John Lennon

Oprac. Ewa Kałużna, Fot. z lat 1958-1980 (Pinterest).

John Lennon, 1969

80 lat temu urodził się brytyjski muzyk, wokalista, kompozytor, autor tekstów, aktywista na rzecz pokoju na świecie, jeden ze słynnej czwórki The Beatles,

JOHN LENNON
(właśc. John Winston Ono Lennon, ur. 9 października 1940, zm. 8 grudnia 1980).

John Lennon pełnił przez większą część historii zespołu The Beatles rolę lidera. Wspólnie z Paulem McCartneyem stworzył znaczącą większość repertuaru. Był to najsłynniejszy duet pisarsko-kompozytorski.

Lennon charakteryzował się buntowniczym charakterem i cierpkim dowcipem w swojej muzyce, pisaniu tekstów, rysunkach, filmach i wywiadach.

Począwszy od „All You Need Is Love” z 1967, jego piosenki zostały przyjęte jako hymny ruchu antywojennego i szerszej kontrkultury.
Magazyn „Rolling Stone” umieścił go na 5. miejscu wśród największych piosenkarzy wszech czasów (za Samem Cooke, Elvisem Presleyem, Rayem Charlesem oraz Arethą Franklin), a także na 38. miejscu, jako solistę na liście 100 największych artystów wszech czasów.

Lennon został dwukrotnie wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame – jako członek The Beatles w 1988 i jako artysta solowy w 1994.

DZIECIŃSTWO

John Lennon urodził się w Liverpoolu, w rodzinie wędrownego kupca na

Cynthia & John, 1959

statkach, z pochodzenia Irlandczyka. Ojciec Johna, Alfred, rzadko bywał w domu, choć płacił regularnie na syna, aż do lutego 1944, kiedy to przestały przychodzić czeki od niego. Gdy w końcu odezwał sie po pół roku, matka Johna, Julia, była już w ciąży z innym mężczyzną i zakazała Alfredowi powrotu na łono rodziny.
Julia oddała wówczas Johna pod opiekę swojej siostrze, Mimi.
W lipcu 1946 ojciec Lennona odwiedził ich i zabrał syna do Blackpool, zamierzając potajemnie wyemigrować wraz z nim do Nowej Zelandii. Julia podążyła za nimi, razem z jej ówczesnym partnerem. Po zaciekłej kłótni, ojciec zmusił pięciolatka do wyboru między rodzicami. Lennon dwukrotnie wybrał ojca, ale kiedy matka odchodziła, zaczął płakać i pobiegł za nią.
Minęło 20 lat, zanim John ponownie skontaktował się z ojcem.
Julia nie radziła sobie z wychowywaniem syna, więc ostatecznie zajęło się nim wujostwo – siostra matki, Mimi, i jej mąż George Toogood Smith, którzy nie mieli własnych dzieci. George był mleczarzem z własną farmą. To on kupił Johnowi pierwsze organki.

John Lennon, 1964

Julia często odwiedzała syna, on również odwiedzał ją w jej domu, gdzie puszczała mu płyty Elvisa Presleya i nauczyła go gry na banjo.
Po latach, Lennon tłumaczył swoją buntowniczą naturę nieudanym dzieciństwem, spędzonym bez poczucia bliskości rodziców. Pisał: „Mogę śmiało powiedzieć: rodzice nie są bogami. Wiem to, ponieważ nie mieszkałem z moimi”.

WCZESNA TWÓRCZOŚĆ

John miał 14 lat, gdy wujek George zmarł z powodu krwotoku z wątroby.
W 1956 Julia kupiła Johnowi pierwszą gitarę. Miała być ona przez niego używana tylko w domu matki. Julia wiedziała, że jej siostra Mimi nie wspiera muzycznych aspiracji Johna. Mimi była sceptycznie nastawiona i miała nadzieję, że John szybko znudzi się muzyką. Często mówiła: „Gitara jest bardzo dobra, John, ale nigdy nie zarobisz w ten sposób na życie”.
W 1957, w przedostatnim roku nauki, John został wyrzucony z Liverpool Art College za nieodpowiednie zachowanie, zbyt słabą naukę oraz duże zaległości. To na tej uczelni poznał Stuarta Sutcliffe’a, jedynego studenta, który podzielał jego fascynacje kulturą rockową.
15 lipca 1958, kiedy Lennon miał 17 lat, jego matka została potrącona przez samochód. Zginęła na miejscu.

THE QUARRYMEN

W 1956 Lennon zafascynował się rock and rollem. Po raz pierwszy usłyszał wówczas Elvisa Presleya na płytach w domu matki.
W tym samym roku, w jego szkole powstał zespół grający skiffle. John szybko został jego liderem. Od nazwy szkoły grupa przyjęła nazwę The Quarrymen. 6 lipca 1957

Julian, Cynthia, John 1966

Lennon po raz pierwszy spotkał o dwa lata młodszego Paula McCartneya, podczas występu Quarrymen, na festynie przykościelnym. Poprosił go o dołączenie do zespołu. McCartney z kolei polecił swojego przyjaciela George’a Harrisona na głównego gitarzystę. Lennon uważał, że 14-letni wówczas Harrison jest za młody, ale w końcu zgodził się. Harrison dołączył w lutym 1958. Na pianinie grał John „Duff” Lowe, a na perkusji Colin Hanton.
W tym składzie 17 lipca 1958 The Quarrymen dokonał pierwszych nagrań dwóch utworów w Percy Philips’ Studio w Kensington – „That’ll Be the Day” Buddy’ego Holly oraz „In Spite of All the Danger”, autorstwa McCartneya i Harrisona:

John Lennon – guitar, lead vocal
George Harrison – guitar
Paul McCartney – guitar, vocal
John „Duff” Lowe – piano
Colin Hanton – drums


Yoko & John, 1969

John Lennon, 1971

John Lennon, 1972

John Lennon, 1973

John Lennon, 1975

John Lennon, 1980


The Quarrymen – „That’ll Be The Day” 1958

The Quarrymen – „In Spite of All the Danger” 1958

W grudniu 1959 dołączył kolega Lennona ze szkoły, Stuart Sutcliffe, jako basista.
Latem 1960 perkusistą został Pete Best, syn właścicielki lokalu, w którym regularnie występowali.
Skład Quarrymen na przestrzeni trzech lat zmieniał się wielokrotnie. Grali tam:
John Lennon, Paul McCartnry, George Harrison – guitar, vocal
Eric Griffiths, Ken Brown – guitar
John Charles „Duff” Lowe – piano
Rod Davis – banjo, guitar, vocal
Len Garry – tea-chest bass, guitar, vocal
Bill Smith, Nigel Walley, Ivan Vaughan – tea-chest bass
Stuart Sutcliffe – bass guitar
Colin Hanton – drums
Pete Shotton – washboard.
The Quarrymen / The Beatles 1957-1962 – Music and Photos

More Photos https://vk.com/public130549720.

POCZĄTKI THE BEATLES. HAMBURG

Zespół przyjmował kolejno nazwy Beatals, The Silver Beats, The Silver Beetles i The Silver Beatles, aż wreszcie The Beatles pod koniec 1960.
W połowie 1960 impresario, Allan Williams, załatwił im kontrakt na występy w klubach portowych w Hamburgu. Pobyt w Hamburgu trwał kilka miesięcy. Zespół grał w miejscowych lokalach.
Koncerty były coraz dłuższe i wyczerpujące. Wówczas Lennon i reszta zespołu zaczęli wspomagać się narkotykami.

BRIAN EPSTEIN

Od sylwestra 1960 grupa grała już pod szyldem The Beatles. Zespołowi udało się zawrzeć umowę na występy w Cavern Club w Liverpoolu, położonym w centrum miasta. W tym klubie, w listopadzie 1961, poznali Briana Epsteina – przyszłego menadżera zespołu, głównego twórcę ich sukcesu komercyjnego. Była to kluczowa postać w całej karierze Beatlesów.
Epstein był homoseksualistą i był pochodzenia żydowskiego. Według biografa, Philipa Normana, jednym z powodów, dla których Epstein chciał zarządzać grupą, było to, że pociągał go Lennon. Niemal natychmiast po urodzeniu się syna Johna, Juliana, Lennon w czerwcu 1963 wyjechał na wakacje do Hiszpanii z Epsteinem, co doprowadziło do spekulacji na temat ich związku. Kiedy później pytano o to, Lennon odpowiedział: „Cóż, to był prawie romans, ale nie do końca – nigdy nie został skonsumowany. Ale był to dość intensywny związek. To było moje pierwsze doświadczenie z homoseksualistą, o którym wiedziałem, kim był”.

HAMBURG PO RAZ KOLEJNY

The Beatles jeszcze dwukrotnie wyjeżdżali do Hamburga, w 1961 i 1962:
The Beatles – Live @ Star Club, Hamburg 1962

To tam poznali perkusistę Ringo Starra z grupy Rory Storm and the Hurricanes, oraz miejscową fotografkę Astrid Kirchherr, która wywarła ogromny wpływ na późniejszy wizerunek członków zespołu – była pomysłodawczynią fryzur Beatlesów i autorką ich pierwszych profesjonalnych zdjęć.
Kirchherr związała się prywatnie z Sutcliffem, który został z nią w Hamburgu, gdy reszta zespołu wróciła do Anglii.
Stuart Sutcliffe zmarł nagle 10 kwietnia 1962 na udar mózgu, na oczach Astrid.
Sutcliffe’a można usłyszeć na gitarze basowej w trzech utworach z 1960 – „Hallelujah, I Love Her So”, „You’ll Be Mine” i „Cayenne”:
The Beatles – McCartney’s House Tapes 1960
John Lennon – rhythm guitar, vocal
Paul McCartney – lead guitar, rhythm guitar, vocal
George Harrison – lead vocal
Stuart Sutcliffe – bass guitar

Po tym, jak Sutcliffe zdecydował się pozostać w Hamburgu, miejsce basisty zajął Paul McCartney.
16 sierpnia 1962 Pete’a Besta zastąpił na perkusji Ringo Starr.
Tak powstał czteroosobowy skład THE BEATLES, który pozostał niezmieniony do rozpadu grupy w 1970:
The Beatles – Live @ Cavern Club, Liverpool, August 22nd, 1962

„Some Other Guy” – Live @ Cavern Club, Liverpool, August 22nd, 1962

PIERWSZE WYDAWNICTWA

Pierwszy singiel zespołu został wydany w październiku 1962 – „Love Me Do” Official Video 1962

Debiutancki album, „Please Please Me”, nagrali 11 lutego 1963, w niecałe 10 godzin

CYNTHIA POWELL. NARODZINY JULIANA

Lennon spotkał Cynthię Powell w 1957, podczas studiów w Liverpool College of Art. Później często towarzyszyła mu w koncertach Quarrymen i podróżowała do Hamburga z dziewczyną McCartneya, by odwiedzić Johna.
Lennon był z natury zazdrosny. W końcu stał się tak zaborczy, że często przerażał Cynthię wybuchami gniewu i przemocą fizyczną. Po latach powiedział: „Dopóki nie spotkałem Yoko Ono, miałem szowinistyczny stosunek do kobiet, byłem okrutny wobec swojej kobiety, i wobec każdej kobiety. Nie potrafiłem wyrazić swoich uczuć, więc biłem. Walczyłem z mężczyznami i biłem kobiety. Dlatego teraz tak mocno walczę o pokój”.
W lipcu 1962, kiedy Lennon dowiedział się, że Cynthia jest w ciąży, postanowił, że muszą pobrać się. Para wzięła ślub 23 sierpnia 1962.
Małżeństwo zaczęło się dokładnie w momencie, gdy w Wielkiej Brytanii wystartowała Beatlemania. John występował w dniu swojego ślubu, i od tego czasu robił to prawie codziennie.
Pod naciskiem menadżera, Briana Epsteina, ukryto fakt ślubu, ze względu na możliwe reakcje fanek. Cynthia nie była więc oficjalnie obecna w życiu Lennona.
8 kwietnia 1963 urodził się syn Cynthii i Johna, Julian. Lennon był wtedy w trasie i zobaczył swojego syna dopiero trzy dni później:
The Beatles – Music and Slide Show, April 1963

The Beatles – Live in Liverpool, December 7th, 1963

https://www.youtube.com/watch?v=a2fJHLAMrYw

W ciągu kolejnych lat, John niewiele interesował się Julianem.
USA PO RAZ PIERWSZY. BRYTYJSKA INWAZJA
Po roku szaleństwa Beatlemanii w Wielkiej Brytanii i Europie, w lutym 1964 miał miejsce historyczny występ grupy w Stanach. Debiutowali 23 lutego 1964 w niezwykle popularnym programie telewizyjnym „Ed Sullivan Show”. Występ ten był przełomowy w ich międzynarodowej karierze. Zespół pobił wówczas rekord oglądalności – program śledziło ponad 73 mln Amerykanów, co stanowiło 45% ówczesnej populacji kraju.
Wydarzenie zapoczątkowało tzw. Brytyjską Inwazję.
„I Want To Hold Your Hand” – Live @ The Ed Sullivan Show TV, February 23rd, 1964

„Twist & Shout” – Live @ The Ed Sullivan Show TV, February 23rd, 1964

Podczas tej trasy, 28 sierpnia 1964 w Nowym Jorku, zespół spotkał Boba Dylana. Stał się on dla nich inspiracją, m.in. wprowadzając młodych muzyków w świat narkotyków.

WIELKA SLAWA

Nastąpił dwuletni okres ciągłego koncertowania, tworzenia albumów i filmów, pisania nowych piosenek:
The Beatles – Live Concert @ Wembley 1964

The Beatles – Live Concert @ Empire Pool 1965

The Beatles – Live Concert @ Circus Crone 1966

„YESTERDAY”, 1965

6 sierpnia 1965 na rynek trafiła kompozycja „Yesterday”, której melodia objawiła się McCartney’owi we śnie. Do nagrywania utworu doszło po półtora roku od początku jego powstawania. Utwór był nagrywany w studiach Abbey Road, 14 i 17 czerwca 1965. McCartney miał trudności z namówieniem pozostałych członków zespołu do umieszczenia „Yesterday” na albumie. Twierdzili oni, że utwór nie pasuje do ich ówczesnego wizerunku. W Stanach utwór od razu zrobił wielką karierę. Przez 8 lat od wydania singla, „Yesterday” był najczęściej odtwarzanym utworem w amerykańskich radiostacjach.
4 marca 1966 na brytyjskim rynku muzycznym pojawił się mini album The Beatles „Yesterday”. Oprócz tytułowego utworu, znalazły się na nim także „Act Naturally”, „You Like Me Too Much” i „It’s Only Love”:
„Yesterday” Audio Original 1965

„Yesterday” – Live TV, New York 1965

SHEA STADIUM, USA 1965

Wyjątkowym wydarzeniem był koncert The Beatles na stadionie Shea Stadium w Nowym Jorku, 15 sierpnia 1965. Po raz pierwszy w historii muzyki 55,5 tys. fanów zgromadziło się na stadionie, by wysłuchać koncertu rockowego:
The Beatles – Live @ Shea Stadium, New York, August 15th,1965 Full Concert

Beatlesi zdobyli szczególne uznanie brytyjskiego establishmentu, gdy zostali uhonorowani przez królową Elżbietę II Orderami Imperium Brytyjskiego, z okazji urodzin królowej 26 października 1965. Lennon zwrócił swój order cztery lata później.

ZMIANA STYLU. „REVOLVER”, 1966

W nagraniach zespołu z 1966 słychać wyraźną metamorfozę. Muzyka stała się ambitniejsza, a teksty poważniejsze. Fascynacja Harrisona klasyczną muzyką indyjską spowodowała wprowadzenie do procesu nagraniowego egzotycznego instrumentarium, jak sitar.
W 1966 wydali album „Revolver”, zawierający wyrafinowane teksty, eksperymenty studyjne i rozszerzony repertuar gatunków muzycznych – od innowacyjnych aranżacji smyczkowych po psychodeliczny rock. Album był artystycznym przełomem dla Beatlesów.
Wyprodukowano dwa filmy do tego albumu, zaprezentowane w „The Ed Sullivan Show” oraz „Top of the Pops” w czerwcu 1966:
„Paperback Writer” Official Video 1966

„Rain” Official Video 1966

„Revolver” zawierał także utwór „Eleanor Rigby” autorstwa McCartneya, z oktetem smyczkowym. Utwór został w prasie określony, jako „neoklasyczny tour de force, prawdziwa hybryda, nie pasująca do żadnego rozpoznawalnego stylu ani gatunku piosenki”:
„Eleanor Rigby” from „Revolver” 1966

OSTATNI KONCERT NA ŻYWO

Rok 1966 okazał się przełomowy dla zespołu z jeszcze innego względu. W marcu, podczas wywiadu, Lennon zauważył: „Chrześcijaństwo zniknie, skurczy się. Jesteśmy teraz bardziej popularni niż Jezus. Nie wiem, co zniknie pierwsze – rock and roll czy chrześcijaństwo”. Komentarz ten praktycznie nie został zauważony w Anglii, ale wywołał wielką obrazę w USA. Wyjęta z kontekstu wypowiedź, doprowadziła do fali ostentacyjnego palenia płyt Beatlesów. Wprawdzie już wcześniej pod adresem zespołu padały pogróżki, jednak stały się one poważne, gdy zespołem zaczął się interesować Ku Klux Klan.
29 sierpnia 1966 w Candlestick Park w San Francisco The Beatles zagrali swój ostatni koncert w Stanach. Obejrzało go ponad 42 i pół tys. widzów:
The Beatles – Live @ Candlestick Park, San Francisco, USA, August 29th, 1966, Audio

PRACA STUDYJNA. „SGT. PEPPER’S BAND”, 1967

Był to równocześnie ich ostatni koncert na żywo w ogóle. Zaprzestali koncertowania między innymi ze względu na wszelkiej maści krzyki i piski fanów, które zagłuszały muzykę.
Skoncentrowali się na działalności studyjnej. Rozpoczął się tym samym ostatni okres historii The Beatles.
Zamknięcie się Beatlesów na długie miesiące w studiu było tak naprawdę ich wyzwoleniem. W końcu mogli w pełni wykorzystać możliwości ówczesnej techniki.
Wydana 1 czerwca 1967 płyta „Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band”, pierwsza po zaniechaniu działalności koncertowej, jest przez większość krytyków uznawana za najważniejszą płytę w historii zespołu i w historii rocka w ogóle. Jest to jeden z pierwszych albumów koncepcyjnych, będący prekursorem progresywnego rocka, swoista opera rockowa, substytut koncertu.
W tym okresie McCartney, wyczuwając niepokój w zespole, chciał utrzymać ich kreatywność. Naciskał, by rozpocząć nowy projekt. To właśnie McCartney zainspirował grupę do stworzenia nowej osobowości, do eksperymentowania i pokazywania swoim fanom, że muzycznie dojrzeli. W tym celu wymyślił fikcyjny zespół Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band. Jak wyjaśniał później, „mieliśmy dość bycia Beatlesami. Naprawdę nienawidziliśmy tej pieprzonej czwórki. Nie byliśmy już chłopcami – byliśmy mężczyznami. Uważaliśmy się za artystów, a nie tylko wykonawców”:
„Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band” 1965

Kolejnym wydarzeniem bez precedensu była pierwsza światowa transmisja satelitarna, w której wzięli udział Beatlesi.
25 czerwca 1967 w programie „Our World”, w towarzystwie m.in. Marianne Faithfull, Micka Jaggera, Erica Claptona i Keitha Moona, Beatlesi wykonali na żywo kompozycję „All You Need Is Love”, która stała się jednym z hymnów ruchu hipisowskiego:
The Beatles – Live @ „Our World” TV Show 1967

Lennon jednak czuł się źle bez możliwości koncertowania. Zwiększył użycie LSD, i przez prawie cały rok 1967 pozostawał pod jego wpływem. Według biografa, Iana MacDonalda, ciągłe eksperymenty Lennona z LSD w ciągu jednego roku doprowadziły do tego, że był „bliski wymazania swojej własnej tożsamości”.
Cynthia przypisywała stosowaniu LSD przez Lennona początek rozpadu ich małżeństwa. Czuła, że John powoli traci zainteresowanie nią i synem w wyniku nadużywania narkotyku.

YŌKO ONO

9 listopada 1966 Lennon pojechał do galerii Indica w Londynie, gdzie przygotowywała wystawę konceptualną japońska artystka awangardowa Yōko Ono. Lennon był nią zafascynowany. Zbliżyli się do siebie. Yōko zaczęła odwiedzać Lennona i telefonować do jego domu, a kiedy Cynthia prosiła go o wyjaśnienie, Lennon wyjaśniał, że Yōko próbuje tylko zdobyć pieniądze na „jakąś awangardową bzdurę”.
Podczas, gdy Cynthia była na wakacjach w Grecji w maju 1968, Lennon zaprosił Yōko Ono do odwiedzenia go. Noc spędzili na nagrywaniu albumu „Two Virgins”, po czym, jak powiedział, „kochali się o świcie”. Kiedy żona Lennona wróciła do domu, znalazła Yōko Ono w szlafroku, pijącą herbatę z Lennonem, który po prostu powiedział do żony: „Och, cześć!”.
Cynthia opuściła dom. Przyjaciel Alexis Mardas twierdził później, że spał z nią tej nocy, a kilka tygodni później poinformował ją, że Lennon szuka pretekstu do rozwodu i uzyskania opieki nad Julianem, z powodu jej cudzołóstwa. Po negocjacjach, Lennon skapitulował i zgodził się na rozwód z jego winy. Sprawę rozstrzygnięto na drodze pozasądowej w listopadzie 1968, kiedy to Lennon podarował Cynthii 100 tys. £ (240 tys. USD) i przyznał jej opiekę nad Julianem.
Po latach Lennon przyznał, że choć zawsze bardzo kochał Juliana, to prawdziwie dojrzałą miłością ojcowską obdarzył swojego syna z Yōko Ono, Seana.

INDIE

Spotkanie z Yōko Ono zbiegło się w czasie z fascynacją Lennona i pozostałych Beatlesów ideami ruchu hippisowskiego (pacyfizm, eksperymenty z narkotykami, zainteresowanie religiami Wschodu).
Wiosną 1968 zespół wyjechał do Indii, gdzie poznawali tajniki transcendentalnej medytacji. Ta fascynacja przyczyniła się do popularyzacji idei „dzieci kwiatów” i miała swoje odzwierciedlenie w twórczości Beatlesów, zwłaszcza na albumach „Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band” i „Magical Mystery Tour”

ŚMIERĆ EPSTEINA

Początek końca Beatlesów zwiastowała nagła śmierć ich menadżera, Briana Epsteina. Brian zmarł 27 sierpnia 1967, po, rzekomo przypadkowym, przedawkowaniu leków. W tle tej tragicznej śmierci była odmienność seksualna Epsteina i jego żydowskie pochodzenie. Brian nie mógł dłużej znieść spotykających go zewsząd prześladowań.
Beatlesów ogarnęło przerażenie, ponieważ nie mieli pojęcia, jak znaleźć się w nowej sytuacji. W zespole zapanował chaos, który sprzyjał rodzeniu się konfliktów.

APPLE CORPS

W lutym 1968 Beatlesi założyli firmę Apple Corps. Lennon określił to przedsięwzięcie jako próbę osiągnięcia „wolności artystycznej w ramach struktury biznesowej”.
Zwiększone eksperymentowanie Lennona z narkotykami i jego rosnące zainteresowanie Yōko Ono, w połączeniu z niemożnością uzgodnienia, jak firma powinna być prowadzona, spowodowały, że powstała pilna potrzeba profesjonalnego zarządzania Apple.
Na początku 1969 szefem Apple został Allen Klein, mianowany przez Lennona, Harrisona i Starra. Kierował on także Rolling Stonesami i innymi zespołami podczas Brytyjskiej Inwazji. McCartney nigdy nie podpisał tej umowy.

THE FINAL ROOFTOP CONCERT

30 stycznia 1969 miał miejsce spontaniczny koncert Beatlesów na żywo na dachu wytwórni Apple Corps – The Final Rooftop Concert. Zagrali wówczas z klawiszowcem Billym Prestonem.
W centrum Londynu, w samo południe, w 42-minutowym zestawie, Beatlesi zagrali dziewięć ujęć pięciu piosenek, zanim Metropolitan Police poprosiła ich o opuszczenie dachu. Koncert był niespodzianką, zespół bowiem nie koncertował od 1966.
Było to ostanie wspólne wystąpienie zespołu na żywo przed publicznością. Fani wierzyli, że występ na dachu może być próbą powrotu Beatlesów do koncertowania, jednak mylili się. Beatlesi zagrali tego dnia:
„Get Back” (trzy ujęcia)
„Don’t Let Me Down” (dwa ujęcia)

„I’ve Got a Feeling” (dwa ujęcia)
„One After 909” (jeden zabieg)
„Dig a Pony” (jedno ujęcie)
Full Concert https://www.dailymotion.com/video/x59304b
Materiał filmowy z występu został wykorzystany w filmie dokumentalnym „Let It Be” z 1970.
W 1996 wersja „Get Back” na dachu, która była ostatnim utworem finałowego koncertu Beatlesów, została zawarta w „Anthology 3”.
ŚLUB Z YŌKO. PLASTIC ONO BAND
20 marca 1969 Lennon i Yōko Ono pobrali się. Twórczość Lennona skupiała się pozornie nadal na Beatlesach, ale równocześnie już w 1968 nagrał wspólnie z Yōko Ono album muzyki eksperymentalnej.
W 1969 utworzyli zespół Plastic Ono Band, i wydali album „Live Peace” z koncertu w Toronto w 1969.
John Lennon & Plastic Ono Band – Live in Toronto, Full Concert 1969

John Lennon & Plastic Ono Band – „Give Peace a Chance”, Live in Toronto 1969

OSTATNIE ALBUMY THE BEATLES
Koncert na dachu zakończył erę wielu fanów The Beatles.
Skłóconych muzyków bezskutecznie próbował godzić i zachęcać do ostatnich wysiłków twórczych George Harrison, zapraszając Claptona na sesje nagraniowe do „Białego Albumu”, który ukazał się 22 listopada 1968, a także Billy’ego Prestona na przeciągające się sesje do albumu „Let It Be” (w okresie 2-31 stycznia 1969, 3-4 stycznia 1970, 23 marca-1 kwietnia 1970)

ODEJŚCIE LENNONA z ZESPOŁU. KONIEC THE BEATLES

Lennon opuścił Beatlesów we wrześniu 1969. Zgodził się nie informować mediów, podczas gdy grupa renegocjowała kontrakt na nagranie.
Później napisał: „Założyłem zespół, i rozwiązałem go. To było proste”. Mówił także o wrogości, którą przejawiali inni członkowie zespołu w stosunku do Yōko Ono, oraz o tym, że on, Harrison i Starr „mieli dość bycia sidemanami dla Paula”.
Mówił: „Po śmierci Epsteina upadliśmy. Paul rzekomo nas prowadzili, ale dokąd nas prowadził, skoro krążyliśmy w kółko?”.
Za oficjalną datę rozpadu uznaje się 10 kwietnia 1970, kiedy to McCartney publicznie ogłosił swoje odejście.

JOHN i YŌKO dla POKOJU na ŚWIECIE

W tym czasie Lennon wspólnie z Yōko Ono coraz bardziej angażowali się w politykę i walkę o pokój.
Zostały wówczas zorganizowane liczne happeningi, m.in. dwukrotnie Bed-in for Peace. Podczas swojej podróży poślubnej, w pokoju hotelowym jednego z amsterdamskich hoteli, przez tydzień Lennon i Ono nie wychodzili z łóżka, urządzając swoistą konferencję prasową, podczas której wypowiadali się na temat możliwości doprowadzenia do ogólnoświatowego pokoju
John Lennon & Yōko Ono – Documentary „Bed-in for Peace” Full Film 1969

Lennon nagrał także w tym czasie – z udziałem chóru przypadkowych osób – utwór „Give Peace a Chance” – Official Video 1969

W grudniu 1969 Lennon i Ono rozpoczęli kampanię „War Is Over (If You Want It)” – Documentary Film 1969

„War Is Over (If You Want It)” Audio 1969

TERAPIA w USA

W 1970 artysta wraz z żoną udał się on do Los Angeles, by tam wspólnie uczestniczyć w psychoterapii, prowadzonej przez Arthura Janova. Po czterech miesiącach leczenia, Lennon wreszcie uwolnił swoje problemy, jakie trapiły go od dzieciństwa – odejście ojca, oddanie go na wychowanie ciotce, i w końcu śmierć matki. Przelał swoje odczucia na papier w nowych utworach.

TWÓRCZOŚĆ SOLOWA

„JOHN LENNON / PLASTIC ONO BAND”, 1970

Debiutancki album Lennona, „John Lennon / Plastic Ono Band” z 1970, został przyjęty z uznaniem przez krytyków, ale bardzo osobiste teksty i surowe dźwięki na płycie ograniczyły komercyjną wartość płyty. Emocje, jakie towarzyszyły artyście, gdy nagrywał płytę, spowodowały, że muzyka na niej była bardzo prosta, nagrana bez skomplikowanych aranżacji.
Uczuć, jakie Lennon miał wtedy w sercu, można doświadczyć, słuchając utworu „Mother”, gdzie większość partii wokalnych to głośny, wściekły krzyk. Miał to być pewien sposób na oczyszczenie samego siebie ze złych wspomnień:
„Mother” Official Video 1970

„IMAGINE”, 1971

W 1971 Lennon wydał najpopularniejszy album w jego solowym dorobku – „Imagine”. Na płycie zawarł głównie piosenki miłosne, skierowane do Yōko Ono:
John Lennon – piano, electric guitar, acoustic guitar, whistling, harmonica, vocal
Ted Turner, Rod Linton, Andy Davis, Joey Molland, Tom Evans – acoustic guitar
George Harrison – dobro, slide guitar, electric guitar
John Tout – piano
Nicky Hopkins – tack piano, piano, electric piano
John Barham – harmonium, vibraphone
King Curtis – sax
Mike Pinder – tambourine
Steve Brendell – bass, maracas
Klaus Voormann – bass guitar, bass
Alan White – drums, vibraphone, Tibetan cymbals
Jim Keltner, Jim Gordon – drums
The Flux Fiddlers, members of the New York Philharmonic – strings
Phil Spector – harmony vocal
„Oh, My Love” Recording Session 1971

„Oh, Yōko” Official Video 1971

„Jealous Guy” Official Video 1971

Mimo ogromnej popularności albumu, wiele prywatnych stacji radiowych zdecydowało się na ocenzurowanie tytułowego, najbardziej rozpoznawalnego utworu, w związku z jego radykalną wymową antywojenną:
„Imagine” Official Video 1971

EMIGRACJA. NOWY JORK

„HAPPY XMAS”, 1971, „WOMAN I THE NIGER OF THE WORLD”, 1972

Wówczas też amerykański urząd imigracyjny wydał Lennonowi pozwolenie na osiedlenie się w USA na stałe. Lennon i Ono planowali to już od jakiegoś czasu, ale fakt ten nie mógł dojść do skutku z powodu narkotykowej przeszłości muzyka.
W sierpniu 1971 Lennon i Ono przeprowadzili się na stałe do Nowego Jorku. Wydali tam album „Happy Xmas (War Is Over)”.
Również w Stanach, w 1972, został wydany singiel „Woman Is the Niger of the World”, który był bojkotowany przez stacje radiowe, ze względu na słowo „Niger” („czarnuch”):
„Woman Is the Niger of the World” Live 1972

W 1972 administracja Nixona przyjęła tak zwany „strategiczny środek zaradczy” przeciwko propagandzie antywojennej i anty-Nixonowej Lennona, i rozpoczęła czteroletnią próbę deportacji muzyka. Lennon został uwikłany w ciągłą batalię prawną z władzami imigracyjnymi, odmówiono mu prawa stałego pobytu w USA.
Deportacja nie udała się, dzięki wsparciu wielu ważnych amerykańskich obywateli, jak John Cage, Kurt Vonnegut, Leonard Bernstein czy Allen Ginsberg.
MAY PANG. KRYZYS MAŁŻEŃSKI
Jesienią 1972 Lennonowie poznali May Pang, sekretarkę menadżera Allena Kleina. W wieczór wyborczy, pijany Lennon zdradził Ono z May Pang, w obecności żony.
Nie doszło do rozwodu, jednak jego małżeństwo zaczęło przeżywać kryzys. Lennon zamknął się w domu i przez prawie nie wykazywał aktywności.
Wiosną 1973 Lennonowie zamieszkali w wielkim apartamentowcu Dakota, w pobliżu Central Parku.
Problemy małżeńskie narastały, i w czerwcu 1973 Yōko ostatecznie wyrzuciła Lennona z domu.
John wyjechał z May Pang do Los Angeles, gdzie spędził następne 18 miesięcy, głównie pijąc i imprezując, w towarzystwie innych muzyków. Później nazwał ten okres „Straconym Weekendem” – „Lost Weekend”.
Kiedy on i Pang mieszkali w Los Angeles, Lennon skorzystał z okazji, by ponownie poznać swojego syna, Juliana, którego nie widział od czterech lat.

KOLEJNE ALBUMY SOLOWE

„MIND GAMES”

W 1973 Lennon wydał album „Mind Games”, nagrany między lipcem i sierpniem 1973, w Record Plant Studios w Nowym Jorku.
Już na początku 1973 John zaczął dystansować się od kwestii politycznych i społecznych, którymi zajmował się w ciągu ostatnich miesięcy.
W tym czasie on i jego żona przeżywali problemy małżeńskie. Gdy Ono kończyła swój czwarty album, „Feeling the Space”, Lennon zdecydował, że chce również nagrać nowy album solowy. Chciał stworzyć płytę, która byłaby bardziej akceptowana niż jego poprzednia – politycznie naładowana – komercyjna klapa.
Zaczął pisać i nagrywać w swoim mieszkaniu w Greenwich Village, po prawie roku, od kiedy nie napisał żadnego materiału. W ciągu tygodnia stworzył cały repertuar na album. Do nagrań zatrudnił wokalne wsparcie grupy o nazwie Something Different. Album wyprodukował sam Lennon, a nad całością produkcji czuwała May Pang:
„Mind Games” Official Video 1973

„WALLS and BRIDGES”. 1974

W lipcu i sierpniu 1974 John nagrał kolejny album – „Walls and Bridges”. Album został nagrany w okresie, gdy Lennon miał problemy z urzędem imigracyjnym w Stanach, był śIedzony przez FBI, oraz znajdował się w trakcie 18-miesięcznej separacji z Yoko Ono.
Sesje stały się legendą nie ze względu na wyprodukowaną muzykę, ale ze względu na alkoholowe wybryki.
Główni muzycy – Jim Keltner i Arthur Jenkins na perkusji, Klaus Voormann – na basie, oraz Jesse Ed Davis na gitarze – zostali zapisani na okładce albumu, jako Plastic Ono Nuclear Band – wariacja na temat Plastic Ono Band.
Lennon powiedział później: „Był to niezwykły rok dla mnie osobiście, i jestem prawie zdumiony, że udało mi się cokolwiek z tego wyciągnąć”.
Album otrzymał mieszane recenzje:
„Old Dirt Road” from „Walls and Bridges” 1974

POWRÓT do ŻONY

John nieustannie prosił Yōko Ono o możliwość powrotu do domu. Ostatecznie pogodził się z żoną w listopadzie 1974. Yōko zmusiła jednak Lennona, by porzucił alkohol, papierosy i mięso, zaczął chodzić na akupunkturę, i przekazał jej kontrolę nad swoimi aktywami.

„ROCK ‚n’ ROLL”, 1975

W 1975 Lennon wydał album ze standardami rockowymi – „Rock ‚n’ Roll”, z piosenkami z końca lat 50. i wczesnych 60. Nagrywanie albumu było problematyczne i trwało cały rok. Producent Phill Spector zniknął wraz z nagraniami sesyjnymi, a następnie uległ wypadkowi samochodowemu, pozostawiając utwory z albumu nie do odzyskania, aż do początku sesji do „Walls and Bridges”. Zdjęcie na okładkę wykonał Jürgen Vollmer, na 22 Wohlwill Street w Hamburgu, podczas pobytu Beatlesów tam w 1962. Był to ostatni album Lennona do 1980:
„Rock ‚n’ Roll” Full Album 1975

Utwór „Stand by Me”, hit z tego albumu, stał się jego ostatnim singlem na okres następnych pięciu lat:

18 kwietnia 1975 Lennon wystąpił w programie „A Salute to Sir Lew Grade”, w Waldorf Astoria Hotel. Występ został nagrany i był transmitowany w telewizji w czerwcu. Grając na gitarze akustycznej i wspierany przez 8-osobowy zespół, Lennon wykonał dwie piosenki z albumu „Rock’n’Roll” oraz utwór „Imagine”. Zespół, nazwany Etc., nosił maski, ponieważ Lennon wymyślił, że Lew Grade jest człowiekiem dwulicowym.
Był to ostatni telewizyjny koncert Johna Lennona

SEAN. PRZERWA w DZIAŁALNOŚCI

9 października 1975, w 35. urodziny Lennona, urodził się Sean – jedyne dziecko Lennona i Yōko Ono.
John rozpoczął pięcioletnią przerwę od przemysłu muzycznego, podczas której poświęcił całą swoją uwagę rodzinie i Seanowi.
Formalnie ogłosił swoją przerwę od muzyki w Tokio w 1977, mówiąc: „W zasadzie zdecydowaliśmy bez zastanowienia, by być z naszym dzieckiem tak długo, jak to możliwe, dopóki nie poczujemy, że możemy wziąć sobie wolne, by znowu tworzyć różne rzeczy poza rodziną”.
W przerwie zawodowej, Lennon stworzył kilka serii rysunków i napisał książkę, zawierającą mieszankę materiału autobiograficznego, i coś, co nazwał „szalonym materiałem”. Materiały te zostały opublikowane pośmiertnie.

DEPRESJA

Zamknięty w czterech ścianach, pozbawiony żywiołu scenicznego, Lennon popadł w 1977 w depresję. Yōko wywiozła go wówczas do Hongkongu.
W następnym roku kryzys pogłębił się – przez długi czas Lennon przebywał w łóżku i zażywał narkotyki.
W 1980 wyjechał z synem i przyjaciółmi na Bermudy 35-metrowym jachtem. Wówczas jego depresja całkowicie ustąpiła.

„DOUBLE FANTASY” – OSTATNI ALBUM

Po tej przerwie, Lennon nagrał album „Double Fantasy”, stanowiący rodzaj muzycznego dialogu małżeńskiego z Yōko Ono.
Album ukazał się 17 listopada 1980. Utwory Lennona z tej płyty zaskoczyły odbiorców niespotykanym dotychczas w solowej twórczości artysty ciepłem i optymizmem. Muzyka odzwierciedlała spełnienie Lennona w jego nowo odnalezionym, stabilnym życiu rodzinnym.
Wydawnictwo nie zostało dobrze przyjęte przez krytyków, uznano je za „godne ziewania”. Jednak był to jego najlepiej sprzedający się album solowy, zdobył Grammy w kategorii Album of The Year, rok po śmierci Lennona:
John Lennon – lead, harmony and background vocals, rhythm guitar, acoustic guitar, piano, keyboards, synthesiser
Yoko Ono – lead and background vocals
Earl Slick, Hugh McCracken – lead guitar
George Small – keyboards, piano, synthesizer
Ed Walsh – keyboards, synthesiser
Howard Johnson, Grant Hungerford, John Parran, Seldon Powell, George „Young” Opalisky, Roger Rosenberg, David Tofani, Ronald Tooley – horns
Tony Levin – bass guitar
Arthur Jenkins – percussion
Andy Newmark – drums
Randal S Turner, Eric Troyer, Benny Cummings Singers, Cas Mijac (Michelle Simpson, Cassandra Wooten, Cheryl Mason Jacks), The Kings Temple Choir – background vocals
„Woman” Official Video 1980

„Beautiful Boy (Darling Boy)” Official Video 1980

„(Just Like) Starting Over” Official Video 1980

Dyskografia Johna Lennona: http://en.m.wikipedia.org/wiki/John_Lennon_discography

ŚMIERĆ

6 grudnia 1980 Lennon udzielił ostatniego wywiadu radiowego dla BBC Radio One

Wkrótce po premierze albumu, 8 grudnia 1980, po wieczornym pobycie w wytwórni, Lennon i Ono przed godziną 23 wrócili limuzyną do swojego mieszkania w posiadłości Dakota na Manhattanie.
Wyszli z pojazdu i przeszli przez bramę Dakoty, kiedy to samotny strzelec, Mark David Chapman, strzelił czterokrotnie w plecy Lennona z bliska. Wcześniej tego wieczoru Lennon podpisał Chapmanowi swoją płytę „Double Fantasy”.
Lennon został natychmiast zabrany przez radiowóz na izbę przyjęć pobliskiego szpitala im. Roosevelta.
Niedługo po przybyciu, ogłoszono śmierć Johna Lennona.

R.I.P. [*]

John Lennon’s Last Day and Death in New York City

Yōko Ono wydała oświadczenie następnego dnia: „Nie będzie pogrzebu Johna. John kochał i modlił się za ludzkość. Zróbcie to samo dla niego”. Jego ciało zostało skremowane na cmentarzu Ferncliffa w Hartsdale w stanie Nowy Jork. Yōko Ono rozproszyła prochy w nowojorskim Central Parku, gdzie później powstał pomnik Strawberry Fields.
Mark Chapman uniknął procesu, ponieważ przyznał się do popełnienia morderstwa drugiego stopnia. Został skazany na 20 lat więzienia. W sierpniu 2018 po raz dziesiąty odmówiono mu zwolnienia warunkowego.
W 1982 Lennon został pośmiertnie uhonorowany nagrodą Brit Award, za wybitny wkład w muzykę.
22 września 2010 wydano książkę „John Lennon. Życie”, autorstwa Normana Philipa. Jest to nowa, kompletna, udokumentowana i naszpikowana detalami biografia Lennona. Książka honorowała 70. rocznicę urodzin i 30. rocznicę śmierci Lennona.
„Dla wielu, Lennon był wzorem. Nie tylko jeśli chodzi o muzykę czy poglądy polityczne, ale także o sposób patrzenia na życie. Dał całym pokoleniem przyzwolenie na trwanie wiernie przy pacyfistycznych wartościach, dał przykład, jak żyć niezależnie. Jego piosenki „Imagine”, „Give Peace a Chance”, „All You Need is Love”, stały się świeckimi hymnami, choć dla niektórych jego najistotniejszym postanowieniem mogła być czasowa rezygnacja z kariery w 1975, by pełnić rolę pozostającego w domu ojca” (empik.com).
9 października 2012 ukazała się książka „John Lennon. Listy” autorstwa Johna Lennona i Daviesa Huntera.
„Po raz pierwszy, wdowa po Johnie Lennonie, Yoko Ono, zgodziła się na opublikowanie korespondencji artysty. Zbiór zawierał niemal trzysta listów oraz pocztówek, opatrzonych komentarzami Huntera Daviesa, autora oficjalnej biografii Beatlesów, a prywatnie znajomego Johna Lennona.
Hunter Davies wykonał pracę iście detektywistyczną, dzięki czemu udało mu się dotrzeć do niezwykle ciekawej korespondencji, i ułożyć ją w porządku chronologicznym, który pozwala na nowo poznać Johna Lennona – nie tylko jako genialnego muzyka, ale również jako człowieka.
Słowa były dla Johna Lennona równie ważne, co muzyka. Notował każdy pomysł, myśl, inspirację. Po papier sięgał zawsze, gdy miał potrzebę komunikacji z drugim człowiekiem. Żył i zmarł w czasach przed rewolucją internetową. Listy, notatki, pocztówki pisał przez całe życie. Do przyjaciół, rodziny, kochanek, do fanów, do gazet, organizacji, instytucji. Jego listy bywają zabawne, pouczające, zaangażowane, mądre, liryczne – zawsze są niezwykle szczere i poruszające. Pozwalają ujrzeć Johna Lennona, jakiego wcześniej nie znaliśmy – jego prywatną, niezafałszowaną twarz” (empik.com).