Wspomnienie w pierwszą rocznicę śmierci Arethy Franklin


Oprac. Ewa Kałużna, fot. Philadephia Magazine

Aretha Franklin
Fot. Philadephia Magazine


Rok temu, 16 sierpnia 2018, odeszła w wieku 76 lat Królowa Soulu,

ARETHA FRANKLIN

(ur. 25 marca 1942, zm. 16 sierpnia 2018).
The Queen of Soul, afroamerykańska piosenkarka soulowa i bluesowa.

Zajmuje pierwsze miejsce w zestawieniu 100 najlepszych wokalistów wszech czasów magazynu "Rolling Stone". Swym głębokim, ciepłym głosem i zdolnością interpretacji zwiększyła popularność gatunku soul. Śpiewała też w innych stylach, począwszy od tanecznego popu, poprzez blues, gospel, do jazzu.

Mając zaledwie 14 lat zaczęła nagrywać piosenki w profesjonalnym studiu. W wieku 19 lat podpisała swój pierwszy kontrakt.
W 1967 wydała płytę "I Never Loved A Man The Way I Love You", która okazała się przełomem w jej karierze. Promowana była wielkim hitem "Respect", uhonorowanym dwiema Grammy





Utwór opowiada o kobiecie, która domaga się od swojego mężczyzny szacunku. Piosenka "Respect" ma numer 5. na liście 500 najwspanialszych utworów wszech czasów magazynu "Rolling Stone".

Po sukcesie płyty "I Never Loved A Man The Way I Love You", piosenkarka jeszcze w tym samym roku wydała kolejny krążek - "Aretha Arrives". Otwierała go jej wersja przeboju The Rolling Stones "(I Cant Get No) Satisfaction"



W styczniu 1968 ukazała się następna płyta - "Lady Soul". Pochodził z niej m.in. singel "(You Make Me Feel Like) A Natural Woman", który poważnie zamieszał na listach przebojów



W ciągu zaledwie kilku lat udało się jej zdobyć miano Królowej Soulu. Jej kolejne albumy sprzedawały się bardzo dobrze, fani piosenkarki nie mogli narzekać na brak znakomitych hitów. Jednym z nich był, wydany w 1973, "Until You Come Back to Me (That's What I'm Gonna Do)"



Artystka chwilowo straciła na popularności dopiero w drugiej połowie lat 70., co było spowodowane przede wszystkim rozpowszechniającą się modą na muzykę disco. Postanowiła skupić się wówczas na muzyce gospel, jednak nie odnosiła znaczących sukcesów aż do 1998. Pojawił się wówczas jej album "A Rose Is Still A Rose", który przeważył szalę na korzyść Arethy



Niewiele wiadomo o życiu prywatnym Królowej Soulu. Miała trudne dzieciństwo. W dorosłym życiu dwukrotnie rozwodziła się. Ma czterech synów, dwóch z nich urodziła będąc nastolatką - miała zaledwie 13 i 15 lat. Była matka chrzestną Whitney Houston.

W 2010 u artystki zdiagnozowano nieoperacyjnego raka trzustki. Przeszła jednak operację i nigdy nie potwierdziła, że choruje na raka, choć miała do tego genetyczne predyspozycje - trójka jej rodzeństwa zmarła na raka.Przez wiele lat zmagała się z nadwagą i alkoholizmem. Piosenkarka uważała, że te problemy wynikały z powodu rzucenia po 25 latach palenia papierosów oraz powracającej depresji.

W 2015 ukazała się książka autorstwa Davida Ritza "Respect. Życie Arethy Franklin" - monumentalna biografia Arethy Franklin, stworzona przez jednego z najbardziej znanych biografów świata muzyki. David Ritz przygotowywał się do napisania tej książki przez 40 lat. Prowadził długie rozmowy z gwiazdą, jej rodzeństwem i współpracownikami. Dzięki temu powstała jedyna pełna, a przede wszystkim odbrązowiona opowieść o Królowej Soulu. Za maską diwy XX wieku dostrzegamy opuszczoną córkę, nastoletnią matkę, kobietę zmagającą się z uzależnieniami i zmianami nastroju oraz piosenkarkę ponad wszystko pragnącą sławy, raz za razem uparcie i mimo kłopotów odnajdującą drogę do zwycięstwa. Magazyn "Rolling Stone" uznał to wydawnictwo za jedną z najlepszych książek muzycznych w dziejach.

Aretha Franklin została uhonorowana przez magazyn "Rolling Stone" mianem Najwybitniejszej Piosenkarki Wszech Czasów. Zdobyła łącznie 20 nagród Grammy, w tym dwie honorowe - za całokształt twórczości. Była też pierwszą kobietą, która została umieszczona w słynnym Rock and Roll Hall of Fame. 20 jej przebojów to numery jeden na liście Billboard R&B Singles Chart.

W 2005 została odznaczona Prezydenckim Medalem Wolności - najwyższym cywilnym odznaczeniem Stanów Zjednoczonych.

Po raz ostatni pojawiła się na scenie w listopadzie 2017, występując dla fundacji Eltona Johna. Była wówczas przeraźliwie chuda. Ogłosiła, że kończy karierę.

W marcu 2018 odwołano wszystkie koncerty Arethy z powodu pogorszenia się jej stanu zdrowia. Miała wystąpić z okazji swoich urodzin w Newark w stanie New Jersey, a także w kwietniu na New Orleans Jazz and Heritage Festival. Gwiazda nie pojawiła się na tym festiwalu.

- Aretha Franklin otrzymała od lekarza zakaz koncertowania i polecenie wypoczynku przez co najmniej dwa miesiące - napisał w oświadczeniu menadżer artystki. - Aretha Franklin jest głęboko rozczarowana, że nie będzie mogła wystąpić na New Orleans Jazz & Heritage Festival.

W kwietniu 2018 Aretha Franklin zapowiedziała nowy album, ktory miałby ukazać się we wrześniu 2018 i byłby wyprodukowany przez Stevie'ego Wondera



Aretha Franklin zmarła 16 sierpnia 2018 w swoim domu w Detroit, na raka trzustki. Rodzina gwiazdy przekazała oświadczenie: "Dzień śmierci Franklin to jeden z najmroczniejszych dni w naszym życiu. Nie potrafimy znaleźć słów, by wyrazić swój żal. Straciliśmy ostoję i głowę naszej rodziny".
R.I.P. [*]

Dyskografia Arethy Franklin:
https://en.wikipedia.org/wiki/Aretha_Franklin_discography

Ostatnie płyty to "Aretha Franklin Sings The Great Diva Classics" z 2014



oraz "A Brand New Me" z 2017, zawierająca znane utwory Arethy, nagrane w nowych aranżacjach, z orkiestrą symfoniczną



Posłuchajmy:
"Chain of Fools" Live



"(Sweet, Sweet Baby) Since You've Been Gone"



"I Say A Little Prayer" Live



"(You Make Me Feel Like) A Natural Woman" Live



"(You Make Me Feel Like) A Natural Woman" Live at Kennedy Centre 2015



"Respect" Live 2008

https://www.youtube.com/watch?v=ZarHqgIMiGQ

"I Dreamed a Dream" Live



"Think" Official



Mariah Carey & Aretha Franklin - "Chain of Fools" Live 2009



"I Never Loved A Man (The Way I Love You)" Live 2014