagrody Fryderyka w kategorii Jazzowy Album Roku. W 2006 roku wydała dwa single, a jesienią 2008 ukazała się płyta z jej autorskimi piosenkami „Usłysz mnie”, wydana przez Polskie Radio. Wokalistce towarzyszyli instrumentaliści, m.in. Jacek Królik i Piotr Żaczek. Jej piosenka „Sobie Sami” znalazła się w filmie Juliusza Machulskiego z 2008 pt. „Ile waży koń trojański”.

Kolejne płyty: „Secretly” (2010), z utworami Petera Gabriela w jazzowych opracowaniach, jak i „Kropla Słowa” (2012), z interpretacjami poezji Wisławy Szymborskiej, Haliny Poświatowskiej, Tomasza Jastruna, a także z tekstami samej Stańko, zebrały świetne recenzje. Zespół Krystyny Stańko koncertował w kraju i za granicą. Za rok 2012 wokalistka, kompozytorka, autorka tekstów i gitarzystka Krystyna Stańko otrzymała ważne nagrody. Na początku roku 2013 Album „Kropla słowa” został wybrany przez czytelników miesięcznika Jazz Forum Albumem Roku 2012

Od roku 2012, co niedzielę w Radiu Gdańsk prowadzi autorską audycję muzyczną o profilu jazzowym, promując w niej także młode talenty muzyczne. Za tą działalność otrzymała w czerwcu 2013 tytuł Osobowości Radia Gdańsk w 2012 roku, zaś w 2013 roku jej audycja znalazła się Złotej 50 W kwietniu 2013 otrzymała Pomorską Nagrodę Artystyczną w kategorii Kreacje Artystyczne.

30 maja 2014 w Ratuszu Staromiejskim w Gdańsku odbył się Benefis Fajnego Człowieka – 25 lat działalności Krystyny Stańko, podczas którego artystka otrzymała Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury.

W czerwcu 2014 ukazał się album Krystyny Stańko „Snik”, z muzyką inspirowaną regionem Szwajcarii Kaszubskiej z elementami folkloru i dużą dawką improwizacji, który zebrał pozytywne recenzje. 7 października 2014 otrzymała Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

W 2014 stworzyła projekt „Krystyna Stańko i Jej Jobim” do którego zaprosiła swoje studentki i absolwentki, koncert odbył się podczas Ladies’ Jazz Festival w Teatrze Muzycznym w Gdyni. Wokalistka współpracuje na stałe z czołówką polskich jazzmanów: Dominikiem Bukowskim, Piotrem Lemańczykiem, Cezarym Konradem. Do nagrań swoich płyt zaprasza artystów z kraju i zagranicy.

Od ponad 20. lat jest wykładowcą wokalistyki jazzowej i rozrywkowej. Jej studenci i absolwenci z sukcesami działają na polskim rynku muzycznym, otrzymują liczne nagrody w ogólnopolskich konkursach, wydają płyty, są cenionymi nauczycielami.

W 2016 roku wokalistka oprócz swojego stałego zespołu zaprosiła do współpracy perkusistę Ze Luisa Nascimento, który współpracował z wieloma gwiazdami takimi jak Cesaria Evora, Jean Luc Ponty, Tania Maria, Michel Legrand czy Hindi Zahra. Razem nagrali album „Novos Anos”, na którym znalazły się utwory Antonio Carlosa Jobima, Chicka Corei i standardy jazzowe w autorskich opracowaniach. Artystka wystąpiła na wielu koncertach i Festiwalach w Polsce, koncertowała także zagranicą: w Kanadzie, Niemczech, Czechach, Rosji, Norwegii, Białorusi, Rumunii, na Węgrzech.

Od września 2017 do 2018 roku była gospodynią Czwartkowych koncertów w Oliwskim Ratuszu Kultury zapraszając zarówno gwiazdy ambitnej piosenki jak i zdolną młodzież (studentów i absolwentów Akademii Muzycznej i nie tylko) Od roku 2010 do 2019 prowadziła i współorganizowała Festiwal Przyjemności Muzycznych w Ostrzycach, za co została doceniona (oprócz twórczości) nagrodą „Perła Kaszub”

W 2018 roku obroniła tytuł doktora nauk muzycznych, a oprócz nagrywania płyt i koncertowania, jej misją jest promocja młodych talentów, propagowanie muzyki jazzowej i gatunków pokrewnych. Zasiada w jury konkursu Młodych Zespołów Jazzowych i Bluesowych w Gdyni, Międzynarodowego Konkursu Grand Prix Ladies Jazz Festival, a także przez kilka lat zasiadała w Radzie Akademii Fryderyków-Sekcja Jazzowa (2019-2021) Jej piosenkę „Sobie Sami” można usłyszeć w filmie Juliusza Machulskiego „Ile waży Koń Trojański”

W 2018 roku Krystyna Stańko nagrała album live „Pociąg do Piosenki” z okazji jej 3 rocznicy istnienia PKM. 2019 rok to czas dla albumu „Aquarius – The Orchestral Session” z udziałem orkiestry Sinfonia Viva, pod dyrekcją i w aranżacjach Krzysztofa Herdzina. Album miał swoją premierę koncertową w Filharmonii w Szczecinie wraz z tamtejszą orkiestrą kameralną i kwintetem dętym drewnianym.

Płyta „Fale”, nagrana w trio z Dominikiem Bukowskim i Piotrem Lemańczykiem, powstała w czasie pandemii i miała swoją premierę w grudniu 2020 na Festiwalu Jazz Jantar w Klubie Żak (transmisja online). Artyści mieli okazję zaprezentować ten program na Szczecin Jazz Festival, w lipcu 2021 w Espa Stage – Helsinki, a także podczas Kieleckiego Festiwalu Memoriał to Miles oraz w klubach w całej Polsce.

W lipcu 2021 na deskach Teatru Muzycznego w Gdyni odbył się koncert stworzony przez Krystyną Stańko „Ladies Jazz Śpiewa Bossa Novy”, do którego artystka zaprosiła wokalistki młodego pokolenia i dzieliła z nimi scenę, śpiewając, a także będąc gospodynią wieczoru.

Krystyna Stańko prowadzi aktywną działalność koncertową, pedagogiczną i popularyzuje muzykę jazzową oraz gatunki pokrewne w radiu. Jesienią 2023 ukazał się album zatytułowany Eurodyka, dedykowany Europie, na którym obok stałego składu pojawili się wspaniali goście: Arve Henriksen– wybitny trębacz z Norwegii, portugalski wokalista Joao de Sousa, charyzmatyczna Laura Marti z Ukrainy i węgierski klarnecista Daniel Master. W zespole Krystyny Stańko zagralit świetni, aktywnie działający muzycy: Dominik Bukowski, Paul Rutschka, Mikołaj Stańko oraz gościnnie Michał Bąk. Eurodyka miała swoja premierę podczas Festiwalu Jazz Jantar w Gdańsku i doczekał się wielu znakomitych recenzji.

W kwietniu 2024 roku Stowarzyszenie Autorów Zaiks uhonorowało artystkę Nagrodą za Popularyzację Polskiej Muzyki, a w lipcu tego samego roku uzyskała tytuł Profesora Sztuk Muzycznych.

Jesienią 2025 ukazał się album „Return to Revisited” nagrany w rozbudowanym do sekstetu składzie. Znalazły się na nim kompozycje jednego ze światowych gigantów jazzu, Chicka Corei. Koncert premierowy, który poprowadził Redaktor Kamil Wicik, odbył się 9 listopada 2025 w Studiu im. Janusza Hajduna w Radiu Gdańsk i był transmitowany live na antenie rozgłośni.

Krystyna Stańko jest wokalistką sięgającą zarówno po światowy repertuar, a także tworzy: pisze muzykę i teksty, do swoich projektów zaprasza oryginalnych artystów zarówno z Polski, jak i z zagranicy. Jest kilkukrotną stypendystką Prezydenta Miasta Gdańska i Marszałka Województwa Pomorskiego. Od 2025 jest profesorem na Wydziale Jazzu i Produkcji Muzycznej Akademii Sztuki w Szczecinie, gdzie prowadzi klasę wokalistyki jazzowej.

Dyskografia:

1. Kobiety (1995)
2. Do dziesięciu (2001)
3. Tryby (2003)
4. Usłysz mnie (2008)
5. Secretly (2010)
6. Cuda ogłaszają (2010)
7. Kropla słowa (2012)
8. Snik (2014)
9. Novos Anos (2016)
10. Krystyna Stańko feat. Ze Luis Nascimento Pociąg do Piosenki – live (2018)
11. Aquarius- The Orchestral Session (2019)
12. Fale (2021)
13. Eurodyka (2023)
14. Return to Revsited (2025)