kwi 17 2026
Krzysztof Komeda. 57. rocznica śmierci
Wykorzystano fot. arch. Zofii Komedowej-Trzcińskiej, arch. Muzeum Jazzu. Redakcja techniczna: Radosław Czapski.
57 lat temu, w dniu 23 kwietnia 1969 roku, po kilkudniowym pobycie w warszawskim szpitalu, zmarł wieku 38 lat Krzysztof Komeda Trzciński, wybitny polski twórca znanej na całym świecie muzyki filmowej i jazzowych standardów. (ur. 27 kwietnia 1931 r. w Poznaniu)
Muzeum Jazzu przytacza poniżej obszerne fragmenty 24-odcinkowej e-wystawy Muzeum Jazzu opracowanej przez Andrzeja Rumianowskiego i przedstawiającej życiorys Krzysztofa Komedy „Komeda – kalendarium życia”
Krzysztof Trzciński jako dziecko.
Fot. Archiwum Zofii Komedowej
Krzysztof Trzciński urodził się 27 kwietnia 1931 r. w Poznaniu, w rodzinie zamożnego urzędnika bankowego.
Dzięki rodzicom został starannie wychowany i wykształcony. Matka bardzo wcześnie odkryła w nim wyjątkowy talent artystyczny. Krzysztof od 5 roku życia pobierał lekcje gry na fortepianie.
Mając 7 lat, został słuchaczem klasy fortepianu w Konserwatorium Muzycznym w Poznaniu.
Krzysztof Trzciński z rodzicami – matką Zenobią i ojcem Wacławem, oraz siostrą Ireną. Częstochowa, okres okupacji, lata 40.
W sierpniu 1939 roku, podczas wakacji nad morzem Krzysztof Trzciński przeszedł pierwszy atak choroby Heinego Mediny.
Do końca życia będzie utykał na jedną nogę.
1 września wybucha wojna.
W listopadzie 39 roku rodzina Trzcińskich przenosi się do Częstochowy.
W czasie okupacji Krzysztof uczył się na tajnych kompletach u ojców Paulinów.
Równolegle uczęszczał na lekcje gry na fortepianie.
Licealny zespół Komedy „Carioca”, Ostrów Wielkopolski.
Komeda z harmonią.
W kwietniu 1947, po rocznym pobycie w Wałbrzychu, Trzcińscy przenieśli się do Ostrowa Wielkopolskiego, gdzie ojciec Krzysztofa otrzymał posadę dyrektora banku.
Krzysztof kontynuował naukę w Gimnazjum i Liceum, jednocześnie pobierał prywatne lekcje muzyki. Założył z kolegami nieformalny „Jazz Klub Ostrów”, gdzie w mieszkaniu jednego z nich słuchali płyt jazzowych i zakazanych wówczas amerykańskich programów radiowych.
W roku 1948. Krzysztof założył szkolny zespół muzyczny „Carioca”.
Krzysztof Trzciński, początek kariery jazzowej, okres katakumbowy, muzykowanie w domu Zbigniewa Kujawskiego, Kraków, początek lat 50.
W roku 1950, dzięki kontrabasiście Witoldowi Kujawskiemu nawiązał kontakt z tworzącym się młodym środowiskiem jazzowym i po raz pierwszy uczestniczył w jam session w Krakowie.
Krzysztof Trzciński zdał egzamin maturalny w Liceum w Ostrowie Wielkopolskim i za namową matki, rozpoczął studia w Akademii Medycznej w Poznaniu.
Krzysztof Trzciński i Melomani, Ustronie Morskie 1952. N/Z: od prawej Witold „Dentox” Sobociński i Jerzy „Duduś” Matuszkiewicz, z lewej Krzysztof Trzciński i siedzący Andrzej „Idon” Wojciechowski.
W lipcu i sierpniu 1952 roku Krzysztof Komeda zaprosił krakowską grupę MELOMANI do zarobkowego grania w restauracji Ustronianka w Ustroniu Morskim.
Zespół „Melomani” w Ustroniu Morskim latem 1952r. – był pierwszym polskim zespołem grającym jazz w okresie, kiedy ta muzyka była zabroniona przez władze.
Jesienią tego roku Krzysztof wraz z rodzicami przeniósł się do Poznania, gdzie jego ojciec został dyrektorem banku.
1955. V Festiwal Młodzieży w Warszawie. Krzysztof Trzciński – akordeon.
W styczniu 1955 roku Krzysztof Trzciński wystąpił z grupą MELOMANI Jerzego „Dudusia” Matuszkiewicza w Warszawie.
10 lutego ukończył studia na Poznańskiej Akademii Medycznej.
W sierpniu Krzysztof Trzciński wziął udział w V Festiwalu Młodzieży w Warszawie.
8 czerwca 1956 Krzysztof wystąpił w Turnieju Jazzowym w Nowej Hucie z grupą Jerzego Grzewińskiego z Poznania. Tam właśnie poznał swoją przyszłą żonę Zofię Lach, organizatorkę tego Turnieju.
W sierpniu 1956 roku ze swym sekstetem wystąpił podczas Pierwszego Festiwalu Jazzowego w Sopocie.
Przed festiwalem Krzysztof Trzciński przyjął pseudonim KOMEDA, by nie kojarzyć jego nazwiska z zawodem lekarza. Skompletował grupę muzyków, której nadał nazwę Sekstet Komedy. Była to pierwsza polska grupa grająca modern jazz. Sekstet był wielką rewelacją Pierwszego Festiwalu Jazzowego w Sopocie.
W Sekstecie oprócz Krzysztofa Komedy (p) grali także: Jerzy Milian (vib), Jan Ptaszyn Wróblewski (cl, bs), Stanisław Pludra (as), Józef Stolarz (b), Jan Zylber (dr).
Podczas festiwalu wytwórnia Muza nagrała płytę: „Pierwszy Festiwal Jazzowy Sopot 56” z utworami między innymi: „Memory of Bach” i „Blues in the corner” Sekstetu Komedy.
W lutym, marcu, kwietniu 1957 roku, Sekstet Komedy i zespół Melomani nadawali audycje muzyczne w Pierwszym Programie Polskiego Radia.
W kwietniu 1957 roku Krzysztof Komeda, w celach zarobkowych założył rockandrollowy zespół Jan Grepsor i jego Chłopcy. Muzycy przyjęli pseudonimy, koncertowali w całej Polsce.
W maju 57. Krzysztof zdał egzamin na I stopień specjalizacji z Laryngologii.
W lipcu 1957. Kwartet Komedy brał udział w Drugim Festiwalu Muzyki Jazzowej w Sopocie.
Nagrania z II Festiwalu Muzyki Jazzowej w Sopocie opublikowane zostały w formie płyt długogrających. Wybrane utwory pojawiły się później w wydaniu eksportowym, z okładką Rosława Szaybo. Utwór drugi i trzeci, to nagrania Sekstetu Krzysztofa Komedy.
W sierpniu 1957. Sekstet Komedy był gościem VI Festiwalu Młodzieży w Moskwie i zdobył tam srebrny medal.
Rozmowy Jazzowe – Hot Club Melomani & Komeda Sextet
4 i 5 stycznia 58. Krzysztof Komeda wystąpił z grupą Jazz Believers w Filharmonii Narodowej. To był pierwszy jazzowy koncert w Filharmonii, koncert inaugurujący cykl Jazz w Filharmonii.
W styczniu 1958 roku Sekstet Komedy przeniósł się z Poznania do Krakowa
W marcu do Polski przyjechał kwartet Dave’a Brubecka. Komeda towarzyszył mu podczas koncertów w Krakowie, Katowicach i Poznaniu.
19 września, podczas pierwszego Jazz Jamboree, Krzysztof Komeda koncertował z Jazz Believers.
Ślub Zofii Lach i Krzysztofa Trzcińskiego, Teresy Ferstner i Andrzeja Trzaskowskiego w Krakowskim Urzędzie Stanu Cywilnego
30 października, tuż przed V Festiwalem Zaduszki Krakowskie, miejsce miały dwa śluby i jedno wspólne wesele: Krzysztofa Komedy z Zofią Lach i Andrzeja Trzaskowskiego z Teresą Ferstner.
Roman Polański „Dwaj ludzie z szafą”. Muzyka – Krzysztof Komeda.
Komeda przy fortepianie. I Jazz Camping Kalatówki, 1959
W lutym Krzysztof brał udział w Pierwszym Jazz Campingu Kalatówki zorganizowanym przez warszawskie, krakowskie i łódzkie środowiska artystyczne.
25 września 1959 Trio Komedy w składzie: Krzysztof Komeda (p), Jan Byrczek (p), Tadeusz Federowski (dr) wystąpiło na Drugim Festiwalu Jazz Jamboree w Warszawie.
Tego roku Zofia i Krzysztof Trzcińscy przeprowadzili się z Krakowa do Warszawy.
Zdjęcie z planu filmu „Niewinni czarodzieje” Andrzeja Wajdy.
Od lewej: Jan Zylber, Roman Polański, Andrzej Trzaskowski, Krzysztof Komeda, Andrzej Nowakowski, Henryk Kurek (Henio Meloman), Tadeusz Łomnicki Andrzej Idon Wojciechowski
Fot. Z. Karpowicz
W 1960 roku premierę miały 4 filmy z muzyką Krzysztofa Komedy.
Przez cały rok 1960 Krzysztof Komeda koncertował na terenie Polski, min.: w Częstochowie, Bydgoszczy, Gliwicach.
We wrześniu 1960. Krzysztof wyjechał na VIII Międzynarodowy Festiwal Kultury Studenckiej do Grenoble we Francji, potem do Paryża, gdzie pracował nad filmem GRUBY I CHUDY w reżyserii Romana Polańskiego. Odwiedził także Republikę Federalną Niemiec.
W lutym Krzysztof Komeda brał udział w drugim Festiwalu Jazz Camping Kalatówki.
W październiku podczas Jazz Jamboree 60 ze swoim Trio Komedy przedstawił koncert pt.: JAZZ I POEZJA.
NIEWINNI CZARODZIEJE – zwiastun
Adam Skorupka, Urszula Dudziak i przy fortepianie Krzysztof Komeda
w piwnicy studenckiego Klubu Hybrydy w Warszawie, 1961.
Fot. East News
W 1961 roku, w warszawskim Klubie Hybrydy, u boku Krzysztofa Komedy debiutowała Urszula Dudziak.
W 1961 roku premierę miało 7 filmów z muzyką Krzysztofa Komedy.
Zimą i wiosną 1961 roku w Filharmonii Narodowej w Warszawie i gościnnie w Krakowie, z udziałem Wojciecha Siemiona i Haliny Mikołajskiej, Krzysztof Komeda przedstawiał spektakle pt.:„JAZZ I POEZJA”.
W drugim numerze „Kwartalnika Filmowego” Komeda opublikował artykuł o muzyce filmowej i komponowaniu muzyki do filmów.
14 maja 1961 zespół Krzysztofa Komedy, na zaproszenie Sławy Przybylskiej, brał udział w telewizyjnym programie „Piosenka na dziś” Teatrzyku Piosenki Tingel-Tangel w reż. Wojciecha Solarza.
Latem 1961 Trio Komedy odbyło tourneè po Bułgarii, odwiedzając miasta: Sofia, Warna i Burgas.
W październiku 1961 Trio Komedy, z Adamem Skorupką i Lechem Dudziakiem wystąpiło podczas Jazz Jamboree 61, gdzie po raz pierwszy wykonano kompozycję: Ballada do filmu „Nóż w wodzie”, napisaną do filmu pod tym samym tytułem, w reż. Romana Polańskiego. Wytwórnia Muza wydała dwupłytowy album z tego festiwalu.
Od lewej: Tadeusz Fedorowski, Krzysztof Komeda, Jerzy Bartz.
W oczekiwaniu na przylot Willisa Conovera. Warszawa, Okęcie, 1962.
Fot.Marek Karewicz
W 1962 roku Willis Conover po raz drugi przyleciał do Polski (pierwszy raz w 1959.) Krzysztof Komeda był w gronie osób witających Willisa Conovera na lotnisku Okęcie.
W październiku 1962 roku, podczas Jazz Jamboree 62 w Filharmonii Narodowej premierę miało przedstawienie ETIUDY BALETOWE z muzyką Krzysztofa Komedy, w choreografii Witolda Grucy.
W 1962 roku Krzysztof Komeda, wspólnie z Jerzym Abratowskim prowadził prace nad musicalem „Wygnanie z raju”
W 1962 roku premierę miało 5 filmów z muzyką Krzysztofa Komedy
W 1962 roku miesięcznik JAZZ przyznał Krzysztofowi Komedzie tytuł JAZZMANa ROKU.
Krzysztof Komeda – „Ballad for Bernt” (Knife in the water – Roman Polanski, 1962)
Afisz z występu kwintetu Krzysztofa Komedy w Filharmonii Bałtyckiej.
15 listopada 1963 roku Kwintet Komedy wystąpił w Filharmonii Bałtyckiej w Gdańsku Wrzeszczu.
W styczniu 1963 roku miejsce miała premiera poematu Yanisa Ritsosa SONATA KSIĘZYCOWA z muzyką Krzysztofa Komedy z okazji piątej rocznicy koncertów jazzowych w Filharmonii Narodowej.
Yanis Ritsos był greckim poetą, który napisał swój tom poezji Sonata Księżycowa w 1956 roku. (AI)
Przedstawienie w Filharmonii Narodowej było widowiskiem muzyczno-poetyckim (melodramatem), w którym jazzowa muzyka Komedy stanowiła tło dla recytacji tekstu w języku polskim. (AI)
Recytacja odbywała się w języku polskim (przekład poematu był wówczas znany w Polsce, m.in. dzięki zainteresowaniu nim przez kręgi artystyczne). (AI)
Wydarzenie to było częścią szerszego nurtu, w którym Komeda, uznawany za „poetę jazzu”, łączył nowoczesny jazz z klasycznymi formami i literaturą. (AI na podstawie: Uniwersytet Rzeszowski).
Kompozycja ta wpisywała się w poszukiwania artystyczne Komedy, który często współpracował z ludźmi teatru i filmu, a jego muzyka miała charakter silnie ilustracyjny i nastawiony na tworzenie atmosfery. (AI na podstawie: Krzysztof Komeda – Facebook, Era Jazzu – Czas Komedy – Jazz Forum)
W marcu i kwietniu 1963. Kwintet Komedy (Jan Ptaszyn Wróblewski, Gucio Dyląg, Rune Carlson, Allan Botschinsky, Krzysztof Komeda) kilka tygodni koncertował w Skandynawii.
W październiku 1963. Krzysztof Komeda Quintet wystąpił podczas Jazz Jamboree 63.
W 1963 roku premierę miało 7 filmów z muzyką Krzysztofa Komedy
W maju 1964 roku czytelnicy miesięcznika JAZZ przyznali Krzysztofowi Komedzie tytuł PIANISTA ROKU.
W czerwcu 1963 Komeda wystąpił w Oslo i Kongsberg (Norwegia).
W październiku 1964. Kwintet Komedy wystąpił na Festiwalu Jazz Jamboree 64.
W maju 1964 roku czytelnicy miesięcznika JAZZ przyznali Krzysztofowi Komedzie tytuł PIANISTA ROKU
W 1964 roku premierę miało 6 filmów z muzyką Krzysztofa Komedy
Krzysztof Komeda Quintet – Roman II / Rzymska Dwójka
Krzysztof Komeda na nartach w Zakopanem, 1965r.
W styczniu 1965 Krzysztof Komeda przez kilka tygodni grał w jazz-klubie Montmartre w Kopenhadze z Michałem Urbaniakiem i Tomaszem Stańko oraz dwoma duńskimi muzykami, Bo Stiefem i Simonem Kopelem a także nagrywał muzykę do filmu KATTORNA.
W grudniu 1965. Kwartet Komedy podczas Jazz Jamboree 65 premierowo wykonał utwory: KATTORNA i ASTIGMATIC.
W grudniu 1965. Kwintet Komedy nagrał płytę ASTIGMATIC w Filharmonii Narodowej.
W 1965 roku premierę miało 5 filmów z muzyką Krzysztofa Komedy
Roman Dyląg, Jan Ptaszyn Wróblewski i Krzysztof Komeda, Sztokholm 1966.
W 1966 roku, Trio Komedy, w składze: Krzysztof Komeda (p), Jan -Ptaszyn Wróblewski (cl, bs), Roman Gucio Dyląg (db) grało w Szwecji, w Sztokholmie.
W październiku 1966. Kwartet Komedy wystąpił podczas Jazz Jamboree 66.
W 1966 roku Krzysztof Komeda, za honorarium otrzymane za muzykę do filmu MATNIA kupił nowe, czerwone BMW 2002 Ti LUX.
W 1965 roku premierę miało 10 filmów z muzyką Krzysztofa Komedy
1966 Krzysztof Komeda – Film Music vol 11: 1-17 Bariera 1966, 18-21 Niekochana 1965, 22-31 Pingwin 1964.
Kadr z filmu „Dance of the Vampires” z muzyką Komedy.
W 1967 roku premierę miało 6 filmów z muzyką Krzysztofa Komedy.
W 1967 roku Krzysztof Komeda nagrywał muzykę do kolejnych filmów jeżdżąc po całej Europie. Odwiedził miedzy innymi: Kopenhagę, Londyn, Brukselę, Kolonię, Baden – Baden, Berlin.
W październiku 1967 roku, Krzysztof Komeda, po raz ostatni brał udział w Festiwalu Jazz Jamboree.
17 grudnia 1967 Krzysztof Komeda poleciał do Stanów Zjednoczonych, do pracy przy filmie: „Dance of the Vampires” – „Nieustraszeni pogromcy Wampirów” Romana Polańskiego.
Film telewizyjny pochodzący z 1967 roku – półtora roku przed tragiczną i tajemniczą śmiercią Komedy w USA. Kwartet gra tutaj utwór Komeda – Requiem dla Johna Coltrane’a (znany również jako Nighttime Daytime Requiem).
Muzycy: Krzysztof Komeda (p), Tomasz Stańko (tp), Roman Dylag (b), Rune Carlsson (dr).
Krzysztof Komeda – Film Music vol 9: 00:01 Prawo i pięść 1964, 11:16 Głód, 34:08 Rondo 1966, 43:36 Sztandar 1965, 51:12 Laterna magica 1967
Roman Polański i Krzysztof Komeda podczas pracy nad filmem „Rosemary’s Baby”, Studio Paramount Pictures, wiosna 1968.
W 1968 roku premierę miały 3 filmy z muzyką Krzysztofa Komedy.
Do końca maja 1968 Krzysztof Komeda intensywnie pracował w Hollywood nad muzyką do filmu ROSEMARY’S BABY Romana Polańskiego.
12 czerwca 1968 odbyła się amerykańska premiera ROSEMARY’S BABY, a kołysanka z tego filmu, autorstwa Krzysztofa Komedy królowała na amerykańskich listach przebojów.
Pod koniec października 1968 na wieczornej przechadzce, podczas „młodzieńczej przepychanki” Krzysztof Komeda został popchnięty przez Marka Hłaskę i spadł ze skarpy, ulegając wypadkowi. Po dwóch miesiącach, 24 grudnia 1968 roku, Krzysztof Komeda bezpowrotnie utracił przytomność.
19 stycznia 1969 roku premierę miał film THE RIOT reż. Buzz Kulik z muzyką Krzysztofa Komedy.
1969 Komeda – Riot (1969) – utwór „100 Years” śpiewany przez Bill’a Medley’a
W następstwie wypadku, który miał miejsce w październiku i utraty przytomności 24 grudnia 68r., Krzysztof Komeda przez kilka tygodni przebywał w szpitalu w Los Angeles i przeszedł dwie operacje.
18 kwietnia 1969 roku nieprzytomnego Krzysztofa Komedę żona Zofia zabrała z Ameryki samolotem przez Londyn do Warszawy.
W dniu 23 kwietnia 1969 roku, po kilkudniowym pobycie w warszawskim szpitalu, Krzysztof Komeda Trzciński zmarł wieku 38 lat.
W 1969 roku Krzysztof Komeda nominowany był do nagrody Złoty Glob za muzykę do filmu ROSEMARY’S BABY.
W tym roku Krzysztof Komeda nominowany był przez National Academy of Recording Arts do nagrody Grammy w kategorii najlepszy temat instrumentalny za muzykę do filmu ROSEMARY’S BABY.