Wayne Shorter


Oprac. Ewa Kałużna, Fot. Jarek Rerych

Wayne Shorter
Fot. Jarek Rerych



25 sierpnia 2019 swoje 86. urodziny świętuje amerykański saksofonista i kompozytor jazzowy, uznawany za jednego z najwybitniejszych w historii, wieloletni współpracownik i trzon zespołu Art Blakey's Jazz Messengers i Drugiego Wielkiego Kwintetu Milesa Davisa, współtwórca słynnej grupy Weather Report,

WAYNE SHORTER

(ur. 25 sierpnia 1933).
Wiele kompozycji Shortera stało się standardami jazzowymi, a jego dorobek zyskał światowe uznanie.

Shorter zdobył 11 nagród Grammy, w tym Grammy Lifetime Achievement Award (21 nominacji).

Otrzymał także uznanie za mistrzowskie opanowanie saksofonu sopranowego, po tym, jak pod koniec lat 60. przestał koncentrować się na tenorze.

Jest corocznym zwycięzcą plebiscytu prestiżowego magazynu "Down Beat" w kategorii saksofonu, wygrywając sondaż krytyków od dziesięciu lat i ankietę czytelników - od osiemnastu lat z rzędu. "New York Times" opisał go jako "prawdopodobnie największego żyjącego twórcę i kompozytora małej grupy jazzowej, i pretendenta do tytułu największego żyjącego improwizatora".

Shorter otrzymał wszystkie najważniejsze amerykańskie nagrody jazzowe, m.in. Lifetime Achievement Award od Instytutu Jazzowego Theloniusa Monka oraz NEA Jazz Masters Award i Polar Music Prize.

Praktykuje Nichiren Buddhism i jest długoletnim członkiem buddyjskiego stowarzyszenia Soka Gakkai International.

Wayne uczęszczał do szkoły artystycznej Newark Arts High School. Jako nastolatek był zachęcany przez swojego ojca do gry na saksofonie. Jego starszy brat, Alan, został trębaczem, choć zaczynał od saksofonu sopranowego. W szkole średniej Wayne występował z Nat Phipps Band w Newark.

Po ukończeniu studiów na New York University w 1956, Wayne spędził dwa lata w armii, gdzie przez pewien czas grał z Horace'em Silverem. Po wyjściu z wojska grywał z Maynardem Fergusonem.

W młodości Shorter zyskał przydomek Mr. Gone, który później stał się tytułem jednego z albumów Weather Report. Jego wczesne inspiracje to Sonny Rollins, John Coltrane i Coleman Hawkins.

ART BLAKEY'S JAZZ MESSENGERS (1959-1963)
W 1959 Shorter dołączył do zespołu ART BLAKEY and the JAZZ MESSENGERS. Pozostał z Blakeyem przez pięć lat i został dyrektorem muzycznym grupy. W tym okresie Shorter stał się jednym z najbardziej cenionych młodych saksofonistów i zyskał międzynarodowe uznanie. Razem koncertowali w Stanach Zjednoczonych, Japonii i Europie, nagrali wiele uznanych albumów. Arthur "Art" Blakey vel Abdullah Ibn Buhaina był amerykańskim perkusistą i kompozytorem jazzowym, współtwórcą nowoczesnego, bebopowego stylu gry na perkusyjnym zestawie jazzowym. Uważany jest, obok Kenny'ego Clarke'a i Maksa Roacha, za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli amerykańskiego hard bopu. Jego styl, pełen bluesowych i funkowych inspiracji, wywarł olbrzymi wpływ, zarówno na współczesnych mu, jak i późniejszych twórców jazzowych.

W przeciągu 30 lat w zespole Blakeya grało wielu muzyków, którzy w przyszłości mieli stać się znaczącymi postaciami w świecie jazzu.

Dwie konfiguracje muzyków Jazz Messengers zasługują na szczególną uwagę - w obu, obok samego Blakeya, najważniejszą rolę odegrał Wayne Shorter.

W latach 1959-1961, wraz z Blakeyem i Shorterem, w Jazz Messengers grali Jymie Merritt (bas), Lee Morgan (trąbka) i Bobby Timmons (pianista, autor słynnego utworu "Moanin"). W 1961 Jazz Messengers stało się sekstetem - do grupy dołączył puzonista Curtis Fuller, a Freddie Hubbard (trąbka) i Cedar Walton (fortepian) zastąpili Morgana i Timmonsa.

Shorter przez cały ten okres był dyrektorem artystycznym grupy i komponował większość utworów.

Wiele z kompozycji Shortera, jak "Lester Left Town", stało się przebojami, kojarzonymi z Messengersami, i zagościło na stałe w repertuarze grupy, nawet po tym, jak Shorter opuścił już zespół



Olbrzymią popularność przyniosły też zespołowi wielokrotnie rearanżowane utwory "Moanin" B. Timmonsa


i "Along Came Betty" B. Golsona



Eksperymentalne inklinacje Shortera nieustannie pchały Jazz Messengers w stronę granic jazzu, ale on ani na chwilę nie odcinał się od bogatej bebopowej tradycji.

Album "Free for All" (1964), postrzegany jako ukłon w stronę Coltrane'a, stanowi ukoronowanie ambicji Shortera, i uważany jest zarówno za jedno z największych osiągnięć Messengersów Blakeya, jak i przykład najwyższej klasy hard bopu w ogóle



Z grupą Blakeya Shorter nagrał 23 płyty, co jest swoistym rekordem przez pięć lat współpracy.

Art Blakey and the Jazz Messengers - "No Problem" (Duke Jordan), Live in Paris 1959
Art Blakey - drums
Wayne Shorter - tenor sax
Lee Morgan - trumpet
Walter Davis Jr. - piano
Jymie Merritt - bass



Art Blakey and the Jazz Messengers - "A Night in Tunisia", Live 1960
Art Blakey - drums
Wayne Shorter - tenor sax
Lee Morgan - trumpet
Bobby Timmons - piano
Jymie Merritt - bass


Art Blakey and the Jazz Messengers - "Moanin", Live in Tokyo 1961
Art Blakey - drums
Wayne Shorter - tenor sax
Lee Morgan - trumpet
Bobby Timmons - piano
Jymie Merritt - bass


MILES DAVIS' SECOND GREAT QUINTET (1964-1970)
Od 1964 Shorter współpracował z Milesem Davisem. Davis przekonał Shortera do opuszczenia Blakeya i dołączenia do jego kwintetu, wraz z Herbie'em Hancockiem, Ronem Carterem i Tonym Williamsem. DRUGI WIELKI KWINTET MILESA DAVISA (dla odróżnienia od pierwszego, z Coltrane'em), jest uznawany za jedną z najbardziej wpływowych grup w historii jazzu, a główną zasługą są kompozycje Wayne'a Shortera, jak "Prince of Darkness"

"E.S.P."

"Footprints"

"Sanctuary"

czy "Nefertiti"



Do czasu albumu "E.S.P." (1965) Drugi Wielki Kwintet Milesa Davisa, ostatni z jego zespołów akustycznych, składał się z Wayne’a Shortera (saksofon), Herbie'ego Hancocka (fortepian), Rona Cartera (bas) i Tony’ego Williamsa (perkusja). Dwunocny występ grupy w Chicago pod koniec 1965 uchwycony został na, składającym się z 8 płyt, zestawie "The Complete Live at The Plugged Nickel 1965" wydanym dopiero w 1995


W przeciwieństwie do większości nagrań studyjnych grupy, koncert na żywo wciąż ukazywał zespół jako grający głównie standardy i melodie bebop, aczkolwiek z większą swobodą niż w latach poprzednich.
Po tym nastąpił szereg nagrań studyjnych - "Miles Smiles" (1966), "Sorcerer" (1967), "Nefertiti" (1967), "Miles in the Sky" (1968) i "Filles de Kilimanjaro" (1968), "In a Silent Way" (1969)


oraz "Bitches Brew (1969)


Podejście kwintetu do improwizacji stało się znane jako "time no changes" (ang. czas bez zmian) lub "freebop", jako że, podczas gdy utrzymali miarowy rytm, porzucili podejście zmiennoakordowe bebopu na rzecz podejścia modalnego. Sekcja rytmiczna stała się bardziej luźna, będąc w stanie zmieniać tempo rozkładu metrycznego.

Aż do "Nefertiti" (1967) nagrania studyjne kwintetu składały się w głównej mierze z oryginałów Wayne’a Shortera i, w mniejszym stopniu, innych sidemanów.

Od 1967 grupa zaczęła praktykować rzadki zwyczaj grania swoich koncertów na żywo, jako nieprzerwanego ciągu kompozycji, gdzie każdy utwór płynnie przechodził w kolejny, i jedynie zmiany melodii stanowiły jakikolwiek znak demarkacyjny. Zespoły Davisa kontynuowały granie w ten sposób aż do 1975.

"Miles in the Sky" i "Filles de Kilimanjaro", na których wprowadzone zostały nieśmiało na części utworów gitara basowa, fortepian elektryczny i gitara, wyraźnie wskazywały na następujący w dorobku Davisa etap fusion. Davis rozpoczął także eksperymentować na tych nagraniach z podejściem, zorientowanym bardziej rockowo. Do czasu nagrania drugiej części "Filles de Kilimanjaro", Dave Holland i Chick Corea zastąpili Cartera i Hancocka w zespole.

Shorter w ciągu pięciu lat współpracy pojawił się na 19 albumach Milesa Davisa, dostarczając na wielu z nich ponad połowę materiału muzycznego.

Miles Davis' Second Great Quintet - "Footprints", Live in Stockholm, Sweden 1967
Miles Davis - trumpet
Wayne Shorter - sax
Herbie Hancock - piano
Ron Carter - bass
Tony Williams - drums


Miles Davis Quintet - "Directions" Live in Rome 1969
Miles Davis - trumpet
Wayne Shorter - tenor sax
Dave Holland - bass
Chic Corea - electric piano
Jack De Johnette - drums


Miles Davis - Live in Antibes, France 1969
Miles Davis - trumpet
Wayne Shorter - tenor sax
Dave Holland - bass
Chic Corea - electric piano
Jack De Johnette - drums


Wayne pozostał w zespole Milesa do rozpadu kwintetu. Ostatnie koncerty i nagrania studyjne z Davisem miały miejsce w 1970. Do 1968 Shorter grał wyłącznie na saksofonie tenorowym. Ostatnim albumem Davisa, na którym Shorter grał na tenorze, był "Filles de Kilimanjaro" (1968)


W 1969 Wayne grał już na saksofonie sopranowym, na "In a Silent Way" Davisa


oraz na własnej, dwunastej autorskiej płycie, "Super Nova", nagranej w 1969


Progresja Davisa od freebopu (lub postbopu) jego Drugiego Wielkiego Kwintetu do poważnego, rytmicznego świata fusion, była znacznie mniej raptowna niż wydawało się początkowo, gdy po "Filles de Kilimanjaro" pojawiło się "In a Silent Way". Źródła inspiracji Milesa, często powiązane z gustami jego przyszłej żony, Betty Mabry, stanowiły takie gatunki późnych lat 60., jak acid i funk, oraz legendy rocka - Sly and the Family Stone, James Brown czy Jimi Hendrix.

Trochę później, najbardziej zauważalnie na "On the Corner" z 1972, ewidentny stał się wpływ Karlheinza Stockhausena.

Te zmiany wymagały od Davisa i jego zespołu adaptacji do nowoczesnych, elektrycznych instrumentów, zarówno przy występach na żywo, jak i gry w studio.

Do czasu, gdy "In a Silent Way" zostało nagrane w lutym 1969, Davis powiększył swój standardowy kwintet o dodatkowych graczy. Do zespołu zostali wciągnięci Herbie Hancock i Joe Zawinul, by wspomagać Chicka Coreę na klawiszach elektrycznych, a młody gitarzysta John McLaughlin wystąpił wówczas z Davisem po raz pierwszy.

W tym czasie Wayne Shorter grał już dodatkowo na saksofonie sopranowym.

Po nagraniu "In a Silent Way" z zespołu Davisa odszedł Tony Williams, by założyć własną grupę Lifetime. Został on zastąpiony przez Jacka DeJohnette’a.

Sześć miesięcy później jeszcze większy zespół muzyków, z Jackiem DeJohnette’em, Airto Moreirą i Bennie'em Maupinem w składzie, nagrał "Bitches Brew"


Owe dwa nagrania zostały uznane za pierwszą, w pełni udaną fuzję jazzu z muzyką rockową, i stanowiły podstawę dla rozwoju gatunku, który stał się znany jako fusion. Oba nagrania, zwłaszcza "Bitches Brew", stały się wielkimi bestsellerami Davisa.

Począwszy od "Bitches Brew" albumy Davisa zaczęły zawierać dzieła sztuki, w znacznie większej mierze zgodne z ruchami psychodelicznymi i black power, niż z twórczością, obecną na jego wcześniejszych nagraniach. Dokonał znaczących cięć w swoim zwyczajowym honorarium koncertowym, by móc grać przed grupami rockowymi.

Kilka albumów koncertowych zostało nagrane we wczesnych latach 70., m.in. "Live at the Fillmore East (March 7, 1970): It's About that Time" z marca 1970. Był to ostatni występ na żywo Wayne'a Shortera w zespole Davisa, był symbolicznym zamknięciem ważnego okresu w ich karierze. Później spotykali się od czasu do czasu w studiu i na festiwalach, ale były to jedynie jednorazowe wydarzenia -
Miles Davis - Fillmore East, New York City, March 7, 1970, It's About that Time - 1st Concert


Miles Davis - Fillmore East, New York City, March 7, 1970, It's About that Time - 2nd Concert


Herbie Hancock powiedział o kadencji Wayne'a Shortera w Drugim Wielkim Kwintecie Davisa: "Mistrzowskim twórcą dla mnie w tej grupie był Wayne Shorter. Nadal jest mistrzem. Wayne był jedną z niewielu osób, które wniosły do zespołu Milesa muzykę, która nie uległa zmianom".

Davis powiedział: "Wayne jest prawdziwym kompozytorem. Pisze partytury, pisze partie dla wszystkich tak, jak chce, by zabrzmiały. Wayne wzbudził także swoistą ciekawość, związaną z pracą nad regułami muzycznymi. Jeśli reguły nie działały, to je łamał, ale z muzycznym wyczuciem. Rozumiał, że wolność w muzyce - to umiejętność poznania zasad, by dopasować je do własnego gustu i satysfakcji".

Ian Carr, muzyk i autor "Rough Guide", twierdzi, że, "dołączywszy do Davisa, Shorter znalazł swój własny głos jako muzyk i kompozytor. Twarde, bezpośrednie rytmy w zespole Blakeya uwydatniły muskularność gry tenoru Shortera, ale większa swoboda sekcji rytmicznej Davisa pozwoliła mu odkryć nowe, emocjonalne i techniczne, możliwości".

WEATHER REPORT (1971-1986)
W 1970 Wayne Shorter i Joe Zawinul utworzyli grupę fusion jazzową WEATHER REPORT.

Grupa powstała z inicjatywy muzyków Drugiego Wielkiego Kwintetu Milesa Davisa. Stałe jądro Weather Report stanowił duet Joe Zawinul (fortepian) / Wayne Shorter (saksofon). Członkami, zakładającymi zespół, oprócz Zawinula i Shortera, byli Miroslav Vitouš (gitara basowa), Alphonse Mouzon (perkusja) oraz Airto Moreira (instrumenty perkusyjne). Początkowo grupa była formacją rytmiczną, co stało się później kanonem muzyki fusion. W 1976 do zespołu dołączył basista Jaco Pastorius. Muzyka, wykonywana przez grupę, stała się bardziej melodyjna, i zdobyła masowy rynek.

Najbardziej znany utwór zespołu Weather Report to "Birdland" z albumu "Heavy Weather" z 1977


Weather Report - Live in Offenbach, Germany, Full Performance 1978
Joe Zawinul - keyboards
Wayne Shorter - tenor and soprano saxophone
Jaco Pastorius - electric bass
Peter Erkskine - drums


Po odejściu Vitouša w 1973, Shorter i Zawinul prowadzili grupę aż do jej rozpadu pod koniec 1985. Zespół dokonał nagrań 15 albumów, w różnych stylach - jazz, funk, bebop, latynoski jazz, muzyka etniczna, fusion.

The V.S.O.P. QUINTET
Pod koniec lat 70. i na początku 80. Shorter podróżował z kwintetem V.S.O.P. Ta grupa odrodziła kwintet Davisa z lat 60. Kwintet jazzowy tworzyli Herbie Hancock (fortepian, klawiatury, syntezatory i wokal), Wayne Shorter (saksofon tenorowy i saksofon sopranowy), Ron Carter (bas), Tony Williams (perkusja) i Freddie Hubbard (trąbka i flugelhorn). Hancock, Shorter, Carter i Williams byli wcześniej członkami kwintetu Milesa Davisa. V.S.O.P. był zasadniczo zespołem na żywo, wyprodukował tylko jeden album studyjny - "Five Stars" w 1979


i cztery albumy koncertowe: "The Quintet" 1977, "Tempest in the Colosseum" 1977, "Live Under the Sky" 1979 i "Live Under the Sky, No. 2" 2002.

Nazwa V.S.O.P. (Very Superior Old Pale) pochodzi od gatunku koniaku; oznacza co najmniej 4 lata leżakowania, i - domyślnie - wysoką jakość trunku.

V.S.O.P. - "So What" Live 1984
Herbie Hancock - piano
Wayne Shorter - saxophone
Ron Carter - bass
Wallace Roney - trumpet
Tony Williams - drums


Herbie Hancock kontynuował działalność zespołu, pod nazwą V.S.O.P. II, ale już bez Wayne'a Shortera.
WŁASNE NAGRANIA W RÓŻNYCH SKŁADACH
Równolegle z grą w kwintecie Davisa, Shorter nagrywał albumy z niemal wyłącznie własnymi kompozycjami, w różnorodnych składach - z kwartetami, sekstetami i większymi grupami.

Jego pierwszy autorski album, "Introducing Wayne Shorter" (inne tytuły: "Blues a la Carte" i "Shorter Moments") z 1960, został nagrany w kwintecie:
Wayne Shorter - tenor saxophone
Lee Morgan - trumpet
Wynton Kelly - piano
Paul Chambers - double bass
Jimmy Cobb - drums


W 1960 Shorter nagrał drugi autorski album, "Second Genesis", ale został on wydany dopiero w 1974. Na tym albumie wystąpił kwartet, m.in. z Artem Blakeyem na perkusji


Trzecia płyta, "Wayning Moments", ukazała się w 1962. Wystąpił na niej ponownie kwintet:
Wayne Shorter - tenor saxophone
Freddie Hubbard - trumpet
Eddie Higgins - piano
Jymie Merritt - bass
Marshall Thompson - drums

https://www.youtube.com/watch?v=gf3csh23zbM
Dziewiąty album, "The All Seeing Eye", z 1966, Shorter nagrał z oktetem:
Wayne Shorter - tenor saxophone
Freddie Hubbard - trumpet, flugelhorn
Grachan Moncur III - trombone
James Spaulding - alto saxophone
Herbie Hancock - piano
Ron Carter - bass
Joe Chambers - drums
Alan Shorter - flugelhorn


Z kolei na "Adam's Apple" z 1967 Shorter powrócił do kwartetu:
Wayne Shorter - tenor saxophone
Herbie Hancock - piano
Reggie Workman - bass
Joe Chambers - drums

https://www.youtube.com/watch?v=1PKEkiFCoEI
Potem nastąpił kolejny sekstet, na albumie "Schizophrenia" z 1969:
Wayne Shorter - tenor saxophone
Curtis Fuller - trombone
James Spaulding - flute, alto saxophone
Herbie Hancock - piano
Ron Carter - bass
Joe Chambers - drums


Na, pochodzącym z 1975, "Native Dancer", pojawił się nonet:
Wayne Shorter - soprano and tenor saxophone
Milton Nascimento - guitar, vocals
David Amaro - guitar
Jay Graydon - guitar
Herbie Hancock - piano, keyboards
Wagner Tiso - organ, piano
Dave McDaniel - bass
Roberto Silva - drums
Airto Moreira - percussion


WSPÓŁPRACA
Shorter pojawił się, wraz z dawnymi kolegami z grupy Davisa, na podwójnej płycie Carlosa Santany "The Swing of Delight", na którą skomponował większość utworów


Po opuszczeniu Weather Report, Shorter kontynuował nagrywanie i prowadził grupy fusion, w tym trasę koncertową w 1988 z Carlosem Santaną, który pojawił się na ostatniej płycie Weather Report, "This Is This".
Carlos Santana & Wayne Shorter - "Europa", Live at Montreux Jazz Festival, 1988
Carlos Santana - guitar
Wayne Shorter - saxophone
Patrice Rushen, Chester D. Thompson - keyboards
Leon "Ndugu" Chancler - drums
Armando Peraza - congas
José Chepito Areas - timbales


Shorter utrzymywał także ścisłą współpracę z Herbie'em Hancockiem. Wliczając działalność V.S.O.P., muzycy wspólnie nagrali 14 albumów.
Album "A Tribute to Miles" (1994), nagrany z Tonym Williamsem, Ronem Carterem i Wallace'em Roneyem, w hołdzie dla Davisa trzy lata po jego śmierci. Czterech muzyków na płycie stanowiło dawniej skład Drugiego Wielkiego Kwintetu Milesa Davisa. Płyta otrzymała Grammy w kategorii Best Jazz Instrumental Performance, Individual or Group


Shorter ponownie pracował z Hancockiem w 1997, na niemalże kultowym albumie "1+1", który obaj muzycy sami wyprodukowali


Utwór "Aung San Suu Kyi" z albumu "1 + 1", nazwany od birmańskiej aktywistki prodemokratycznej, zdobył Grammy dla Hancocka i Shortera -
Herbie Hancock & Wayne Shorter - "Aung San Suu Kyi" at Jazz Baltica, Live 2004
Herbie Hancock - piano
Wayne Shorter - saxophone
Dave Holland - bass
Omar Hakim - drums


Kolejne wspólne albumy Hancocka i Shortera to "Gershwin's World" 1998, "Future2Future" 2001, "River: The Joni Letters" 2007 oraz "The Imagine Project" 2010. Na tym ostatnim pojawili się także m.in. Manu Katché, Chaka Khan, Anoushka Shankar, India Arie, Jeff Beck, Marcus Miller, Seal, Pink, John Legend czy Dave Matthews


Od 1977 do 2002 Shorter wystąpił na dziesięciu albumach studyjnych Joni Mitchell, zdobywając w ten sposób coraz szerszą publiczność dla Joni -
"Both Sides Now" - Joni Mitchell with Wayne Shorter and Herbie Hancock, album 2000


OSTATNIE LATA
W 1995 Shorter wydał album "High Life" - swoje pierwsze solowe nagranie od siedmiu lat. To był także jego debiut jako lidera w wytwórni Verve Records. Skomponował wszystkie utwory na płytę. Na tym albumie Shorter zagrał na trzech rodzajach saksofonów - tenorowym, altowym i sopranowym, a towarzyszyli mu:
David Gilmore - electric guitar
Marcus Miller - bass guitar, bass clarinet
Airto Moreira - percussion
Lenny Castro - percussion
Rachel Z - piano, synthesizers
Will Calhoun - drums.
Płyta otrzymała Grammy w 1997


W 2000 Shorter stworzył pierwszą stałą grupę akustyczną pod swoim nazwiskiem - THE WAYNE SHORTER QUARTET, z pianistą Danilo Perézem, basistą Johnem Patituccim i perkusistą Brianem Blade'em. Kwartet zyskał wielkie uznanie, szczególnie za siłę saksofonu tenorowego Shortera.
Wydali trzy albumy live - "Footprints Live!" (2002)


"Beyond the Sound Barrier" (2005)


i "Without a Net" (2013)


W 2013 reżyser Guido Lukoschek nakręcił film biograficzny "Jazzlegende Wayne Shorter. The Language of the Unknown". W filmie, poza Shorterem, pojawiają się Brian Blade, John Patitucci, Danilo Perez, Carolina Shorter oraz Herbie Hancock


W 2015 producent i reżyser, Dorsay Alavi, rozpoczął kręcenie filmu dokumentalnego o życiu Wayne'a Shortera "Wayne Shorter: Zero Gravity". Film wszedł na ekrany w 2016. W filmie wystapili także Bill Cosby, Carlos Santana, Herbie Hancock, Esperanza Spalding, Marcus Miller, Ron Carter, Sonny Rollins
https://www.filmweb.pl/…/Wayne+Shorter%3A+Zero+Gravity-2016…
Kolejna wersja filmu ukazała się 6 maja 2019
https://www.imdb.com/title/tt2903346/

W 2016 ogłoszono, że Wayne Shorter, Carlos Santana, Marcus Miller i Herbie Hancock rozpoczynają trasę koncertową "Mega Nova". W supergrupie znalazła się również perkusistka Cindy Blackman Santana, żona Carlosa Santany. Ich pierwszy wspólny występ odbył się 24 sierpnia 2016 w Hollywood Bowl


Najnowszy album Wayne'a Shortera to potrójny 3LP "Emanon" z 2018, nagrany z Wayne Shorter Quartet oraz Orpheus Chamber Orchestra, i nagrodzony Grammy 2019 -
Wayne Shorter - tenor saxophone, soprano saxophone
Danilo Pérez - piano
John Patitucci - bass
Brian Blade - drums
with Orpheus Chamber Orchestra


Dyskografia Wayne'a Shortera.
Shorter wydał 26 albumów jako lider, 23 z Artem Blakeyem, 19 z Milesem Davisem, 16 z Weather Report, 14 z V.S.O.P. i Herbie'em Hancockiem, 10 z Joni Mitchell, 5 z Lee Morganem, 3 z Freddie'em Hubbardem oraz 25 z innymi muzykami. Razem ma na koncie ponad 140 płyt
https://en.wikipedia.org/wiki/Wayne_Shorter_discography
Niestety, stan zdrowia Wayne'a Shortera nie jest ostatnio najlepszy. Już w 2017, podczas Heineken Jazzaldia w Hiszpanii, występował, siedząc na krześle.

Nagrodę Kennedy Center Honor 2018 odebrał na wózku inwalidzkim
https://www.youtube.com/watch?v=74aXjY4aSq8
podobnie, jak Grammy 2019, za album "Emanon"


Posłuchajmy:
Art Blakey and the Jazz Messengers - Live in Tokyo, Full Performance 1961
Art Blakey - drums
Wayne Shorter - tenor sax
Lee Morgan - trumpet
Bobby Timmons - piano
Jymie Merritt - bass


Art Blakey and the Jazz Messengers - "Moanin" Live 1962
Art Blakey - drums
Wayne Shorter - tenor saxophone
Reggie Workman - bass
Cedar Walton - piano
Curtis Fuller - trombone
Freddie Hubbard - trumpet


Art Blakey and the Jazz Messengers - Live 1963
Art Blakey - drums
Wayne Shorter - tenor saxophone
Reggie Workman - bass
Cedar Walton - piano
Curtis Fuller - trombone
Freddie Hubbard - trumpet


Art Blakey and the Jazz Messengers - "Caravan", Live 1963
Art Blakey - drums
Wayne Shorter - tenor saxophone
Curtis Fuller - trombone
Freddy Hubbard - trumped
Jymie Merritt - bass
Cedar Walton - piano


Art Blakey and the Jazz Messengers - Live at Olympia, Full Performance 1963
Art Blakey - drums
Wayne Shorter - tenor sax
Reggie Workman - bass
Cedar Walton - piano
Curtis Fuller- trombone
Freddie Hubbard - trumpet


Miles Davis' Second Great Quintet at Teatro dell'Arte, Milan, Italy, Full Performance Live 1964
Miles Davis - trumpet
Wayne Shorter - saxophone
Herbie Hancock - piano
Ron Carter - bass
Tony Williams - drums


Miles Davis Second Great Quintet - Live in Germany 1967
Miles Davis - trumpet
Wayne Shorter - saxophone
Herbie Hancock - piano
Ron Carter - bass
Tony Williams - drums


Miles Davis' Second Great Quintet - "Agitation", Live in Stockholm, Sweden 1967
Miles Davis - trumpet
Wayne Shorter - saxophone
Herbie Hancock - piano
Ron Carter - bass
Tony Williams - drums


Weather Report - Montreux, Live Performance 1976, Part 1
Wayne Shorter - saxophone
Joe Zawinul - keyboards
Jaco Pastorius - bass guitar
Manolo Badrena - congas, percussion
Alex Acuña - drums


Weather Report - "Birdland", Live in Offenbach, Germany 1978
Wayne Shorter - tenor and soprano saxophone
Joe Zawinul - keyboards
Jaco Pastorius - electric bass
Peter Erkskine - drums


Weather Report - Live in Cologne, Full Performance 1983
Wayne Shorter - tenor saxophone, soprano saxophone
Joe Zawinul - keyboards, vocoder
Omar Hakim - drums
Victor Bailey - electric bass
Jose Rossy - percussion


Carlos Santana & Wayne Shorter - "Spiritual", Live at Montreux Jazz Festival, 1988
Carlos Santana - guitar
Wayne Shorter - saxophone
Patrice Rushen, Chester D. Thompson - keyboards
Leon "Ndugu" Chancler - drums
Armando Peraza - congas
José Chepito Areas - timbales


Art Blakey's Jazz Messengers - Live 1989
Art Blakey - drums, piano, vocals
Wayne Shorter, Benny Golson, Javon Jackson - tenor sax
Donald Harrison, Jackie McLean - alto sax
Terence Blanchard, Freddie Hubbard, Brian Lynch - trumpet
Frank Lacy, Curtis Fuller - trombone
Michele Hendricks - vocals
Walter Davis Jr., Geoffrey Keezer - piano
Essiet Essiet, Buster Williams - bass
Roy Haynes - drums


Tribute to Miles - Klaviersommer, Munich, Live 1995
Herbie Hancock - piano, calliope
Wayne Shorter - saxophone
Wallace Roney - trumpet
Ron Carter - bass
Tony Williams - drums


Wayne Shorter Quartet - "Aung San Suu Kyi" Live at the Montreal Jazz Festival 2003
Wayne Shorter - sax
Danilo Pérez - piano
John Patitucci - bass
Brian Blade - drums


Herbie Hancock & Wayne Shorter - "Aung San Suu Kyi", Jazz Baltica, Live 2004
Wayne Shorter - saxophone
Herbie Hancock - piano
Dave Holland - saxophone
Omar Hakim - drums


Herbie Hancock & Wayne Shorter at Newport Jazz Festival, Live Full Concert 2014
Herbie Hancock - piano
Wayne Shorter - saxophone
Dave Holland - saxophone
Brian Blade - drums


Wayne Shorter Quartet - Heineken Jazzaldia, San Sebastián, Spain, Live Full Concert 2017
Wayne Shorter - sax
Danilo Pérez - piano
John Patitucci - bass
Brian Blade - drums


HAPPY 86th BIRTHDAY to WAYNE SHORTER !!!